John Paul Cusack (ur. 28 czerwca 1966 w Evanston w stanie Illinois) – amerykański aktor, scenarzysta i producent filmowy.

Życiorys Wczesne lata Urodził się w rodzinie katolickiej irlandzkich Amerykanów jako czwarte z pięciorga dzieci reżysera filmów dokumentalnych Dicka Cusacka (ur. 29 sierpnia 1925, zm. 2 czerwca 2003 na raka trzustki) i nauczycielki matematyki i aktywistki politycznej Nancy Cusack. Ma trzy siostry – dwie starsze, Ann (ur. 22 maja 1961) i Joan (ur. 11 października 1962), jedną młodszą, Susie (ur. 1971), oraz starszego brata Billa (ur. 1964).

Uczęszczał do szkoły założonej przez rodziców jego przyjaciela Piven Theatre Workshop w Evanston. Występował w lokalnych przedstawieniach i reklamach. Po ukończeniu Evanston Township High School w Evanston, w stanie Illinois, kontynuował naukę na Uniwersytecie Nowojorskim na Manhattanie.

Kariera Mając siedemnaście lat zadebiutował w komediodramacie Klasa (Class, 1983) u boku Jacqueline Bisset, Roba Lowe i Andrew McCarthy. W 1986 roku w Chicago założył zespół teatralny New Criminals Theatre Company, który stał się jednym z czołowych teatrów w kraju, wyreżyserował cztery sztuki dla New Criminals m.in. Alagazam After the Dog Years i Methusalem, za które w Chicago otrzymał nagrodę im. Josepha Jeffersona.

Zyskał rozgłos dzięki występom w komedii romantycznej Johna Hughesa Szesnaście świeczek (Sixteen Candles, 1984) z Molly Ringwald jako Bryce, komedii Roba Reinera Pewna sprawa (The Sure Thing, 1985) jako zakochany autostopowicz, komedii romantycznej Szalone lato (One Crazy Summer, 1986) z Demi Moore, komedii sensacyjnej Stevena Lisbergera Szaleńczy pościg (Hot Pursuit, 1987) z Benem Stillerem, komedii Tytuł taśmy (Tapeheads, 1988) z Timem Robbinsem, dramacie sportowym Spisek ośmiu (Eight Men Out, 1988) z Nancy Travis, Christopherem Lloydem i Charlie Sheenem w roli baseballisty z drużyna ‘White Sox’ w Chicago i czarnej komedii Stephena Frearsa Naciągacze (The Grifters, 1990) jako mistrz drobnych przekrętów i syn wytrawnej oszustki (Anjelica Huston). Za rolę wierzącego w prostą i czystą miłość Lloyda Doblera, zakochanego w najzdolniejszej uczennicy w szkole w melodramacie Camerona Crowe Nic nie mów (Say Anything..., 1989) został uhonorowany nagrodą krytyków filmowych w Chicago. Pojawił się w dwóch produkcjach Woody’ego Allena – Cienie we mgle (Shadows and Fog, 1992) i Strzały na Broadwayu (Bullets Over Broadway, 1994).

Był także współautorem scenariusza do filmu New Crime Productions Zabijanie na śniadanie (Grosse Point Blank, 1997). Za postać szeryfa federalnego Vince Larkina w thrillerze Con Air – lot skazańców (Con Air, 1997) dostał w Los Angeles nagrodę Blockbuster Entertainment. W 1998 znalazł się w obsadzie wielkiej epopei z okresu II wojny światowej – ekranizacji głośnej powieści Jamesa Jonesa Cienka czerwona linia (The Thin Red Line) w reżyserii Terrence’a Malicka. W komediodramacie Mike’a Newella Zmęczenie materiału (Pushing Tin, 1999) z Cate Blanchett, Angeliną Jolie i Billym Bobem Thorntonem był kontrolerem lotu w nowojorskiej przestrzeni powietrznej. Zebrał dobre recenzje i zdobył nominację do nagrody Independent Spirit Award dla Najlepszego Aktora za rolę lalkarza, zdesperowanego urzędnika w niewielkiej firmie LesterCorp, który przenosi się do głowy tytułowego gwiazdora Johna Malkovicha w komedii Być jak John Malkovich (Being John Malkovich, 1999). Jego kreacja właściciela niewielkiego sklepiku muzycznego w Chicago w adaptacji powieści Nicka Hornby’ego Przeboje i podboje (High Fidelity, 2000) w reż. Stephena Frearsa przyniosła mu nominację do nagrody Złotego Globu w kategorii najlepszy aktor. W thrillerze Mikaela Håfströma 1408 (2007) wg opowiadania Stephena Kinga wystąpił w roli udręczonego pisarza.

Jest jednym z założycieli Freedom of the Press Foundation (Fundacji Wolności Prasy), mającej na celu wspieranie dziennikarstwa, m.in. WikiLeaks, które demaskuje korupcję i nielegalne działania rządów.

Życie prywatne Spotykał się z Janice Dickinson, Huma Abedin, Gabrielą Spanic, Melissą Gilbert (1983), Jami Gertz (1983), Lili Taylor (1988), Susannah Melvoin (1992-95), Giną Gershon (1992), Umą Thurman (1992), Minnie Driver (1996-97), córką Clinta Eastwooda – Alison Eastwood (1997), Claire Forlani (1997-98), Coriną Katt (1998), Neve Campbell (1998-2002), Shoshanną Lonstein Gruss (2001), Meg Ryan (2002-2003), Jodi Lyn O’Keefe (2003-2009), Jennifer Love Hewitt (2003), Rebeccą Romijn (2004), Alexandrą Kerry (2004) i Brooke Burns (2010–2011).

