thumb thumb thumb thumb thumb thumb|Inspekcja 2 eskadry wywiadowczej przez gen. Gustawa Macewicza na froncie w kwietniu 1920. Stoją od lewej: kpt. Camillo Perini, gen. Gustaw Macewicz, płk Aleksander Wańkowicz, por. Wiktor Robotycki oraz personel latający eskadry. 2 eskadra wywiadowcza – pododdział lotnictwa rozpoznawczego Wojska Polskiego w II Rzeczypospolitej.

Eskadra sformowana została w 1918 jako Oddział Lotniczy w Lublinie. Wzięła udział w wojnie polsko-ukraińskiej i polsko-bolszewickiej. W lipcu 1920 do eskadry wcielono personel 9 eskadry wywiadowczej. W styczniu 1921 eskadra została rozwiązana, a jej personel i sprzęt wszedł w skład 1 eskadry wywiadowczej.

Formowanie, zmiany organizacyjne i walki eskadry 5 listopada 1918 na lotnisku Lublin rozpoczęto organizację jednostki lotniczej pod nazwą Oddział Lotniczy w Lublinie. Organizatorem i pierwszym dowódcą został mjr pil. Jerzy Syrokomla-Syrokomski. Kompletowanie wyszkolonego personelu i sprzętu lotniczego przebiegało w trudnych warunkach. Istniejący park lotniczy został wywieziony przez Austriaków, a duża część została przekazana organizującym się w Krakowie formacjom lotniczym. Początkowo wyposażenie oddziału stanowiło pięć samolotów typu Lloyd C.V Formir. (?).

Działania na froncie ukraińskim Na początku 1919 jednostka otrzymała nazwę 2 eskadra lotnicza, a wkrótce została przemianowana na 2 eskadrę wywiadowczą. W marcu jednostka przegrupowała się w rejon Włodzimierza Wołyńskiego i została podporządkowana grupie wojsk gen. Bronisława Babiańskiego. W kwietniu, na skutek pożaru wagonów kolejowych, spłonęła część wyposażenia eskadry. Od tej pory eskadra dysponowała tylko 3 samolotami. Były to: Albatros C.1, Albatros C.V i Rumpler C.I. W sierpniu eskadra przeniosła się do Równego, gdzie weszła w skład Frontu Ukraińskiego gen. Antoniego Listowskiego. Na lotnisku w Równem personel eskadry spędził jesień i zimę. Wykorzystując względny spokój na froncie, w okresie jesienno–zimowym eskadra prowadziła szkolenie personelu lotniczego i uzupełniała stany. Na dzień 1 lutego 1920 eskadra wchodziła w skład II Grupy Lotniczej, posiadała 8 pilotów, 5 obserwatorów i 7 samolotów. Wiosną 1920 eskadra została wyznaczona do udziału w ofensywie na Kijów. Posiadała wtedy 10 samolotów, 8 pilotów i 5 obserwatorów. Zaplecze techniczne eskadry stanowił II ruchomy park lotniczy w Łucku. W rejonie Berdyczowa eskadra wykonała dla 2 Armii 14 lotów wywiadowczych, zrzucając przy tym 180 kg bomb i wykonując 41 zdjęć. Na początku maja eskadra stacjonowała w Koziatyniu.

Walki odwrotowe na Ukrainie W czerwcu i lipcu oddziały polskie prowadziły walki obronno-opóźniające, a Armia Konna Budionnego, będąca głównym przeciwnikiem polskiej 6 Armii, znacznie udoskonaliła metody walki z lotnictwem i stała się jego bardzo groźnym przeciwnikiem. Kawalerzyści Siemiona Budionnego zaczęli powszechnie używać sprzężonych karabinów maszynowych ustawionych na taczankach, organizując przy tym zasadzki z wykorzystaniem niewielkich pododdziałów kawalerii. W tym czasie eskadra przegrupowała się z Równego do Łucka. Tam oddana została do dyspozycji Frontu gen. Edwarda Rydza-Śmigłego. 2 eskadra, dysponująca tylko trzema samolotami, utraciła 28 czerwca kolejną załogę. Podczas lotu na rozpoznanie w rejonie Miropola została zestrzelona i zginęła w walce na ziemi załoga: ppor. Kunicki i pchor. Bochenek. Na przełomie lipca i sierpnia w działaniach bojowych eskadry wyróżniły się załogi: kpt. Reimana i ppor. Latawca oraz ppor. Beliny-Brzozowskiego. Ten ostatni podczas rozpoznania przeprowadzonego 6 sierpnia w rejonie Brześcia, mimo ciężkiego postrzału w brzuch, wypełnił zadanie, a dopiero potem pozwolił pilotowi na powrót na lotnisko. W końcu lipca zreorganizowano eskadrę. W jej skład wcielono między innymi personel 9 eskadry wywiadowczej, która to z powodu braku sprzętu nie była w stanie działać samodzielnie. W kolejnych dniach, startując z lotniska Chełm, działania eskadry ograniczały się do prowadzenia rozpoznania. W czasie jednego z takich lotów w okolice Brześcia, ppor. obs. Kazimierz Belina-Brzozowski został ciężko ranny w obie nogi.

