Sosny (Pinus spp.) stanowią istotne źródło pożywienia dla wielu owadów, które żerując doprowadzają do uszkodzenia i zniekształcenia różnych części roślin i w efekcie do obniżenia kondycji drzew i jakości pozyskiwanego z nich surowca, co sprawia, że zwalczane są jako szkodniki. Czasem przenoszą również czynniki chorobotwórcze - szkodliwe wirusy, bakterie lub grzyby. Szczególnie groźne są dla monokultur sosnowych, w których panują warunki sprzyjające rozprzestrzenianiu się szkodników.
Oligofagi sosny Oligofagi sosny występujące w Polsce żerują głównie na sośnie zwyczajnej.
Szkodniki nadziemnych części siewek i młodych sadzonek Eulia politana Hb. – zwójka siewkóweczka - larwa łączy igły sosen przędzą i ogryza je. Szkodniki upraw sosnowych Uprawy leśne, w tym sosnowe, są szczególnie atrakcyjnym miejscem żerowania dla wielu owadów. Znaczne nasłonecznienie uprawy, w której drzewka nie dochodzą do zwarcia, sprzyja rozwojowi wielu z nich. W uprawach występować mogą wszystkie szkodniki szkółek, liczne szkodniki strzałek (pędów głównych), pędów, pączków i igieł. Wiele z nich atakuje również starsze drzewostany: młodniki, tyczkowiny i drągowiny. Duża ilość różnych szkodników jest spowodowana przede wszystkim nagromadzeniem łatwo dostępnego i wysokowartościowego pokarmu, jakim są organy młodych drzewek, w szczególności pączki i łyko. Szkodniki igieł thumb|oprzęd osnui sadzonkowej Szkodliwość tej grupy owadów polega przede wszystkim na ogryzaniu igieł, bądź wysysaniu z nich soków, co prowadzi do osłabienia drzewek. Nie uszkadzają jednak pączków, co umożliwia roślinie regenerację. W tej fazie rozwojowej mogą pojawić się też inne szkodniki, charakterystyczne dla starszych drzewostanów, są to jednak zjawiska rzadsze. thumb|Krótkostopka sosnowa Acantholyda hieroglyphica Christ. – osnuja sadzonkowa, sosna. Brachyderes incanus L. – choinek szary, szkodnik młodych sosen i świerków, na gałęziach żeruje także na modrzewiu i jałowcu. Brachyonyx pineti Payk. – krótkostopka sosnowa, larwa minuje igły sosnowe. Cryptocephalus pini L. – zmróżka sosnowa, postacie dorosłe żerują na igłach sosny. Luperus pinicola Dft. – wątlik sosnowiec, postacie dorosłe żerują na igłach sosny. Philopedon plagiatus Schal L. (Cneorrhinus plagiatus Schal L.) – sieciech niegłębek, polifag szkodliwy głównie na sośnie, postać dorosła ogryza igły, liście i korę. Thecodiplosis brachyntera Schw. – igłówka sosnowa (pryszczarek sosnowiec), sosna. Contarinia baeri Prell. - igłówka Baera (pryszczarek Baera), sosna.
Szkodniki pączków, pędów i szyszek thumb|Galas zwójki żywiczaneczki Do tej grupy szkodników należą takie, które żerują w pączkach (najczęściej bocznych pędów), pędach bocznych (rzadziej głównych) i w rozwijających się szyszkach. Uszkodzone organy często wydzielają żywicę. Naruszenie pączka lub pędu głównego (strzałki) może doprowadzić do zahamowania wzrostu i silnej deformacji korony. Anthonomus varians Payk. – kwieciak sosnowiec, larwa żeruje w męskich kwiatostanach. Cacoecia piceana L. – zwójka sosnówka, sosna, rzadziej świerk i jodła. Dioryctria abietella Den. et Schiff. - szyszeń pospolity, sosna, także jodła,świerk i modrzew. Dioryctria mutatella Fuchs - szyszeń sosnowy, sosna zwyczajna, rzadziej sosna czarna i wejmutka. Evetria resinella L. – zwójka żywiczaneczka, sosna. Evetria duplana Hb. – zwójka pędówka, sosna w wieku 2-6 lat. Evetria turionella L. (Evetria turionana Hbn.) – zwójka odrośleczka, sosna w wieku 6-15 lat. Exoteleia dodecella L. – skośnik tuzinek Pissodes validrostris Sahlb. – smolik szyszkowiec, larwa rozwija się w szyszkach sosen. Rhyacionia buoliana Den. et Schiff. – zwójka sosnóweczka, sosna w wieku 6-15 lat. Strophosoma capitata De Geer – zmiennik rudonogi (zmiennik brudny), najczęściej na sośnie, postać dorosła ogryza pączki, liście i pędy. Strophosoma melanogrammum Forst. – zmiennik leszczynowiec (zmiennik czarniawiec), na sośnie, świerku, modrzewiu, rzadziej na liściastych. Postać dorosła ogryza pączki, liście i pędy. Zeiraphera griseana Hb. (Steganoptycha diniana Gn.) – wskaźnica modrzewianeczka, modrzew, świerk, rzadziej limba i sosna.
