Donna Summer (ur. jako LaDonna Adrian Gaines 31 grudnia 1948 w Bostonie, zm. 17 maja 2012 w Naples w USA) – amerykańska piosenkarka muzyki disco, R&B, pop i dance, eksperymentująca również z takimi nurtami jak soul, rock czy gospel. Szczyt jej popularności przypadł na drugą połowę lat 70., kiedy na zachodnim rynku muzycznym dominował nurt disco. Swoimi osiągnięciami zapracowała sobie na tytuł „królowej muzyki disco”. Do jej największych hitów tamtej epoki należą „Love to Love You Baby”, „I Feel Love”, „Last Dance”, „MacArthur Park”, „Heaven Knows”, „Hot Stuff”, „Bad Girls”, „Dim All the Lights”, „No More Tears (Enough Is Enough)” (duet z Barbrą Streisand) oraz „On the Radio”. W późniejszych latach wylansowała też takie przeboje jak „The Wanderer”, „Love Is in Control (Finger on the Trigger)”, „State of Independence”, „She Works Hard for the Money” i „This Time I Know It's for Real”. Sprzedała ponad 100 milionów płyt na całym świecie. Jest laureatką pięciu nagród Grammy i sześciu American Music Awards. Pośmiertnie (w 2013 roku) została wprowadzona do Rock and Roll Hall of Fame.
Pochodzenie i wczesne lata Urodziła się w Bostonie w stanie Massachusetts jako trzecia z siedmiorga dzieci. Jej ojciec Andrew był rzeźnikiem, a matka Mary pracowała jako nauczycielka. Była wychowywana w chrześcijańskiej rodzinie i jako kilkulatka zaczęła śpiewać w chórze kościelnym. Kiedy uczyła się w szkole średniej, występowała w szkolnych musicalach. Jeszcze jako nastolatka wyprowadziła się do Nowego Jorku i na krótko wstąpiła do zespołu o nazwie Crow, grającego rock psychodeliczny.
Kariera Pierwsze nagrania W 1968 roku Donna dostała rolę Sheili w niemieckiej wersji musicalu Hair wystawianym w Monachium. W tym samym roku, pod prawdziwym nazwiskiem Donna Gaines, wydała swój pierwszy singel „Wassermann”, będący niemiecką wersją „Aquarius/Let the Sunshine In”. Wkrótce zamieszkała w Wiedniu, gdzie pracowała w tamtejszej Operze Ludowej. Wydała dwa kolejne single, „If You Walkin’ Alone” i „Sally Go 'Round the Roses”, które jednak nie zdobyły popularności. W 1970 roku pojawiła się w jednym odcinku niemieckiego serialu 11 Uhr 20.
Podczas jednej z sesji nagraniowych w Monachium poznała kompozytorów i producentów Giorgio Morodera i Pete’a Bellotte, z którymi nawiązała współpracę mającą trwać przez następne ok. osiem lat. W 1974 roku wydała wyprodukowany przez nich singel „Denver Dream” już jako Donna Summer, używając zanglicyzowanej wersji nazwiska jej ówczesnego męża, Helmutha Sommera. W tym samym roku ukazał się jej pierwszy album, Lady of the Night. Nie okazał się on sukcesem, choć promujące go single „The Hostage” i „Lady of the Night” uplasowały się wysoko na liście sprzedaży w Holandii.
Szczyt popularności – epoka disco W 1975 roku ukazał się singel „Love to Love You Baby”, utrzymany w stylu disco i wzbudzający kontrowersje z powodu erotycznego wydźwięku jaki narzucał zmysłowy wokal Donny. BBC początkowo odmówiło emitowania tego utworu na antenie. Zdobył on mimo wszystko dużą międzynarodową popularność, docierając m.in. do 2. miejsca listy przebojów w USA i 1. w Kanadzie. Płyta pod tym samym tytułem również była sukcesem, uzyskując status złotej w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii. W roku 1976 ukazały się dwa kolejne albumy piosenkarki: A Love Trilogy i Four Seasons of Love, które osiągnęły już nieco mniejszy sukces i z których pochodziły średnio popularne przeboje „Could It Be Magic”, „Try Me, I Know We Can Make It”, „Spring Affair” i „Winter Melody”.
