thumb|200px|Shylock, Cyprian Kamil Norwid, 1848 Shylock – fikcyjna postać stworzona przez Williama Shakespeare’a, żydowski lichwiarz, będąca jednym z głównych bohaterów Kupca weneckiego.
Opis postaci Shylock, jedna z najświetniejszych kreacji charakterologicznych Szekspira, jest postacią skrajnie złożoną i wewnętrznie sprzeczną. Autor ukazuje go jako Żyda okrutnego, dzikiego, nieustępliwego, mściwego i chciwego, obarczonego wszystkimi negatywnymi stereotypami, jakie tradycyjnie przypisywano Żydom w wyobraźni średniowiecznej. Jednocześnie jednak Shylock pozostaje wiarygodnym człowiekiem z krwi i kości, obdarzonym pewnymi cechami łagodzącymi jego obraz. Jest reprezentantem prześladowanego narodu, a zarazem jednostką o indywidualnych, niepowtarzalnych cechach. Szekspir potrafi tak poprowadzić tę postać, że mimo jej okrucieństwa widzowie często odczuwają wobec niej współczucie.
Źródłem tego współczucia nie są jednak przede wszystkim zalety moralne Shylocka, lecz brutalne traktowanie, jakiego doświadcza on ze strony Antoniego i chrześcijan, którzy chlubią się swoją miłosierną i charytatywną postawą. Shylock został w dużej mierze „uczłowieczony” poprzez pokazanie, że jego twardość, żądza odwetu i „krwiożerczość” wyrastają z wielowiekowych prześladowań oraz osobistych upokorzeń i krzywd. Jak zauważa krytyka, odziedziczył on naturę „zgorzkniałą przez stulecia zniewag i gwałtów”, a własne doświadczenia tylko tę gorycz pogłębiły.
Współczesne interpretacje Przed II wojną światową Shylock był często przedstawiany jako stereotypowa, negatywna lub komiczna postać Żyda; powojenne interpretacje coraz częściej ukazywały go jako bohatera tragicznego i wielowymiarowego. W inscenizacjach teatralnych oraz adaptacjach filmowych Shylock bywał interpretowany jako człowiek wyobcowany i doświadczający wrogości ze strony otoczenia, a jego postać stała się przedmiotem analiz w kontekście Holokaustu, relacji między społecznościami oraz problematyki uprzedzeń i wykluczenia.
Przypisy
Kategoria:Postacie z utworów Williama Shakespeare’a Kategoria:Fikcyjni Żydzi Kategoria:Fikcyjni przedsiębiorcy