Pirymetamina – organiczny związek chemiczny, środek stosowany w leczeniu malarii, toksoplazmozy, zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis carinii oraz czerwienicy. Opracowany w 1953 roku przez Gertrudę Elion i George’a Hitchingsa w laboratorium przedsiębiorstwa Wellcome.
W 2015 r. Martin Shkreli wykupił prawa do jedynego dostępnego w Stanach Zjednoczonych preparatu zawierającego pirymetaminę (nazwa handlowa Daraparim) i podniósł jego cenę z 13,5 dolara do 750 dolarów, co wywołało oburzenie w mediach.
W XXI w. stwierdzono, że pirymetamina hamuje działanie czynnika transkrypcyjnego STAT3, który w komórkach nowotworowych jest zbyt aktywny, prowadząc do angiogenezy, zapobiegając apoptozie komórek i ułatwiając przerzuty nowotworowe. Amerykańskie badania kliniczne w leczeniu przewlekłej białaczki limfocytowej zaplanowano zakończyć w 2020 roku, natomiast w Polsce w 2018 r. podjęto badania w zakresie leczenia .
Działanie przeciwpasożytnicze Pirymetamina działa na postacie krwinkowe i pozakrwinkowe Plasmodium vivax, Plasmodium falciparum i Plasmodium malariae. W bardzo małym stopniu działa na gametocyty tych pasożytów.
Preparaty preparaty proste: Daraprim, Pyrymetamin preparaty złożone: Fansidar (pirymetamina + sulfadoksyna)
Przypisy
Kategoria:Guanidyny Kategoria:Leki przeciwmalaryczne Kategoria:Pirymidyny Kategoria:Związki chloroaromatyczne Kategoria:Leki z listy leków podstawowych Światowej Organizacji Zdrowia