Cyweta afrykańska (Civettictis civetta) – gatunek drapieżnego ssaka z wiwer (Viverrinae) w obrębie rodziny wiwerowatych (Viverridae).
Taksonomia Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w Johann Christian Daniel von Schreber nadając mu nazwę Viverra civetta. Jako miejsce typowe Schreber wskazał „Gwineę, Kongo, Przylądek Dobrej Nadziei i Etiopię”; ograniczone w 1924 roku przez J.A. Allena do „Gwinei”. Jedyny występujący współcześnie przedstawiciel rodzaju cyweta (Civettictis). Podstawowe dane taksonomiczne podgatunków (oprócz nominatywnego) przedstawia poniższa tabelka:
Podgatunek Oryginalna nazwa Autor i rok opisu Miejsce typowe C. c. australis Viverra civetta australis Lundholm, 1955 Klaserie, rzeka Olifants, północno-wschodni Transwal. C. c. congica Civettictis civetta congica Cabrera, 1929 Niapu, Demokratyczna Republika Konga. C. c. pauli Civettictis civetta pauli Kock, Künzel & Rayaleh, 2000 Douda Wadi, , około 5 km na południowy południowy wschód od Dżibuti, około 2 km od wybrzeża, Dżibuti. C. c. schwarzi Civettictis civetta schwarzi Cabrera, 1929 Tanzania. C. c. volkmanni Viverra civetta volkmanni Lundholm, 1955 farma Auros, Otavi Bergen, Otavi, Namibia.
Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World rozpoznają sześć podgatunków.
Etymologia Civettictis: „cyweta”, od „cyweta”, od arab. zabbad „perfumy uzyskane z małego kota”; iktis, ικτιδις iktidis „łasica”. civetta: fr. civette „cyweta”, od wł. zibetto „cyweta”, od arab. zabbad „perfumy uzyskane z małego kota”. australis: „południowy”, od auster, austri „południe”. congica: Kongo lub Kongo Belgijskie oraz Demokratyczna Republika Konga. schwartzi: Ernst Schwarz (1889–1962), niemiecki zoolog. volkmanni: Margarete Volkmann.
Zasięg występowania Cyweta afrykańska występuje w Afryce zamieszkując w zależności od podgatunku: C. civetta civetta – południowa Mauretania i Senegal na wschód do Etiopii i Somalii, oraz na południe do Gabonu C. civetta australis – Zambia i wschodnia Botswana do Malawi i Mozambiku, i na południe Południowej Afryki i Eswatini C. civetta congica – południowy Sudan, Demokratyczna Republika Konga i Rwanda, na południe do Angoli i północnej Zambii C. civetta pauli – Dżibuti C. civetta schwarzi – południowa Somalia, Kenia, Uganda i Tanzania (włącznie z Zanzibarem) C. civetta volkmanni – północno-wschodnia Namibia i północna Botswana
Morfologia Cyweta afrykańska jest największa spośród wszystkich cywet właściwych. Zamieszkuje tereny na południe od pustyni Sahary. Długość ciała (bez ogona) 67–54 cm, długość ogona 34–46,9 cm, długość tylnej stopy 12,3–13,9 cm, długość ucha 5,4–5,8 cm; masa ciała 7–20 kg. Jej ubarwienie jest żółtawo szare z licznymi cętkami w ciemnym kolorze. Na stronie grzbietowej ma dłuższą grzywę.
Ekologia Zamieszkuje afrykańskie lasy deszczowe i sawanny. Żeruje w nocy, odżywia się roślinami i drobniejszymi zwierzętami (gryzonie). Ceniona zarówno ze względu na futro, jak i cybet – wydzielinę z gruczołów stosowaną w przemyśle perfumeryjnym.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Wiwerowate Kategoria:Ssaki Afryki Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1776 roku