Działania w bitwie warszawskiej W ramach przygotowań do operacji znad Wieprza Naczelne Dowództwo Wojska Polskiego zarządziło koncentrację eskadr polskiego lotnictwa wojskowego w dwóch rejonach: lotnictwa 1 i 5 Armii – na lotniskach warszawskich (Mokotów i Siekierki), a lotnictwa 2, 3 i 4 Armii na lotniskach Radomia, Dęblina, Puław i Lublina. Ciężkie walki odwrotowe zmusiły eskadrę do odejścia na lotnisko Lublin, skąd po kilkudniowym pobycie wycofano ją do Dęblina w celu ponownego uzupełnienia personelu latającego i samolotów. Mimo niepełnego stanu, załogi brały udział w lotach bojowych. Od 10 do 12 sierpnia, działając w ramach lotnictwa Frontu Środkowego, prawie wyłącznie wykonywała loty wywiadowcze, rozpoznawała przeciwnika i aktywnie wspierała wojska lądowe. W czasie jednego z nich, po zbombardowaniu mostu w Miropolu, polegli na samolocie Albatros C.X ppor. pil. Kazimierz Kunicki i pchor. obs. Michał Bochenek.

25 sierpnia zakończyły się działania pościgowe za rozbitymi oddziałami sowieckimi. Na kilka tygodni nastąpiła stabilizacja linii frontu, a jednostki Wojska Polskiego, w tym lotnicze, przeszły kolejną reorganizację. Celem uzupełnienia, wycofano eskadry najbardziej wyczerpane intensywnymi walkami. Były to 2., 8. i 21 eskadra. Poza nimi na tyłach przebywały także inne eskadry. Były to: 3., 11., 14., 17. i 18. oraz (4.) eskadra toruńska.

Rozejm zastał eskadrę w Dęblinie.

Podczas wojny o granice 2 eskadra wywiadowcza wykonała 193 loty bojowe w łącznej ilości 434 godzin przebytych nad terenami nieprzyjaciela. Zginęło 7 lotników.

Eskadra w okresie pokoju Na mocy rozkazu z 18 stycznia 1921 eskadry 1. i 2. połączono tworząc nową 1 eskadrę wywiadowczą. Eskadra ta została później przemianowana na 35 eskadrę liniową 3 pułku lotniczego stacjonującego w Poznaniu.

Żołnierze eskadry

thumb|Porucznik Wiktor Robotycki – ostatni dowódca eskadry Dowódcy eskadryStopień, imię i nazwiskoOkres pełnienia służbymjr pil. Jerzy Syrokomla-SyrokomskiXI 1918 – V 1919por. pil. Wiktor RobotyckiV 1919 – I 1921 Personel latający okresu wojny polsko – bolszewickiejObserwatorzyPilocipor. obs. inż. Karol Słowikmjr pil. Jerzy Syrokomla-Syrokomskipor. obs. Zygmunt Tebinkapor. pil. Wiktor Robotyckipor. obs. Bronisław Niskipor. pil. Henryk Skoczdopolepor. obs. Leonard Zbigniew Lepszypor. pil. Władysław Matulapor. obs. Piotr Kurbatowppor. pil. Kazimierz Kunickipor. obs. Kazimierz Olechnowiczppor. pil. Lipczyńskippor. obs. Kazimierz Belina-Brzozowskippor. pil. Wojciech Woynappor. obs. Wiktor Rylsierż. pil. Jan Kaubappor. obs. Jan Latawiecsierż. pil. Stefan Niewiteckippor. obs. Jan Żardeckisierż. pil. Antoni Karlińskippor. obs. Stefan Zaykowskisierż. pil. Marjan Pałuczakppor. obs. Wacław Kościanowskisierż. pil. Stefan Karpińskippor. obs. Antoni Misiejuksierż. pil. Stefan Zajcppor. obs. Eljasz Hermansierż. pil. Karol Jaconppor. obs. Pawłowskisierż. pil. Stanisław Tondispchor. obs. Czesław Zawiszasierż. pil. Maurycy Zieberpchor. obs. Tomasz Bierzyńskisierż. pil. Jan Wnukpchor. obs. Bohdan Praweckisierż. pil. Józef Rejmanpchor. obs. Michał Franciszek Bocheneksierż. pil. Edmund Krzyżanowski

Wypadki lotnicze 28 czerwca 1920 podczas lotu bojowego (bombardowanie mostu w m. Miropol) na samolocie Albatros C.X polegli ppor. pil. Kazimierz Kunicki i pchor. obs. Michał Bochenek.

Samoloty eskadry

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Polskie eskadry wywiadowcze Kategoria:Polskie eskadry lotnicze z okresu wojny polsko-bolszewickiej Kategoria:Eskadry lotnicze uzbrojone w samoloty typu Albatros