thumb|left|Donna Summer, 1977 Rok 1977 okazał się dla piosenkarki znacznie bardziej udany, kiedy to w maju ukazała się jedna z jej najpopularniejszych płyt, I Remember Yesterday. Był to album koncepcyjny łączący dźwięki przeszłości, teraźniejszości i przyszłości. Na pierwszy singel wybrano balladę „Can’t We Just Sit Down (And Talk It Over)”, lecz o wiele większym sukcesem okazała się piosenka „I Feel Love”, prezentująca rewolucyjne wówczas, elektroniczne brzmienie. Dotarła ona do 1. miejsca m.in. w Wielkiej Brytanii, Holandii i Australii i spopularyzowała użycie syntezatorów. Płyta I Remember Yesterday była sukcesem wydawniczym, pokrywając się złotem w USA oraz Wielkiej Brytanii, i wylansowała jeszcze jeden spory przebój, „Love’s Unkind”, a także umiarkowanie popularne single „I Remember Yesterday” i „Back in Love Again”. Jeszcze w tym samym roku wydany został następny album, dwupłytowy Once Upon a Time..., który także był albumem koncepcyjnym. Płyta, z której pochodziły przeboje „I Love You” i „Rumour Has It”, również uzyskała status złotej na rynku amerykańskim i brytyjskim. Summer nagrała też piosenkę „Down, Deep Inside” do filmu Głębia, która osiągnęła względny sukces.
W 1978 roku Donna Summer wystąpiła w filmie Dzięki Bogu już piątek, do którego nagrała kilka piosenek, w tym duży przebój „Last Dance”. Singel uplasował się w top 5 list przebojów w USA oraz Kanadzie i został uhonorowany Oscarem, Złotym Globem, American Music Award oraz Grammy. Jej kolejnym albumem było dwupłytowe wydawnictwo koncertowe pt. Live and More, które spotkało się z sukcesem i było jej pierwszym albumem numer 1 na amerykańskiej liście Billboard 200. Z płyty pochodziły kolejne duże hity: „MacArthur Park”, jej pierwszy singel numer 1 na liście Hot 100 Billboardu, oraz „Heaven Knows”, nagrany wspólnie z zespołem Brooklyn Dreams, w którym grał jej przyszły mąż, Bruce Sudano.
Największy sukces komercyjny piosenkarka osiągnęła w 1979 roku, dzięki dwupłytowemu albumowi Bad Girls, który łączył brzmienie disco z elementami rocka i muzyki elektronicznej. Większość materiału napisali ponownie Moroder, Bellotte i Summer, choć część piosenek współtworzył też Harold Faltermeyer. Pierwsze dwa single, „Hot Stuff” i „Bad Girls”, zdobyły szczyty list sprzedaży w USA i Kanadzie, gdzie zostały też certyfikowane jako platynowe i są obecnie jednymi z największych hitów Donny Summer. Dużym sukcesem na rynku amerykańskim okazało się też nagranie „Dim All the Lights”, pierwsze w całości napisane przez Summer. Średnim sukcesem cieszyły się też single „Sunset People” i „Walk Away”. Za „Hot Stuff” piosenkarka zdobyła później nagrodę Grammy, a za „Bad Girls” – American Music Award. Album Bad Girls cieszył się szczególną popularnością w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie, gdzie zdobył pierwsze miejsce na listach sprzedaży i pokrył się podwójną platyną. Jesienią 1979 ukazał się nowy singel, „No More Tears (Enough Is Enough)”, wykonywany w duecie z Barbrą Streisand, który również był numerem 1 w USA. Piosenka promowało zarówno album Wet Streisand, jak i dwupłytową składankę On the Radio: Greatest Hits Volumes I & II Summer, która była jej trzecim z rzędu albumem numer 1 w USA i później została tam wyróżniona statusem podwójnej platyny. Tytułowy singel „On the Radio” był kolejnym dużym hitem w Ameryce Północnej.
Lata 80. W roku 1980 napięte stosunki między Donną Summer a Casablanca Records doprowadziły do jej odejścia z wytwórni. Piosenkarka pozwała firmę na 10 milionów dolarów i choć nie wygrała żadnych pieniędzy, to udało jej się uzyskać prawa wydawnicze do jej dorobku muzycznego. Amerykański producent David Geffen zaproponował jej lukratywny kontrakt z jego nowo powstałą wytwórnią Geffen Records i jeszcze w tym samym roku ukazał się album The Wanderer. Choć wyprodukowali go Moroder i Bellotte, stanowił on zerwanie z nurtem disco, który wówczas mocno stracił na popularności, i był zwrotem ku muzyce nowofalowej. Tytułowa piosenka dotarła do czołówek list przebojów w Ameryce Północnej, choć kolejne single, „Cold Love” i „Who Do You Think You're Foolin'”, okazały się już mniej popularne. Płyta The Wanderer została na ogół przyjęta dobrze i otrzymała certyfikat złotej w USA.
