Mikaszewicze (czasem błędnie Mikaszewice; biał. Мiкaшэвiчы) – miasto w południowej Białorusi, w rejonie łuninieckim, 100 km na wschód od Pińska, ok. 13 tys. mieszkańców (2010).
Znajduje tu się stacja kolejowa Mikaszewicze, położona na linii Homel – Łuniniec – Żabinka. W okresie międzywojennym była ona polską stacją graniczną na granicy ze Związkiem Sowieckim.
W mieście działają parafie: prawosławna Narodzenia św. Jana Chrzciciela i rzymskokatolicka Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny.
W 2007 ogłoszono plany połączenia elektrowni jądrowej w Równem na Ukrainie ze stacją energetyczną w Mikaszewiczach na Białorusi poprzez nowo wybudowane linie energetyczne. Ma być to sposób na umożliwienie wzrastającego importu energii elektrycznej z Ukrainy przez Białoruś oraz na połączenie Ukrainy z Litwą, Łotwą i Polską.
Historia Według danych archiwalnych, zasiedlenie obecnego miasta Mikaszewicze rozpoczęło się w drugiej połowie XVI wieku.
Na przełomie XVI i XVII wieku, w okresie od 1591 do 1677 roku, na pograniczu majątków Lachwa i Lenin, do których należały Mikaszewicze, dochodziło do ciągłych konfliktów.
Dokumenty z Archiwum Radziwiłłów, przechowywane w AGAD w Warszawie (sygnatura: 1/354/0/23/t. 179, s. 8), pozwalają ustalić datę pierwszej wzmianki o Mikaszewiczach – 18/30 grudnia 1635 roku. Wspomniany dokument to „protestacja”, czyli pozew sądowy złożony do sądu zamkowego województwa nowogródzkiego. Oto jego streszczenie: Podstarości lachewski Иван Тишевич – Iwan Tiszewicz (Ciszewicz) złożył protest do sądu zamkowego województwa nowogródzkiego z prośbą o wpisanie go do ksiąg grodzkich. Protest dotyczył zbrojnego wtargnięcia ponad stu uzbrojonych osób – poddanych z wsi wchodzących w skład wołości lenińskiej – na łąki należące do wsi Wielcza (Wilcza) w majątku Łachwa. Napad miał miejsce 18 grudnia 1635 roku. W tym 1635 roku lenińskie dobra, w tym Mikaszewicze, znajdowały się w dzierżawie zastawnej u pana Omeliana Ciszewicza. W wyniku działań napastników z majątku Lenin celowo spalono 45 stogów siana, co spowodowało znaczne straty majątkowe. Wśród osób oskarżonych o udział w napaści i podpalenie wymienieni są mieszkańcy wsi Mikaszewicze (Mikoszewicze) – Sieńko Szczuczycz i Jeremiej Nosiorowicz. Protestacja była poparta zeznaniem naocznego świadka – generała województwa nowogródzkiego Aleksandra Lwowicza (22.12.1635), który potwierdził fakt podpalenia oraz zasadność roszczeń powoda. Dokument został oficjalnie wpisany do ksiąg grodzkich sądu zamkowego w Nowogródku i opatrzony pieczęciami 30 grudnia 1635 roku.
Mikaszewicze, należące do majątku Lenin, w XVI wieku początkowo były częścią majątku Kolno (obecnie wieś w rejonie Żytkowickim), później zostały włączone do odrębnej wołości lenińskiej księstwa słuckiego województwa nowogródzkiego.
Konflikty graniczne w rejonie Mikaszewicz, z podpaleniami, niszczeniem znaków granicznych i mienia, często połączone z zabójstwami i rabunkami, trwały – wybuchając okresowo – aż do 1677 roku. Wtedy przedstawiciele dwóch linii Radziwiłłów – nieświeskiej (Łachwa) i birżańskiej (Lenin) – przeprowadzili ostateczne rozgraniczenie dóbr Radziwiłłów nieświeskich – wołośią lachewską i birżańskich – wołością lenińska księstwa słuckiego województwa nowogródzkiego. Dokonano „demarkacji” granic między wsią Wilcza z wołości lachewskiej a wsiami wołości lenińskiej należącymi do Ludwiki Karoliny Radziwiłł: Piaszczaniki, Mikaszewicze, Cimoszewicze, Pułogosciewicze (Palugostowicze, Paluscewicze) oraz Zasłucze (Gulewicze). Przy tym skorygowano błędy wcześniejszego rozgraniczenia, które zostało przeprowadzone wadliwie i doprowadziło do „szachownicy” gruntów oraz licznych sporów.
Wieś magnacka położona była w końcu XVIII wieku w księstwie słuckim w powiecie nowogródzkim województwa nowogródzkiego Wielkiego Księstwa LitewskiegoВялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s. 110..
W okresie międzywojennym w granicach II Rzeczypospolitej, na jej wschodniej granicy.
Miejsce tajnych negocjacji polsko-bolszewickich, które trwały od 24 października 1919 roku do połowy listopada 1919 roku, podczas których kpt. Ignacy Boerner – wysłannik Piłsudskiego, zakomunikował Marchlewskiemu – wysłannikowi Lenina, że nie wyda rozkazu posuwania się poza linię zajmowaną przez Wojsko Polskie nad Berezyną. Piłsudski zażądał jednak nieatakowania Petlury i oddania Dyneburga Łotwie. Dodatkowym warunkiem było zaprzestanie agitacji komunistycznej w Wojsku Polskim. Moskwa odmówiła. W międzyczasie Armia Czerwona rozbiła ofensywę Denikina.
Podczas okupacji hitlerowskiej, w maju 1942 roku Niemcy utworzyli getto dla żydowskich mieszkańców. Przebywało w nim około 400 osób. 6 sierpnia 1942 roku Niemcy zlikwidowali getto, a Żydów zamordowali poza miastem.
Ludzie związani z miejscowością Swiatłana Cichanouska (ur. 1982) – białoruska działaczka polityczna, urodzona w Mikaszewiczach Mikałaj Janusz (ur. 1984) – białoruski piłkarz, urodzony w Mikaszewiczach
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Miasta w obwodzie brzeskim Kategoria:Wsie Księstwa Słuckiego Kategoria:Mikaszewicze