Urubitinga czubata, harpijnik szary (Buteogallus coronatus) – gatunek dużego ptaka z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae), zamieszkujący Amerykę Południową. Nie wyróżnia się podgatunków. Zagrożony wyginięciem.
Morfologia Długość ciała 73–85 cm, rozpiętość skrzydeł 170–183 cm; masa ciała 2800–2950 g. Duży ptak o stosunkowo długich nogach i krótkim ogonie (który nadaje mu charakterystyczną sylwetkę w locie). Młode ptaki mają wierzch ciała bardziej brązowy od osobników dorosłych i płowobiały spód z ciemnym kreskowaniem.
Zasięg występowania Występuje od Boliwii, środkowej i południowej Brazylii do północnej Patagonii.
Ekologia i zachowanie Jego środowisko stanowią rzadkie zadrzewienia i sawanna. Raczej ociężały i leniwy, często mało płochliwy, przesiaduje na bramach domów, słupach telegraficznych i nagich drzewach. Poluje zarówno ze swego stanowiska, jak i z niskiego lotu. Żywi się małymi i średnimi ssakami, ptakami i wężami. Gniazdo to wielka platforma z gałązek umieszczona w rozwidleniu pnia dużego drzewa. W zniesieniu jedno białe jajo. W Argentynie składanie jaj ma miejsce od sierpnia do października, a wylęg w listopadzie–grudniu. Wysiadywaniem zajmuje się zazwyczaj tylko samica, a samiec dostarcza jej pożywienie.
Status zagrożenia Z uwagi na małą i pofragmentowaną populację w Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN gatunek ten od 2004 roku klasyfikowany jest jako zagrożony wyginięciem (EN, Endangered); wcześniej miał status gatunku narażonego (VU, Vulnerable). Liczebność populacji szacuje się na 800–2000 dorosłych osobników. Trend liczebności populacji uznawany jest za spadkowy ze względu na utratę siedlisk, polowania, prześladowanie przez ludzi oraz zderzenia z liniami elektroenergetycznymi.
Przypisy Systematyka i nazwa polska za:
Bibliografia Wielka encyklopedia ptaków (główny konsultant dr Christopher M. Perrins), Muza SA, Warszawa 2004, .
Linki zewnętrzne
Kategoria:Jastrzębiowate Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1817 roku Kategoria:Taksony opisane przez Louisa Pierre’a Vieillota Kategoria:Fauna Argentyny Kategoria:Fauna Boliwii Kategoria:Fauna Brazylii Kategoria:Fauna Paragwaju