Tarcza Wspólnoty (, do roku 2002 Tarcza Dobroczynności, ) – trofeum przyznawane zwycięskiej drużynie meczu rozgrywanego pomiędzy aktualnym Mistrzem Anglii oraz zdobywcą Pucharu Anglii w danym sezonie (jeżeli ta sama drużyna wywalczyła zarówno mistrzostwo, jak i Puchar kraju - to jej przeciwnikiem zostaje wicemistrz kraju).
Historia Poprzednikiem Superpucharu Anglii był Superpuchar Szeryfa Londynu (ang. Sheriff of London Charity Shield), który rozgrywany był od sezonu 1898/99 w meczu pomiędzy zawodowymi piłkarzami a amatorami. Aby go zastąpić, utworzono Tarczę Dobroczynności Związku Piłki Nożnej (ang. The Football Association Charity Shield). Mistrz Football League First Division i mistrz Southern Football League spotkali się w Superpucharze nowego formatu. Pierwszy mecz o Tarczę Dobroczynności odbył się w 1908 roku: spotkały się w nim Manchester United F.C. (mistrzowie Pierwszej Dywizji) i Queens Park Rangers F.C. (mistrzowie Ligi Południowej). Mecz zakończył się remisem 1:1, a powtórkę Manchester United wygrał z wynikiem 4:0. To był jedyny raz, kiedy odbyła się powtórka Superpucharu Anglii. Oba mecze odbyły się na stadionie Stamford Bridge.
Formuła rozgrywek zmieniała się cyklicznie: w 1913 roku amatorzy zmierzyli się z zawodowymi piłkarzami w Superpucharze, a w 1921 roku po raz pierwszy zwycięzcy Football League zmierzyli się ze zwycięzcami Pucharu Anglii. W latach dwudziestych format Superpucharu nadal się zmieniał, najczęściej obejmujący pojedynki amatorów i profesjonalistów. W 1927 roku zawodowców reprezentowali zdobywcy Pucharu Anglii Cardiff City F.C., a amatorów klub Corinthian F.C.
Od 1930 roku stało się to standardowym spotkaniem pomiędzy zdobywcą Pucharu Anglii a mistrzem Anglii (z pewnymi wyjątkami), format, który pozostał do dziś. Najbardziej znanymi wyjątkami od tego formatu był Superpuchar 1950 roku, w którym reprezentacja Anglii w składzie na Puchar Świata grała przeciwko reprezentacji Football Association, która tego lata podróżowała po Kanadzie, grając mecze towarzyskie, oraz Superpuchar 1961 roku, w którym Tottenham Hotspur F.C., który wygrał "dublet" (mistrzostwa i Puchar Anglii), grał z reprezentacją Football Association.
Od 1959 roku mecz o Tarczę Wspólnoty rozgrywany jest jako pierwszy mecz sezonu. Wciąż jednak nierozstrzygnięta pozostawała kwestia, które drużyny powinny zagrać w Superpucharze w przypadku, gdyby jeden klub wygrał "dublet". W 1971 roku Arsenal F.C. zdobył "dublet", ale ze względu na zaplanowane już mecze przedsezonowe nie mógł wziąć udziału w Superpucharze. W tegorocznym Superpucharze wystąpili mistrzowie Drugiej Dywizji Leicester City F.C. i finaliści Pucharu Anglii, Liverpool F.C. – Leicester City zdobyło Superpuchar Anglii.
W 1974 roku sekretarz Związku Piłki Nożnej Ted Crocker zatwierdził format Superpucharu, w którym mecz rozgrywany jest na stadionie Wembley, a dochód otrzymywany z meczu przeznaczany na cele charytatywne. Crocker orzekł również, że jeśli drużyna zdobyła "dublet", musi zagrać z wicemistrzem kraju. Ta zasada obowiązuje do teraz.
W przypadku remisu przyznawane są rzuty karne (w latach 1949–1993 jeśli padł remis, to obie drużyny były uznawane za zwycięzców Superpucharu).
Po utworzeniu Premier League Superpuchar jest rozgrywany między mistrzami Premier League a zwycięzcami Pucharu Anglii.
W związku z przebudową stadionu Wembley w latach 2001–2006 mecze o Superpuchar Anglii odbywały się na Millennium Stadium w Cardiff. Superpuchar 2001 roku pomiędzy Liverpool F.C. a Manchester United F.C. był pierwszym meczem w historii turnieju rozgrywanym na stadionie zadaszonym.