Szkodniki pędów i strzałek thumb|Szeliniak sosnowiec thumb|Smolik znaczony Owady z tej grupy uszkadzają korę lub (i) łyko na pędach głównych i bocznych. W tej fazie mogą pojawić się też szkodniki floemu i ksylemu drzewostanów starszych. Hylastes ater Payk. – zakorek czarny, iglaste (leżanina i pniaki). Hylobius abietis L. – szeliniak sosnowiec, głównie iglaste, sporadycznie liściaste. Hylobius pinastri Gyll – szeliniak świerkowiec, świerk, sosna i inne. Pissodes castaneus De Geer (Pissodes notatus F.) – smolik znaczony, sosna, zarówno larwa jak i imago. Scythropus mustela Hbst. – zacień sosnowiec, postać dorosła ogryza korę na młodych drzewkach iglastych.
Szkodniki młodników sosnowych W tej fazie występują szkodniki zarówno z upraw jak i drzewostanów starszych. Niektóre z owadów występujących na uprawach, zasiedlających pędy boczne mogą spowodować w młodnikach lokalne szkody. Staje się to szczególnie niebezpieczne w połączeniu z osłabieniem drzew przez inne czynniki np. spałowanie przez jeleniowate, choroby grzybowe czy działalność innych owadzich szkodników pierwotnych. Młodniki na słabych siedliskach oraz w zasięgu zanieczyszczeń przemysłowych są szczególnie narażone na ataki tej grupy szkodników. Szkodniki aparatu asymilacyjnego, pędów i pączków thumb|Jaja miodownicy sosnowej na igłach sosny zwyczajnej thumb|Grupa rowałków na korze sosny. thumb|Kwietniczek czterokropkowy - imago w kwiecie jastrzębca thumb|Motyl barczatki. thumb|Ciemna forma motyla samicy brudnicy mniszki. thumb|Motyl strzygoni chojnówki. Szkodliwość tej grupy owadów polega na ogryzaniu igieł, pączków, wysysaniu soków z pędów. Swoją obecność mogą tu zaznaczyć również inne owady, tak z upraw, jak i starszych drzewostanów. Acantholyda erythrocephala L. – osnuja czerwonogłowa, sosna, młodniki (wiek 10-30 lat). Barbitistes constrictus Br. – opaślik sosnowiec, sosna, rzadziej świerk. Cinara pini L. – miodownica sosnowa, sosna. Neodiprion sertifer Geoffr. – borecznik rudy, sosna. Pineus pini L. – mszyca sosnówka, jedno pokolenie na świerku drugie na sośnie.
Szkodniki żerujące na pniach drzew Największe znaczenie mają w tej grupie szkodniki wtórne. Niektóre z nich zasiedlają w starszych drzewostanach boczne, obumierające gałęzie – w młodniku mogą zasiedlać całą strzałę przyczyniając się do szybkiego wydzielania posuszu. Anthaxia quadripunctata L. – kwietniczek czterokropkowy, pod korą młodych sosen w uprawach. Aradus cinnamomeus Panz. – rozwałek korowiec (korowiec sosny), sosna. Chrysobothris igniventris Reitt. – zrąbień sosnowiec, sosna. Magdalis duplicata Germ. – wałczyk podobny, larwa w małych gałązkach sosen, świerków, modrzewi. Magdalis frontalis Gyll. – wałczyk pędowiec, chodniki larwalne głównie w rdzeniu pędów szczytowych. Magdalis phlegmatica Hbst. – wałczyk gałęzinowiec, larwa w gałęziach sosen i świerków. Magdalis violacea L. – wałczyk fioletowy, larwa w pączkach szczytowych, na powierzchni bielu 3-15 letnich drzewek: sosen i świerków. Melanophila acuminata De Geer. – ciemnik czarny, pod korą młodych sosen. Pityogenes bidentatus Hbst. – rytownik dwuzębny, pod cienką korą sosny, świerka, jodły, modrzewia. Pogonocherus fasciculatus De Geer. – kozulka sosnówka, pod korą gałęzi sosnowych i innych iglastych.
