thumb|240px|Nagrobek Stanisława Piętaka Stanisław Piętak (ur. 3 sierpnia 1909 w Wielowsi, zm. 27 stycznia 1964 w Warszawie) – polski poeta i prozaik.
Życiorys Urodził się w rodzinie Karola i Barbary. Był najmłodszym z rodzeństwa, jego siostra Maria urodziła się w 1904 roku, a brat Franciszek w 1907 roku. Jego krewnym był Ferdynand Kuraś, poeta, pisarz ludowy. Ojciec dwukrotnie wyjeżdżał do USA po zarobek. W czasie drugiego wyjazdu ojca wybuchła I wojna światowa. Lata głodu i niepewności naznaczyły Stanisława Piętaka na całe życie. Przyszły poeta w dzieciństwie ciężko chorował, co także miało wpływ na jego późniejszą twórczość. Po ukończeniu gimnazjum w Tarnobrzegu, studiował polonistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim. Po przerwaniu nauki wyjechał do Warszawy, gdzie pracował w Związku Literatów Polskich i działał w pismach młodzieżowych.
Był jednym z najwybitniejszych poetów pokolenia okresu międzywojennego oraz wywodzących się z nurtu wiejskiego literatury polskiej. Poezja jego jest wynikiem szoku kulturowego, jaki przeżył młody chłop, wychowany w tradycyjnej kulturze wiejskiej z zasadami poezji awangardowej Peipera i Przybosia. Początkowo związany z awangardą krakowską, później z tzw. czechowiczanką, której największa aktywność literacka przypada na lata trzydzieste XX wieku. Autor nastrojowej, wizyjnej liryki opartej na motywach wiejskich.
Pod koniec 1937 roku debiutował jako prozaik, publikując powieść „Młodość Jasia Kunefała”. W 1938 roku otrzymał za ten debiut Nagrodę Młodych Polskiej Akademii Literatury.
W czasie II wojny światowej przebywał w Wielowsi, współpracował z organizacją „Odwet” Władysława Jana Jasińskiego „Jędrusia” oraz uczestniczył w tajnym nauczaniu.
W 1944 roku brał udział w działalności społecznej i politycznej w Tarnobrzegu, następnie w Lublinie. Rok później wyjechał do Łodzi, gdzie został prezesem tamtejszego Oddziału Związku Literatów Polskich. W 1955 roku otrzymał wyróżnienie Podkomitetu Literatury i Sztuki Nagrody Państwowej za tom poezji Przymierze z nowymi laty. Od 1956 roku mieszkał w Warszawie, gdzie pracował w redakcji „Tygodnika Kulturalnego”.
Od 1965 do 1994 roku była przyznawana literacka nagroda imienia Stanisława Piętaka. Na motywach jego powieści zrealizowano w 1987 roku serial telewizyjny Ucieczka z miejsc ukochanych.
W 1946 roku poślubił Aleksandrę Zofię z Kosińskich (1925–2016), która przez kilkanaście lat prowadziła w Warszawie przy Rynku Starego Miasta restaurację „Kamienne schodki”. Jednym z trzech ich synów był Piotr Piętak.
Zginął śmiercią samobójczą, wyskakując z okna 27 stycznia 1964 roku. Pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera C2-9-15).
Twórczość Poezja Alfabet oczu, 1934; Legenda dnia i nocy, 1935; Obłoki wiosenne, 1938; Linia ognia, 1947; Dom rodzinny, 1947; Imię przyszłości, 1951; Stratowane ustronie (opowieść poetycka), 1952; Bohaterska kronika, 1953; Przymierze z nowymi laty, 1955; Szczęście i cierpienie, 1958; Pośrodku żywiołów, 1960; Zaklinania, 1963.
Proza Powieści Ziemia odpływa na zachód, 1936; Młodość Jasia Kunefała, 1937; Białowiejskie noce, 1939; Ucieczka z miejsc ukochanych, 1948; Łuna, 1949; Bliski kraj, 1956; Ciężkie lato, 1956; Plama, 1963; Odmieniec, 1964.
Opowiadania Front nad Wisłą, 1946; Ostatni półkos, 1949; Wspólna dolina, 1951; W Brzezinach, 1952; Po burzy, 1954; Obce światy, 1955; Upragnione losy, 1959; Matnia, 1962; Zbrodnia rodzinna, 1981.
Szkice Portrety i zapiski, 1963; Notatnik poetycki, 1966.
Ordery i odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (22 lipca 1953) „za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”. Złoty Krzyż Zasługi (8 maja 1946) „w uznaniu zasług położonych dla dobra Demokratycznej Polski w dziele zabezpieczenia porzuconego przez okupanta mienia, odbudowy i uruchomienia Miejskich Zakładów Użyteczności Publicznej, uczelni i licznych warsztatów pracy, jak również stworzenia życia gospodarczego i społecznego na terenie m. Łodzi”. Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955)
Przypisy
Bibliografia Strona internetowa poświęcona Stanisławowi Piętakowi – www.stanislawpietak.pl
Kategoria:Członkowie Związku Literatów Polskich (Polska Rzeczpospolita Ludowa) Kategoria:Ludzie urodzeni w Tarnobrzegu Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Polscy literaci upamiętnieni nazwami nagród Kategoria:Pisarze związani z Tarnobrzegiem Kategoria:Pisarze związani z Warszawą Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polscy poeci XX wieku Kategoria:Polscy prozaicy XX wieku Kategoria:Polscy samobójcy Kategoria:Urodzeni w 1909 Kategoria:Zmarli w 1964