W 2002 roku turniej zmienił nazwę z Tarczy Dobroczynności na Tarczę Wspólnoty. Poprzedziła to mała afera wokół niejasnego podziału pieniędzy na cele charytatywne. W związku z tym zdecydowano się na zmianę nazwy meczu. Pierwszym zwycięzcą Pucharu Wspólnoty został Arsenal, który pokonał 1:0 Liverpool.
Format Mecz o Tarczę Wspólnoty rozgrywany jest jako pierwszy mecz sezonu. Jeśli jedna drużyna wygrała zarówno Premier League jak i Puchar Anglii, o Tarczę Wspólnoty walczy mistrz i wicemistrz kraju. W przypadku remisu po upływie regulaminowego czasu gry przeprowadza się dogrywka. Jeżeli i ona nie wyłoni zwycięzcę, to od razu zarządzana jest seria rzutów karnych.
Zwycięzcy i finaliści
Uwagi: wytłuszczono i kursywą oznaczone zespoły, które w tym samym roku wywalczyły mistrzostwo i Puchar kraju (dublet), wytłuszczono zespoły, które zdobyły mistrzostwo kraju, kursywą oznaczone zespoły, które zdobyły Puchar kraju, podkreślono nazwy zespołów, które zdobyły mistrzostwo niższych lig lub ligi południowej, kursywą i podkreśleniem oznaczone zespoły, które są finalistami Pucharu kraju lub obrońcą Tarczy lub reprezentantami profesjonalistów, amatorów, kraju.
Statystyka Klasyfikacja według klubów W dotychczasowej historii finałów o Superpuchar Anglii na podium oficjalnie stawało w sumie 11 klubów. Liderem klasyfikacji jest Manchester United, który zdobył trofeum 21 razy.
Stan na 16.08.2026. Lp.KlubZdobywcaFinalistaZwycięskie sezony (*drużyny podzieliły się tytułem)Przegrane finały16px16px 1. Manchester United 21 (4*) 10 1908, 1911, 1952, 1956, 1957, 1965*, 1967*, 1977*, 1983, 1990*, 1993, 1994, 1996, 1997, 2003, 2007, 2008, 2010, 2011, 2013, 2016 1948, 1963, 1985, 1998, 1999, 2000, 2001, 2004, 2009, 2024 2. Arsenal 18 (1*) 7 1930, 1931, 1933, 1934, 1938, 1948, 1953, 1991*, 1998, 1999, 2002, 2004, 2014, 2015, 2017, 2020, 2023, 2026 1935, 1936, 1979, 1989, 1993, 2003, 2005 3. Liverpool 16 (5*) 9 1964*, 1965*, 1966, 1974, 1976, 1977*, 1979, 1980, 1982, 1986*, 1988, 1989, 1990*, 2001, 2006, 2022 1922, 1971, 1983, 1984, 1992, 2002, 2019, 2020, 2025 4. Everton 9 (1*) 2 1928, 1932, 1963, 1970, 1984, 1985, 1986*, 1987, 1995 1933, 1966 5. Manchester City 7 10 1937, 1968, 1972, 2012, 2018, 2019, 2024 1934, 1956, 1969, 1973, 2011, 2014, 2021, 2022, 2023, 2026 6. Tottenham Hotspur 7 (3*) 2 1921, 1951, 1961, 1962, 1967*, 1981*, 1991* 1920, 1982 7. Chelsea 4 9 1955, 2000, 2005, 2009 1970, 1997, 2006, 2007, 2010, 2012 2015, 2017, 2018 8. Wolverhampton Wanderers 4 (3*) 1 1949*, 1954*, 1959, 1960* 1958 9. Leeds United 2 1 1969, 1992 1974 10. Leicester City 2 1 1971, 2021 2016 11. West Bromwich Albion 2 (1*) 2 1920, 1954* 1931, 1968 12. Burnley 2 (1*) 1 1960*, 1973 1921 13. Newcastle United 1 5 1909 1932, 1951, 1952, 1955, 1996 14. Blackburn Rovers 1 3 1912 1928, 1994, 1995 15. Nottingham Forest 1 1 1978 1959 Sheffield Wednesday 1 1 1935 1930 Sunderland 1 1 1936 1937 18. Aston Villa 1 (1*) 3 1981* 1910, 1957, 1972 19. West Ham United 1 (1*) 2 1964* 1975, 1980 20. Portsmouth 1 (1*) 1 1949* 2008 21. Bolton Wanderers 1 0 1958 Brighton & Hove Albion 1 0 1910 Cardiff City 1 0 1927 Derby County 1 0 1975 Huddersfield Town 1 0 1922Crystal Palace102025 27. Queens Park Rangers 0 2 1908, 1912 Ipswich Town 0 2 1962, 1978 29. Northampton Town 0 1 1909 Swindon Town 0 1 1911 Corinthian 0 1 1927 Preston North End 0 1 1938 Blackpool 0 1 1953 Southampton 0 1 1976 Coventry City 0 1 1987 Wimbledon 0 1 1988 Wigan Athletic 0 1 2013
Klasyfikacja według drużyn FA Oprócz klubów w finałach Tarczy Dobroczynności uczestniczyły drużyny reprezentujące profesjonalne oraz amatorskie kluby. W 1950 udział brała reprezentacja Anglii przygotowująca się do Pucharu Świata oraz reprezentacja Football Association, która tego lata podróżowała po Kanadzie, gdzie uczestniczyła w meczach towarzyskich.