W 1981 roku Summer nagrywała nowy materiał, a współpracowali z nią ponownie Moroder, Bellotte i Faltermeyer. Album miał być dwupłytowym wydawnictwem o tytule I’m a Rainbow zawierającym zróżnicowany repertuar, od tanecznego synth popu, poprzez R&B, do pop-rocka. David Geffen nie był jednak przekonany co do kierunku nowych nagrań i wstrzymał wydanie albumu, który światło dzienne ujrzał dopiero 15 lat później, nakładem Mercury Records. Produkcję następnej płyty piosenkarki Geffen zlecił Quincy Jonesowi, w wyniku czego powstała płyta pt. Donna Summer, wydana latem 1982. Krążek zdobył status złotego w USA i zawierał przebój „Love Is in Control (Finger on the Trigger)”, a także „State of Independence” i „The Woman in Me”, które spotkały się ze średnim zainteresowaniem.
Kolejną płytę, She Works Hard for the Money, wyprodukował Michael Omartian, a dominował na niej taneczny pop z elementami rocka i R&B. Album ukazał się w połowie 1983 roku i przyniósł duży hit w postaci feministycznego utworu tytułowego, który dotarł do top 5 list sprzedaży m.in. w USA, Kanadzie, Australii i Szwecji. Był to także pierwszy teledysk czarnoskórej artystki emitowany w wysokiej rotacji na powstałym niedawno kanale MTV. Sam album także cieszył się powodzeniem i został certyfikowany jako złoty w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie. Popularność zdobyła też utrzymana w stylu calypso piosenka „Unconditional Love”, nagrana z brytyjskim zespołem dziecięcym Musical Youth, choć kolejne single „Love Has a Mind of Its Own” i „Stop, Look & Listen” nie osiągnęły dużego sukcesu na listach. Nagranie „He’s a Rebel” zdobyło za to nagrodę Grammy w kategorii Best Inspirational Performance.
Po sukcesie She Works Hard for the Money popularność Donny Summer zaczęła jednak spadać. Wydana we wrześniu 1984 roku płyta Cats Without Claws, mimo iż także wyprodukowana przez Omartiana i utrzymana w podobnej stylistyce, spotkała się ze średnim zainteresowaniem. Był to pierwszy album Donny od czasu debiutu, który nie sprzedał się na tyle dobrze, by osiągnąć jakikolwiek certyfikat. Pierwszy singel, cover utworu „There Goes My Baby” z repertuaru grupy The Drifters, osiągnął umiarkowany sukces w Ameryce Północnej, ale kolejne single, „Supernatural Love” i „Eyes”, przeszły bez echa. Za balladę „Forgive Me” Summer otrzymała jednak kolejną nagrodę Grammy dla najlepszego utworu o charakterze duchowym (Best Inspirational Performance). W styczniu 1985 piosenkarka wykonała utwór „Livin' in America” na gali inauguracyjnej prezydenta Ronalda Reagana.
Summer ponownie nawiązała współpracę z Haroldem Faltermeyerem tworząc materiał na nowy album, któremu chciała nadać wyraźne brzmienie R&B. Krążek zatytułowany All Systems Go ukazał się we wrześniu 1987 roku i poradził sobie na listach sprzedaży jeszcze gorzej niż Cats Without Claws, nie wchodząc nawet do pierwszej setki amerykańskiej listy Billboard 200. Mimo to, pierwszy singel „Dinner with Gershwin” okazał się sporym przebojem na Wyspach Brytyjskich. Następny singel, „Only the Fool Survives”, osiągnął niewielki sukces w Kanadzie, a nagranie tytułowe – w Wielkiej Brytanii.
W 1988 roku piosenkarka pożegnała się z firmą Geffen Records, a jej kolejny album został wydany przez Atlantic Records w marcu 1989. Płyta Another Place and Time była efektem współpracy z brytyjską grupą producencką Stock Aitken Waterman, bardzo popularną w tamtym czasie. Wydawnictwo, utrzymane w tanecznym, popowym klimacie, cieszyło się o wiele lepszym przyjęciem niż dwa poprzednie albumy, szczególnie w Wielkiej Brytanii, gdzie otrzymało status złotej płyty. Pierwszy singel „This Time I Know It's for Real” dotarł do top 10 list sprzedaży zarówno w Europie jak i Ameryce Północnej i był to ostatni tak duży przebój Donny Summer. Sporą popularnością okazały się też piosenki „I Don’t Wanna Get Hurt” i „Love’s About to Change My Heart”, a dwa ostatnie single, „Breakaway” i „When Love Takes Over You”, osiągnęły już niewielki sukces na listach.
Lata 90.