mały|Biskup Paweł de Legendorf mały|Część metalowa płyty, obecnie na refektarzu zamku w Lidzbarku Warmińskim Płyta nagrobna biskupa Pawła Legendorfa – jeden z najcenniejszych zabytków średniowiecznej sztuki sepulkralnej z terenu PrusGrzegorz Świderski Płyty nagrobne z kościoła pw. św. Katarzyny w Braniewie, Warmińsko-Mazurski Biuletyn Konserwatorski, R. 7 (2015).
Historia mały|Oryginalna płyta nagrobna i kopia w bazylice w Braniewie Jest to najstarsza znana płyta nagrobna z kościoła pw. św. Katarzyny w Braniewie. Biskup Paweł Legendorf został pochowany w stopniu ołtarza większego wewnątrz prezbiterium kościoła w 1467 roku, a płyta nagrobna została ufundowana przez biskupa Łukasza Watzenrodego w roku 1494.
Braniewo w czasie II wojny światowej należało do najbardziej zniszczonych miast na Warmii. Kościół św. Katarzyny miał po wojnie pozostać trwałą ruiną, podobnie jak między innymi Zamek Królewski w Warszawie. W braniewskiej świątyni całkowitemu zniszczeniu uległo niemalże całe wyposażenie, w tym również – w czasie powojennego odgruzowywania wnętrza kościoła – bezpowrotnie zniszczone zostały znajdujące się wewnątrz płyty nagrobne. Płyta Pawła Legendorfa wyjątkowo (jako jedna z dwóch) nie uległa zniszczeniu, jednakże została zdewastowana – nieznani sprawcy oderwali od płyty metalowe okucia. Oderwane elementy zostały w 1960 roku pozyskane Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Olsztynie Lucjana Czubiela i przewiezione do Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie. Następnie okucia poddano badaniom oraz konserwacji na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. W 1970 roku wyeksponowano je na wtórnym podłożu kamiennym w refektarzu zamku biskupów warmińskich w Lidzbarku Warmińskim, gdzie znajdują się do czasów współczesnychKamila Wróblewska Historia jednego zabytku [w:] Gazeta Olsztyńska 30–31 maja 1970 r., s. 5.
Sama płyta nagrobna Pawła Legendorfa wykonana została z kamienia gotlandzkiego (po konserwacji w części uzupełniona przez kamień sztuczny) z elementami metalowymi: sylwetka biskupa, herby i napis w otoku. W centralnej części płyty przedstawiona jest postać leżącego biskupa z głową wspartą na poduszce, trzymającego w prawej dłoni pastorał, a w lewej książkę. Poniżej stóp biskupa jest umieszczony jego herb. W otoku płyty znajduje się łaciński napis: "Monumentum D[omi]ni Pauli de Logendorf Episcopi Warmiensis pie defuncti qui prohibente vi armorum cum patribus in ecclesia sua Warmien[si] minime collocari potuit. Factum impensis D[omi]ni Luc[a]e succesoris sui Anno D[omi]ni 1494" (tł. na język polski: Nagrobek Pana Pawła Legendorfa, biskupa warmińskiego, pobożnie zmarłego, który z powodu tego, że przeszkodziła wojna, w kościele swoim warmińskim nie mógł być pochowany. Zrobione na koszt Pana Łukasza [Watzenrode], następcy tegoż, roku Pańskiego 1494”).
Na czterech rogach płyty umieszczony został herb biskupa Watzenrode. Płyta posiada wymiary 290 cm x 184 cm, jej części metalowe przypuszczalnie odlewał Andrzej Grottkau z Gdańska.
23 lipca 2015, w 548. rocznicę śmierci tego jedynego pochowanego w Braniewie biskupa, została w Bazylice św. Katarzyny odsłonięta kopia płyty nagrobnej. Płyta została wykonana w skali 1:1. Inicjatorem wykonania było Towarzystwo Miłośników BraniewaOdsłonięto wydruk płyty nagrobnej biskupa Pawła Legendorfa, IKAT. Gazeta Braniewska, 7 sierpnia 2015, s. 5.
Przypisy
Kategoria:Sztuka sepulkralna Kategoria:Lidzbark Warmiński Kategoria:Bazylika św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Braniewie