Stan na 31.05.2022. Lp.KlubZdobywcaFinalistaZwycięskie sezonyPrzegrane finały16px16px 1. Profesjonaliści XI 4 2 1913, 1923, 1924, 1929 1925, 1926 2. Amatorzy XI 2 4 1925, 1926 1913, 1923, 1924, 1929 3. Reprezentacja Anglii 1 0 1950 4. Reprezentacja FA 0 2 1950, 1961
Klasyfikacja według miast Stan na 16.08.2026.
Miasto Liczba tytułów Kluby Londyn 31 Arsenal F.C. (18), Tottenham Hotspur F.C. (7), Chelsea F.C. (4), West Ham United F.C. (1), Crystal Palace F.C. (1) Manchester 28 Manchester United F.C. (21), Manchester City F.C. (7) Liverpool 25 Liverpool F.C. (16), Everton F.C. (9) Wolverhampton 4 Wolverhampton Wanderers F.C. (4) Burnley 2 Burnley F.C. (2) Leeds Leeds United F.C. (2) Leicester Leicester City F.C. (2) West Bromwich West Bromwich Albion F.C. (2) Birmingham 1 Aston Villa F.C. (1) Blackburn Blackburn Rovers F.C. (1) Bolton Bolton Wanderers F.C. (1) Brighton Brighton & Hove Albion F.C. (1) Cardiff Cardiff City F.C. (1) Derby Derby County F.C. (1) Huddersfield Huddersfield Town A.F.C. (1) Newcastle upon Tyne Newcastle United F.C. (1) Nottingham Nottingham Forest F.C. (1) Sheffield Sheffield Wednesday F.C. (1) Sunderland Sunderland A.F.C. (1)
Klasyfikacja według kwalifikacji Tytuł Zwycięstw (*drużyny podzieliły się tytułem) Finałów Mistrz Anglii (First Division/Premier League)64 (11*)W 7 przypadkach jednocześnie zdobywcy Pucharu: 1961, 1986*, 1994, 1996, 1998, 2002, 2019.23W 2 przypadkach jednocześnie zdobywcy Pucharu: 1999, 2010. Zdobywca Pucharu Anglii (FA Cup)37 (11*)W 7 przypadkach jednocześnie mistrzowie kraju: 1961, 1986*, 1994, 1996, 1998, 2002, 2019.44W 2 przypadkach jednocześnie mistrzowie kraju: 1999, 2010. Wicemistrz Anglii (First Division/Premier League) lub inna pozycja5 (1*)5 Finalista Pucharu Anglii (FA Cup)01 Obrońca Superpucharu Anglii (Charity Shield)01 Mistrz niższych lig (Second Division/Third Division)22 Mistrz ligi południowej (Southern League)14 Profesjonaliści (Professionals)42 Amatorzy (Amateurs)24 Reprezentanci (England team/FA team)13
Zobacz też Premier League Puchar Anglii
Przypisy
Bibliografia Oficjalna strona Angielskiego Związku Piłki Nożnej
Lista meczów na stronie RSSSF