Openmoko – zakończony projekt stworzenia rodziny otwartych smartfonów, obejmujący zarówno specyfikację sprzętu w duchu Open Hardware, jak i oparty na Linuxie system operacyjny Openmoko Linux. Projekt prowadziła tajwańska spółka Openmoko Inc., wydzielona z firmy First International Computer (FIC); w jego ramach powstały telefony Neo 1973 (2007) i Neo FreeRunner (2008). W odróżnieniu od większości ówczesnych platform telefonicznych urządzenia Openmoko od początku projektowano tak, by użytkownik końcowy mógł swobodnie modyfikować system operacyjny i cały stos oprogramowania.
W kwietniu 2009 roku firma porzuciła prace nad trzecim telefonem (GTA03), a w czerwcu 2009 roku zakończyła produkcję telefonów w ogóle. Rozwój sprzętu kontynuowała społeczność – niemiecka firma Golden Delicious Computers wydała w 2011 roku zmodernizowaną płytę GTA04, pasującą do obudowy FreeRunnera.
Historia Projekt ogłoszono 7 listopada 2006 roku podczas konferencji Open Source in Mobile w Amsterdamie; nazwa jest skrótem od Open Mobile Kommunikations. Pierwotny zespół tworzyli Sean Moss-Pultz oraz programiści związani ze społecznością wolnego oprogramowania, m.in. Harald Welte, Werner Almesberger i Michael Lauer. Oznaczenie kodowe serii telefonów, GTA, pochodzi od głównych podzespołów: GSM, układów Texas Instruments i modułu AGPS.
Przeznaczony dla programistów Neo 1973 był sprzedawany od 9 lipca 2007 do lutego 2008 roku, a jego następca, Neo FreeRunner, trafił do masowej sprzedaży pod koniec czerwca 2008 roku. Firma nie zdołała jednak osiągnąć sukcesu rynkowego: do początku 2009 roku sprzedano około 10 tysięcy FreeRunnerów, a problemy finansowe zmusiły Openmoko do zwolnienia połowy załogi i ogłoszonego 2 kwietnia 2009 roku zawieszenia prac nad trzecim modelem o kodzie GTA03. W czerwcu 2009 roku firma zwolniła większość pozostałych pracowników i wycofała się z produkcji telefonów, koncentrując się na czytniku WikiReader.
Sprzęt Sprzęt Openmoko aspirował do miana otwartego sprzętu: krótko przed premierą FreeRunnera firma opublikowała pliki CAD i schematy obu telefonów na licencji Creative Commons BY-SA 3.0. Żaden z telefonów nie miał wbudowanego aparatu fotograficznego.
Neo 1973 (GTA01)
Pierwszy telefon projektu, przeznaczony wyłącznie dla programistów, sprzedawany był przez stronę openmoko.com w cenie 300 dolarów (450 dolarów za zestaw z narzędziami do pracy ze sprzętem). Człon „Neo” w nazwie oznacza „nowy”, a liczba 1973 upamiętnia rok, w którym Martin Cooper, konstruktor telefonu komórkowego, wykonał pierwsze połączenie. Wczesne dostawy opóźniały braki komponentów u dostawców oraz trudności konstrukcyjne niewielkiego zespołu.
Na telefon przeniesiono z czasem także inne systemy, m.in. Qt Extended, Debiana i Androida, a społeczność uruchamiała na nim jądra NetBSD, FreeBSD i mikrojądra rodziny L4; platformę można też emulować w QEMU.
Neo FreeRunner (GTA02) Następca Neo 1973, przeznaczony już dla użytkowników końcowych, trafił do sprzedaży 24 czerwca 2008 roku w cenie 250 dolarów. Względem poprzednika otrzymał szybszy procesor Samsung S3C2442 (400 MHz), akcelerator grafiki SMedia 3362, Wi-Fi 802.11 b/g, dwa przyspieszeniomierze i 256 MB pamięci flash; zachował 2,8-calowy ekran VGA, wymienną baterię i złącze microSD.
Telefon pojawił się w kulturze popularnej: w powieści Zero History Williama Gibsona (2010) FreeRunnera używa jeden z bohaterów.
Dash Express Na bazie konstrukcji GTA01 powstało urządzenie nawigacyjne Dash Express, zapowiedziane 2 stycznia 2008 roku – sprzęt zaprojektowało Openmoko Inc., a system oparto na jądrze z łatkami Openmoko.
3D7K (GTA03) Trzeci telefon, oznaczany 3D7K lub GTA03, miał otrzymać szybszy układ SoC, pojemnościowy ekran dotykowy i aparat fotograficzny; powstały trzy prototypy, ale 2 kwietnia 2009 roku prace zawieszono z powodów finansowych.
WikiReader
Ostatnim produktem Openmoko Inc. był WikiReader – kieszonkowy czytnik artykułów Wikipedii działający bez połączenia z internetem, korzystający z danych na karcie pamięci.
Oprogramowanie Openmoko Inc. rozwijało własny system operacyjny Openmoko Linux (w skrócie Om), oparty na jądrze Linux, serwerze X.Org i pakietach budowanych w środowisku OpenEmbedded. Pierwsza wersja, Om 2007, używała biblioteki GTK i menedżera okien Matchbox; wydana w sierpniu 2008 roku Om 2008 dodała obsługę Qt i środowiska Enlightenment 17. Żadna z nich nie osiągnęła stabilności, dlatego rozpoczęto prace nad Om 2009 opartą na warstwie pośredniej projektu freesmartphone.org – tej wersji również nie ukończono i w kwietniu 2009 roku firma zakończyła rozwój oprogramowania.
Rozwój przejęła społeczność, która utrzymywała własne dystrybucje i porty innych systemów. Na telefonach Openmoko działały m.in. SHR (Stable Hybrid Release), QtMoko, Debian, Gentoo, Android, Qt Extended w wersji społecznościowej, a nawet Inferno i OpenWrt.
Kontynuacje Po wycofaniu się Openmoko Inc. z produkcji telefonów rozwój sprzętu kontynuowała niemiecka firma inżynierska Golden Delicious Computers. Jej płyta główna GTA04 – z procesorem ARM Cortex-A8 taktowanym do 1 GHz, modułem UMTS, Wi-Fi, Bluetoothem, GPS-em i zestawem czujników – została zaprojektowana tak, by zmieścić się w obudowie Neo FreeRunnera (lub Neo 1973) i współpracować z jego wyświetlaczem. Pierwsza partia GTA04A3 trafiła do odbiorców 10 października 2011 roku, wersja GTA04A4 – 31 stycznia 2012 roku, a produkcję rewizji GTA04A5 sfinansowano społecznościowo; kompletny telefon oferowano pod nazwą OpenPhoenux.
W 2016 roku, w dziesiątą rocznicę ogłoszenia projektu, jego współtwórca Harald Welte podsumował dziedzictwo Openmoko, wskazując, że mimo komercyjnej porażki był to pierwszy telefon tworzony w całości w duchu wolnego oprogramowania i otwartego sprzętu.
Przypisy
Linki zewnętrzne Wiki projektu Openmoko A first look at the OpenMoko Neo1973
Kategoria:Telefony komórkowe Kategoria:Ruch wolnego oprogramowania Kategoria:Open Hardware Kategoria:Architektura ARM