Irena Telesz-Burczyk (ur. 10 sierpnia 1940 w Podrośli koło Wołkowyska) – polska aktorka teatralna.
Życiorys Kariera aktorska W 1958 została absolwentką Państwowego Liceum Pedagogicznego w Gdańsku. W 1966 złożyła egzamin aktorski. Pracowała w teatrach: rapsodycznym w Gdańsku, dramatycznym w Grudziądzu, od 1975 zawodowo związana z Teatrem im. Stefana Jaracza w Olsztynie. Zagrała liczne role w adaptacjach dramatów Williama Sheakspeare’a, m.in. Lady Makbet oraz Hekate w Makbecie, Księżną Yorku w Ryszardzie III i Królową Gertrudę w Hamlecie. Wystąpiła również jako Olga w Trzech siostrach według Antona Czechowa.
Działalność publiczna W latach 1959–1981 była członkinią PZPR. W latach 70. przez rok zasiadała w radzie miejskiej w Grudziądzu. W 1980 współtworzyła olsztyńskie struktury „Solidarności”, była m.in. delegatem na I Krajowy Zjazd Delegatów związku. Po wprowadzeniu stanu wojennego kontynuowała działalność opozycyjną, zajmując się kolportażem wydawnictw drugiego obiegu i organizacją pomocy internowanym. W 1984 z przyczyn politycznych została zwolniona z pracy w teatrze, przez kolejne pięć lat pracowała m.in. w gospodarstwie rolnym.
Pod koniec lat 80. przewodniczyła komisji kultury przy Komitecie Obywatelskim. Później była członkinią Kongresu Liberalno-Demokratycznego. W wyborach w 2010 z listy Platformy Obywatelskiej uzyskała mandat radnej sejmiku warmińsko-mazurskiego. W 2014 nie uzyskała reelekcji, powróciła jednak do sejmiku w 2015. W 2018 bez powodzenia kandydowała na radną Olsztyna.
Filmografia 1977: Znak orła 1979: W słońcu i w deszczu − Jaglina, żona sołtysa 1981: Czwartki ubogich − sprzątaczka Helena 1984: Pan na Żuławach 2000: Świąteczna przygoda − dyrektor domu dziecka 2001: Kameleon − babcia Weroniki 2005: Spadek − ciotka Kristera 2009: Dom nad rozlewiskiem − pani Róża, matka proboszcza 2010: Miłość nad rozlewiskiem − pani Róża, matka proboszcza 2011: Życie nad rozlewiskiem − pani Róża, matka proboszcza 2012: Nad rozlewiskiem − pani Róża, matka proboszcza 2016: Niewinne − siostra zakonna 2016: Pensjonat nad rozlewiskiem − pani Róża, matka proboszcza
Odznaczenia i wyróżnienia Uhonorowana nagrodą na festiwalu w Toruniu za najlepszą rolę kobiecą (1981). Trzykrotnie otrzymała nagrodę publiczności w plebiscytach prasowych. Była wyróżniana nagrodami przyznawanymi przez władze lokalne i organizacje społeczne. W 2001 została wyróżniona Nagrodą Prezydenta Olsztyna za całokształt pracy twórczej oraz za pracę na rzecz upowszechniania kultury, w 2007 otrzymała Nagrodę Prezydenta Olsztyna „Statuetka Świętego Jakuba”. W 2020 wyróżniona tytułem honorowego obywatela Olsztyna.
Odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi (2005). W 2016 otrzymała odznakę honorową „Zasłużony dla Kultury Polskiej”. W 2015 prezydent Andrzej Duda nadał jej Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski; Irena Telesz-Burczyk odmówiła jego przyjęcia. W 2024 otrzymała Srebrną Odznakę „Za zasługi dla więziennictwa” (2024).
Życie prywatne Była żoną aktora Stefana Burczyka, ma synów Piotra i Pawła.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne [dostęp 2021-04-09]. [dostęp 2021-04-09].
Kategoria:Absolwenci szkół średnich w Gdańsku Kategoria:Artyści Teatru im. Stefana Jaracza w Olsztynie Kategoria:Członkowie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej Kategoria:Delegaci na I Krajowy Zjazd Delegatów Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Zasłużony dla Kultury Polskiej” Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Za zasługi dla więziennictwa” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Ofiary represji komunistycznych w Polsce 1939–1989 Kategoria:Politycy Kongresu Liberalno-Demokratycznego Kategoria:Politycy Platformy Obywatelskiej Kategoria:Polskie aktorki teatralne Kategoria:Radni Miejskich Rad Narodowych Kategoria:Urodzeni w 1940 Kategoria:Radni sejmiku województwa warmińsko-mazurskiego IV kadencji Kategoria:Radni sejmiku województwa warmińsko-mazurskiego V kadencji