Szkodniki drzewostanów sosnowych średnich i starszych klas wieku thumb|żerująca larwa zawisaka borowca thumb|gołożer larw borecznika sosnowca thumb|żerująca larwa poprocha Jest to duża grupa owadów, stanowiących istotny czynnik wpływający na stan zdrowotny przeważającej części europejskich lasów sosnowych. Są to zarówno szkodniki pierwotne jak i wtórne, żerują na igłach, pączkach, są ksylo i kambiofagami. Ich wzajemne pojawy korelują się ze sobą jak również z czynnikami atmosferycznymi, siedliskowymi i z czystością siedliska (gleb, wody i powietrza). W formie gradacyjnej mogą wystąpić również w młodszych drzewostanach. Szkodniki aparatu asymilacyjnego Dynamika liczebności większości szkodników igieł sosny ma bezpośredni związek z warunkami środowiskowymi i składem gatunkowym drzewostanów. Ogniska gradacyjne mają miejsce przede wszystkim w skrajnych dla sosny warunkach ekologicznych - w zdegradowanych borach świeżych oraz borach suchych. W takiej sytuacji sosna występuje często w postaci monokultury o ubogim runie. Główne centra gradacyjne najgroźniejszych foliofagów znajdują się: w Borach Tucholskich, Puszczy Piskiej, Augustowskiej, Białej, Nadnoteckiej na Pomorzu Zachodnim, Borach Dolnośląskich oraz kompleksie Opolsko-Częstochowskim. Są to najczęściej szkodniki pierwotne. Acantholyda posticalis Mats., (Acantholyda nemoralis Thoms.) – osnuja gwiaździsta, sosna. Acantholyda posticalis f. praecox W.Koeh. – osnuja gwiaździsta forma wczesna. Acantholyda posticalis f. serotina W.Koeh. – osnuja gwiaździsta forma późna. Bupalus piniarius L. – poproch cetyniak - sosna. Dasychira pudibunda L. – szczotecznica szarawka, liście buków, dębów i innych liściastych, również igły sosen. Dendrolimus pini L. – barczatka sosnówka, sosna. Diprion pini L. – borecznik sosnowiec, sosna pospolita i inne sosny. Diprion simile Htg. – borecznik podobny, sosna. Ellopia prosapiaria L. – kłystek, sosna, rzadziej świerk, jodła i jałowiec. Gilpinia pallida Kl. – borecznik jasnobrzuchy, sosna. Gilpinia frutetorum F. – borecznik Krzewian, sosna. Hyloicus pinastri L. – zawisak borowiec (siwotek borowiec), sosna. Lymantria monacha L. – brudnica mniszka, świerk, sosna i liściaste. Lymantria dispar L. (Ocneria dispar L.) – brudnica nieparka, dąb i inne liściaste, rzadziej iglaste. Orgyia antiqua L. – znamionówka tarniówka, larwa ogryza igły i liście (liściaste i iglaste). Panolis flammea Schiff. – strzygonia choinówka, sosna. Panthea coenobita Esp. – sówka mniszkówka, świerk, sosna. Semiothisa liturata Cl. – witalnik sosnowiak, sosna.
Szkodniki floemu i ksylemu Gradacje tych szkodników obejmują tereny po gradacjach szkodników igieł oraz te drzewostany, które osłabione zostały z powodu innych przyczyn. Na szczególną uwagę zasługują tu choroby systemów korzeniowych (huba korzeniowa, opieńka miodowa i inne). Do tej grupy należą najczęściej szkodniki wtórne. Kornikowate Carphoborus minimus F. – listwiaczek najmniejszy, na obumierających gałązkach sosny. Cryphalus abietis Ratz. – wgryzoń świerkowiec, świerk, jodła, rzadziej inne iglaste. Crypturgus cinereus Hbst. – skrycik szary, iglaste (chodnik larwalny samica zakłada w chodnikach innych korników). Crypturgus pusillus Gyll. – skrycik najmniejszy, iglaste (chodnik larwalny samica zakłada w chodnikach innych korników). Crypturgus hispidulus Thoms. – skrycik owłosiony, (skrycik północny) iglaste (chodnik larwalny samica zakłada w chodnikach innych korników). Dryocoetes autographus Ratz. – drzewożerek jednożenny, świerk, rzadziej sosna, głównie na złomach i leżaninie. Ips acuminatus Gyll. – kornik ostrozębny, sosna, rzadziej modrzew pod cienką korą pni i konarów. Ips amitinus Eichh. – kornik drukarczyk, świerk, rzadziej sosna, modrzew i jodła. Ips duplicatus Sahlb. – kornik zrosłozębny, świerk, rzadziej sosna, limba. Ips sexdentatus Boern. – kornik sześciozębny, sosna, rzadziej świerk. Ips typographus L. – kornik drukarz, przede wszystkim świerk, rzadko inne iglaste. Dendroctonus micans Kug. – bielojad olbrzymi, przede wszystkim świerk, sporadycznie sosna, żeruje w okolicy szyi korzeniowej, czasem wyżej. Hylurgus ligniperda F. – drzewisz owłosiony, w korzeniach i pniakach martwych sosen, na styku łyka i bielu. Hylurgops palliatus Gyll. – polesiak obramowany, między korą a drewnem sosny, świerka i innych iglastych, w pniakach i leżaninie. Orthotomicus laricis F. – korniczek wielozębny, sosna, świerk, modrzew, rzadziej jodła. Żyje na leżaninie i obumierających drzewach - między korą a drewnem.