Filmografia obsada aktorska Klasa (Class, 1983) jako Roscoethumb|John Cusack Szesnaście świeczek (Sixteen Candles, 1984) jako Bryce Grandview, U.S.A. (1984) jako Johnny Maine Lepiej umrzeć (Better off Dead..., 1985) jako Lane Myer Podróż Natty Gann (The Journey of Natty Gann, 1985) jako Harry Pewna sprawa (The Sure Thing, 1985) jako Walter (Gib) Gibson Szalone lato (One Crazy Summer, 1986) jako Hoops McCann Stań przy mnie (Stand by Me, 1986) jako Denny Lachance Telepasja (Broadcast News, 1987) jako wściekły posłaniec Szaleńczy pościg (Hot Pursuit, 1987) jako Dan Bartlett Tytuł taśmy (Tapeheads, 1988) jako Ivan Alexeev Spisek ośmiu (Eight Men Out, 1988) jako Buck Weaver Nic nie mów (Say Anything..., 1989) jako Lloyd Dobler Elvis Stories (1989) jako Corky – krótkometrażowy Projekt Manhattan (Fat Man and Little Boy, 1989) jako Michael Merriman Naciągacze (The Grifters, 1990) jako Roy Dillon Barwy prawdy (True Colors, 1991) jako Peter Burton Przydrożni prorocy (Roadside Prophets, 1992) jako żarłok Bob Roberts (1992) jako prowadzący Cienie we mgle (Shadows and Fog, 1992) jako Student Jack Gracz (The Player, 1992) w roli siebie samego Mapa ludzkiego serca (Map of the Human Heart, 1993) jako kartograf Znaleźne (Money for Nothing, 1993) jako Joey Coyle Strzały na Broadwayu (Bullets Over Broadway, 1994) jako David Shayne Floundering (1994) jako JC Droga do Wellville (The Road to Wellville, 1994) jako Charles Ossining Ludzie miasta (City Hall, 1996) jako Kevin Calhoun Północ w ogrodzie dobra i zła (Midnight in the Garden of Good and Evil, 1997) jako John Kelso Anastazja (Anastasia, 1997) jako (głos) Dimitri Con Air – lot skazańców (Con Air, 1997) jako Vince Larkin Zabijanie na śniadanie (Grosse Pointe Blank, 1997) jako Martin Q. ‘Marty’ Blank Diabelna taksówka (Chicago Cab, 1998) jako przestraszony mężczyzna Cienka czerwona linia (The Thin Red Line, 1998) jako kapitan John Gaff This Is My Father (1998) jako Eddie Sharp Być jak John Malkovich (Being John Malkovich, 1999) jako Craig Schwartz Cradle Will Rock (1999) jako Nelson Rockefeller Zmęczenia materiału (Pushing Tin, 1999) jako Nick Falzone Bez litości (The Jack Bull, 1999) jako Myrl Redding Life of the Party (2000) – krótkometrażowy Przeboje i podboje (High Fidelity, 2000) jako Rob Igraszki losu (Serendipity, 2001) jako Jonathan Trager Ulubieńcy Ameryki (America’s Sweethearts, 2001) jako Eddie Thomas Adaptacja (Adaptation., 2002) jako on sam Przyjaciel Hitlera (Max, 2002) jako Max Rothman Tożsamość (Identity, 2003) jako Ed Ława przysięgłych (The Runaway Jury, 2003) jako Nicholas Easter Facet z ogłoszenia (Must Love Dogs, 2005) jako Jake Zimne dranie (The Ice Harvest, 2005) jako Charlie Arglist Wojenny biznes (War, Inc., 2007) jako Brand Hauser Grace odeszła (Grace Is Gone, 2007) jako Stanley Phillips 1408 (2007) Chłopiec z Marsa (Martian Child, 2007) jako David 2012 (2009) jako Jackson Curtis Szanghaj (Shanghai, 2010) jako Paul Soames Jutro będzie futro (Hot Tub Time Machine, 2010) jako Adam The Factory (2011) jako Mike Fletcher Carnaval (2012) Tylko dla dorosłych (Adult World, 2012) jako Rat Billings Stacja szyfrująca (The Numbers Station, 2012) jako Emerson Ken Polowanie na łowcę (The Frozen Ground, 2012) jako Robert Hansen Pokusa (The Paperboy) (2012) jako Hillary Van Wetter Kruk: Zagadka zbrodni (The Raven, 2012) jako Edgar Allan Poe Wirtuoz (Grand Piano, 2013) jako Clem Love & Mercy (2014) jako Brian Wilson Odzyskać dziecko (Reclaim, 2014) jako Benjamin Wojna imperiów (Tian jiang xiong shi, 2015) jako Lucius Komórka (Cell, 2016) jako rysownik Riddell

scenarzysta Zabijanie na śniadanie (Grosse Pointe Blank, 1997) Przeboje i podboje (High Fidelity, 2000)

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Amerykańscy aktorzy filmowi Kategoria:Amerykańscy producenci filmowi Kategoria:Amerykańscy scenarzyści filmowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Ludzie związani z Chicago Kategoria:Urodzeni w 1966 Kategoria:Ludzie urodzeni w Evanston (Illinois) Kategoria:Amerykanie pochodzenia irlandzkiego