Organizacje wyspecjalizowane ONZ () – organizacje międzynarodowe powiązane i blisko współpracujące z Organizacją Narodów Zjednoczonych. ONZ wraz z jej organizacjami wyspecjalizowanymi nazywa się „rodziną ONZ”.
Organizacje wyspecjalizowane muszą spełnić następujące warunki: być organizacjami międzyrządowymi, mieć charakter powszechny, tj. otwarty dla wszystkich państw świata, posiadać szerokie kompetencje choćby w jednej z dziedzin o której mowa w art. 57 Karty Narodów ZjednoczonychArt. 57 KNZ mówi o: „odpowiedzialności międzynarodowej w dziedzinie gospodarczej, społecznej, kulturalnej, oświatowej, zdrowotnej i pokrewnych” musi być związana z ONZ umową międzynarodową.
Organizacje wyspecjalizowane są autonomicznymi organizacjami, stanowią odrębne podmioty prawa międzynarodowego, mają swoich członków, odrębne organy i własne budżety, a z ONZ są połączone specjalnymi porozumieniami zawieranymi z Radą Gospodarczo-Społeczną ONZ a zatwierdzanymi przez Zgromadzenie Ogólne ONZZob. art. 63 KNZ: „Rada Gospodarcza i Społeczna może zawierać z [tymi] organizacjami porozumienia określające warunki, na jakich odnośna organizacja ma być związana z Organizacją Narodów Zjednoczonych. Takie porozumienia podlegają zatwierdzeniu przez Zgromadzenie Ogólne”. Organizacje wyspecjalizowane przedkładają sprawozdania ze swej działalności tym dwóm organom ONZ.
Lista organizacji wyspecjalizowanych ONZ Do organizacji wyspecjalizowanych należąUnited Nations – Structure and Organization : Fundusz Narodów Zjednoczonych na rzecz Dzieci, skrót: UNICEF Międzynarodowa Organizacja Morska, skrót: IMO Międzynarodowy Związek Telekomunikacyjny, skrót ITU Międzynarodowa Organizacja Pracy, skróty: MOP, ILO Międzynarodowy Fundusz Rozwoju Rolnictwa, skrót: IFAD Międzynarodowy Fundusz Walutowy, skróty: MFW, IMF Organizacja Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego, skrót: ICAO Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa, skrót: FAO Organizacja Narodów Zjednoczonych do Spraw Oświaty, Nauki i Kultury, skrót: UNESCO Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Rozwoju Przemysłowego, skrót: UNIDO organizacje Grupy Banku Światowego: Agencja Wielostronnych Gwarancji Inwestycji, skrót: MIGA Międzynarodowa Korporacja Finansowa, skrót: IFC Międzynarodowe Centrum Rozstrzygania Sporów Inwestycyjnych, skrót: ICSID Międzynarodowe Stowarzyszenie Rozwoju, skrót: IDA Międzynarodowy Bank Odbudowy i Rozwoju, skróty: MBOR, IBRD Światowy Związek Pocztowy, skrót: UPU Światowa Organizacja Meteorologiczna, skrót: WMO Światowa Organizacja Własności Intelektualnej, skrót: WIPO Światowa Organizacja Turystyki, skrót: UNWTOAby nie mylić z WTO – Światową Organizacją Handlu, która formalnie nie jest organizacją wyspecjalizowaną ONZ. Światowa Organizacja Zdrowia, skrót: WHO Status odmienny od pozostałych ma Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej, skróty: (MAEA), (IAEA).
Przypisy
Linki zewnętrzne Agencje wyspecjalizowane ONZ Organizacje wyspecjalizowane Narodów Zjednoczonych System Narodów Zjednoczonych