240px|thumb|Pojazdy dywizji podczas forsowania przeszkody wodnej 7 Łużycka Dywizja Desantowa (7 DDes) – związek taktyczny Sił Zbrojnych PRL, istniejący w latach 1963-1986. Przeformowana następnie w 7 Łużycką Brygadę Obrony Wybrzeża.

Dywizja wchodziła w skład Pomorskiego Okręgu Wojskowego. Popularna nazwa stosowana w środkach masowego przekazu to "Niebieskie Berety".

Formowanie i zmiany organizacyjne Jesienią 1958 roku, wykorzystując ludzi i sprzęt rozformowanych 3 i 5 Brygady Obrony Wybrzeża, utworzono 23 Dywizję Piechoty według etatu nr 2/235-2/249, która przejęła zadania rozwiązanych brygad. W styczniu 1963 roku przeprowadzono jej reorganizację na dywizję desantową. Początkowo planowano, że 23 Dywizja Piechoty zostanie przeformowana na dywizję zmechanizowaną. Z zamiaru tego jednak zrezygnowano, w związku z przyjętą koncepcją utworzenia Frontu Polskiego przewidzianego do działań na kierunku nadmorskim. Dywizja miała być wykorzystana w działaniach bojowych desantu morskiego. 23 Dywizja Desantowa powstała na bazie jednostek 23 Dywizji Piechoty oraz przekazanego z Marynarki Wojennej 3 Pułku Piechoty Morskiej.

thumb|240px|Koszary w Gdańsku-Wrzeszczu – miejsce stacjonowania dywizji W październiku 1963 23 Dywizję Desantową przemianowano na 7 Łużycką Dywizję Desantową. W 1964 r. dywizja otrzymała na wyposażanie pływające transportery TOPAS produkcji czechosłowackiej oraz czołgi pływające PT-76. W 1971 transportery TOPAS zmodyfikowano montując na nich wieżyczki z 14,5 mm KPWT i 7,62 mm PKT. Dywizja szkoliła się na poligonach: Okonek, Drawsko Pomorskie i Orzysz, a w zakresie działań desantowych na plażach: Ustki, Ognicy i Jelitkowa.

7 Dywizja Desantowa należała do jednostek I rzutu operacyjnego WP utrzymujących pełną gotowość bojową do działań. Sprawdzianem jej możliwości bojowych był udział w licznych ćwiczeniach Układu Warszawskiego, jak: "Odra-Nysa-69", "Braterstwo Broni-70", "Braterstwo Broni-80", "Sojusz-81" i "Sojusz-83".

2 sierpnia 1986 dywizję przemianowano na 7 Łużycką Brygadę Obrony Wybrzeża, przy zachowaniu jej dotychczasowej organizacji (stan osobowy 7 DD był niższy od typowej dywizji – ok. 6000 żołnierzy. W strukturach ZSZ Układu Warszawskiego występowała ona już od lat 60. jako brygada). Dopiero w 1989 r. brygadę przeformowano na strukturę batalionową.

Tradycje dywizji dziedziczy obecnie 7 Pomorska Brygada Obrony Wybrzeża. thumb|240px| TOPAS – podstawowy transporter opancerzony dywizji thumb|240px| Pływający PT-76 – podstawowy czołg dywizji (odznaka rozpoznawcza dywizji na kadłubie)

Dywizja w wydarzeniach grudniowych 1970 roku W godzinach rannych 15 grudnia 1970 roku dowódca POW gen. dyw. Józef Kamiński wprowadził dla oddziałów dywizji stanu podwyższonej gotowości bojowej. O 10.05 wydał rozkaz przegrupowania części oddziałów dywizji ze Słupska w rejon zachodni Gdańsk.

16 grudnia 0.25 szef Sztabu Generalnego gen. dyw. Bolesław Chocha postawił dowódcy dywizji następujące zadanie:

Dywizja realizowała przede wszystkim zadania związane z blokadą Stoczni Gdańskiej. Sprowadzały się one do zewnętrznego obsadzenia bram, tak by nie dopuścić do masowego wyjścia znajdujących się na terenie stoczni pracowników. Rola wojska miała być pasywna - blokować, jednak w wypadku gdyby podjęte zostały próby grupowego opuszczenia stoczni, żołnierze mieli prawo użyć broni.

Korpus Desantowy

W końcu lat 60. po wojnie 1967 roku na Bliskim Wschodzie w SZ PRL planowano utworzenie związku taktyczno-operacyjnego będącego odpowiednikiem współczesnych sił szybkiego reagowania.

W ramach ewentualnej wojny UW - NATO planowano dla jednostek SZ PRL użycie do ataku na północną część RFN i Danię, a do tego celu miano utworzyć Korpus Desantowy (wg niektórych danych o numerze taktycznym "14") złożony z 7 ŁDD, 6 PDPD, 15 DZ (stacjonującej pod Olsztynem). Dowódcą miał zostać mianowany gen. Edwin Rozłubirski przychylny temu planowi był Marian Spychalski. rozpoczęto prace koncepcyjne i organizacyjne uwieńczone ćwiczeniami symulującymi współdziałanie nowej struktury. Edwin Rozłubirski postulował utworzenie struktur korpuśnych celem uzyskania faktycznej możliwości dowodzenia, oraz wyszkolenie spadochronowe dla wskazanych przez siebie pododdziałów spoza 6 PDPD. Nie zgadzał się też z pomysłem, aby w poszczególnych fazach operacji bojowej dowodzenia przejmował raz dowódca desantu powietrznego następnie morskiego. Według niemających aprobaty generała pomysłów 15 Dywizja Zmechanizowana miała działać w drugim rzucie, jako wsparcie 7 Łużyckiej Dywizji Desantowej, a w tym celu wcześniej zostać przezbrojona w lżejszy sprzęt pancerny (co akurat wydaje się logiczne i słuszne). Miejscem stacjonowania dowództwa i jego struktur pomocniczych miały być podwarszawskie Babice, gdzie znajdowało się lotnisko. Ostatecznie, pomimo początkowej zgody gen. Jaruzelskiego, utworzenie Korpusu Desantowego nie nastąpiło, a podjęte prace przerwanoprzypis 6 - M.M.S. "Komandos" 2 / 1998 - wywiad z gen. Rozłubirskim, 11 / 1998 artykuł opisujący historię 7 ŁDD.

Struktura organizacyjna (1986) OznakaOddział/pododdziałMiejsce stacjonowaniaUwagi35pxDowództwo 7 Łużyckiej Dywizji DesantowejGdańskwcześniej dowództwo 23 DD35px4 Pomorski pułk desantowyLęborkwcześniej 79 pułk desantowy35px34 Budziszyński pułk desantowySłupskwcześniej 34 pułk piechoty35px35 Gdański pułk desantowyGdańskutworzony w wyniku połączenia 76 i 93 pd35px11 batalion czołgów pływających Słupskw latach 70. batalion czołgów średnich35px41 dywizjon artyleriiGdańskdywizjon rakiet taktycznych35px20 dywizjon artylerii rakietowej Gdańsk35px18 batalion saperówLęborkwcześniej 58 bsap35px7 batalion remontowySłupsk35px29 bateria artylerii przeciwlotniczejGdańsk35px52 kompania rozpoznawczaLębork35px7 kompania chemicznaSłupsk35px23 kompania łącznościGdańsk35px7 kompania zaopatrzeniaGdańsk35px23 kompania medycznaGdańsk35px33 kompania dowodzenia szefa OPLGdańsk35pxkompania ochrony i regulacji ruchuGdańskpluton dowodzenia szefa artyleriiGdańsk

Dowódcy dywizji gen. bryg. Otton Roczniok (1963) jako dowódca 23 DD płk dypl. Henryk Rzepkowski (1963-1968) płk dypl. Stanisław Kruczek (1968-1970) płk dypl. Tadeusz Urbańczyk (1970-1973) gen. bryg. Leszek Kozłowski (1973-1978) gen. bryg. Henryk Szafrański (1978-1986)

Przekształcenia 3 i 5 Brygady Obrony Wybrzeża oraz 32 bcz i apanc → 23 Dywizja Piechoty → 23 Dywizja Desantowa → 7 Łużycka Dywizja Desantowa → 7 Łużycka Brygada Obrony Wybrzeża → 1 Gdańska Brygada Obrony Terytorialnej → 1 Gdański batalion obrony terytorialnej → 1 batalion 7 Pomorskiej Brygady Obrony Wybrzeża

Przypisy

Bibliografia

Niebieskie Berety, Żołnierz Polski 1993 nr 9 Zarys historii niebieskich beretów, Gdańsk 1993

Kategoria:7 Łużycka Dywizja Desantowa Kategoria:Ludowe Wojsko Polskie w Gdańsku Kategoria:Jednostki Wojska Polskiego o nazwie wyróżniającej Łużycka Kategoria:Związki taktyczne Pomorskiego Okręgu Wojskowego Kategoria:Polskie jednostki desantowe utworzone w 1963 Kategoria:Polskie jednostki organizacyjne wojska rozwiązane w 1986