Nagroda im. Antoinette Perry za wybitne osiągnięcia w dziedzinie teatru (ang. Antoinette Perry Award for Excellence in Theatre), potocznie Nagroda Tony (ang. Tony Award) – nagroda przyznawana corocznie od 1947 twórcom teatralnym wystawiającym na Broadwayu w Nowym Jorku w Stanach Zjednoczonych.
Powszechnie uznaje się je za teatralny odpowiednik filmowych nagród Akademii Filmowej, muzycznych nagród Grammy i telewizyjnych nagród Emmy, z którymi tworzą czwórkę najważniejszych nagród amerykańskiego przemysłu rozrywkowego, czyli tzw. EGOT.
Historia Nagrody Tony są przyznawane przez grono 700 osób z różnych gałęzi przemysłu rozrywkowego i prasy. Nagrodę ustanowiło towarzystwo (ATW) w 1947 w celu docenienia pracy twórców teatralnych. Nagroda nosi imię , aktorki, reżyserki i producentki, współzałożycielki ATW.
Laureatów po raz pierwszy ogłoszono 6 kwietnia 1947 podczas uroczystej kolacji zorganizowanej w sali balowej w hotelu Waldorf-Astoria na Manhattanie. Wydarzeniu przewodniczyła , następczyni Perry na stanowisku prezesa w ATW. Ogłoszono 13 laureatów w 10 kategoriach i przyznano sześć nagród specjalnych. W biletowanej ceremonii uczestniczyło ponad tysiąc gości. thumb|Nagroda Tony Laureaci pierwszej i drugiej edycji nie otrzymali statuetek, tylko pamiątkowe złote klipsy (mężczyźni) lub puderniczki (kobiety). Zwycięzcy od 1949 otrzymują statuetkę w kształcie medalu, którą zaprojektował na zlecenie organizacji . Na awersie statuetki umieszczone są maski artystycznej komedii i tragedii, a na rewersie znajdują są szczegółowe informacje o laureacie (nazwisko i zwycięska kategoria oraz rok i tytuł filmu, za który przyznano nagrodę).
Ceremonię wręczenia nagród od 1967 współorganizuje . Gala od tego samego roku jest transmitowana w telewizji, ale już w 1956 relację na żywo prezentowano w . Od 1978 galę transmituje kanał CBS, przy czym w latach 1997–2003 we współpracy z PBS. Za produkcję transmisji telewizyjnej w 1967 odpowiadał Alexander H. Cohen i pełnił funkcję producencką do 1987, kiedy to utworzono wytwórnię Tony Award Productions, która produkuje kolejne edycje rozdania nagród.
Galę rozdania nagród w 1997 po raz pierwszy zorganizowano poza Broadwayem, w w Nowym Jorku, który do 2010 był gospodarzem prawie wszystkich kolejnych ceremonii. Uroczystość od 2011 jest organizowana albo w siedzibie nowojorskiego radia, albo w na Upper West Side na Manhattanie.
W 2000 uruchomiono witrynę internetową TonyAwards.com poświęconą nagrodom Tony.
Kategorie Aktorskie mały|Jeff Marx i Robert Lopez z nagrodami Tony (2004) Najlepsza pierwszoplanowa męska kreacja aktorska w sztuce dramatycznej (ang. Best Performance by a Leading Actor in a Play) Najlepsza pierwszoplanowa kobieca kreacja aktorska w sztuce dramatycznej (ang. Best Performance by a Leading Actress in a Play) Najlepsza pierwszoplanowa męska kreacja aktorska w musicalu (Best Performance by a Leading Actor in a Musical) Najlepsza pierwszoplanowa kobieca kreacja aktorska w musicalu (Best Performance by a Leading Actress in a Musical) Najlepsza drugoplanowa męska kreacja aktorska w sztuce dramatycznej (Best Performance by a Featured Actor in a Play) Najlepsza drugoplanowa kobieca kreacja aktorska w sztuce dramatycznej (Best Performance by a Featured Actress in a Play Najlepsza drugoplanowa męska kreacja aktorska w musicalu (Best Performance by a Featured Actor in a Musical Najlepsza drugoplanowa kobieca kreacja aktorska w musicalu (Best Performance by a Featured Actress in a Musical)
Pokazowe i techniczne Najlepsza sztuka dramatyczna (Best Play) Najlepszy musical (Best Musical) Najlepszy scenariusz (Best Book of a Musical) Najlepsza oryginalna kompozycja muzyczna (Best Original Score) Najlepsza nowa adaptacja sztuki dramatycznej (Best Revival of a Play) Najlepsza nowa adaptacja musicalu (Best Revival of a Musical) Najlepsza scenografia w sztuce dramatycznej (Best Scenic Design in a Play) Najlepsza scenografia w musicalu (Best Scenic Design of a Musical) Najlepsze kostiumy w sztuce dramatycznej (Best Costume Design in a Play) Najlepsze kostiumy w musicalu (Best Costume Design in a Musical) Najlepsze oświetlenie w sztuce dramatycznej (Best Lighting Design in a Play) Najlepsze oświetlenie w musicalu (Best Lighting Design in a Musical) Najlepsza reżyseria sztuki dramatycznej (Best Direction of a Play) Najlepsza reżyseria musicalu (Best Direction of a Musical) Najlepsza choreografia (Best Choreography) Najlepsza instrumentacja (Best Orchestrations)
Nagrody specjalne Nagroda dla teatrów spoza Broadwayu (Regional Theatre Award) Nagroda specjalna Tony (Special Tony Award), w tym nagroda specjalna za całokształt twórczości (Lifetime Achievement Award) Nagroda za osiągnięcia w dziedzinach nieuwzględnionych w stałych kategoriach (Honors for Excellence in Theatre) Nagroda im. Isabelle Stevenson
Dawne kategorie Najlepszy autor (Best Author) Najlepszy debiutant (Best Newcomer) Najlepszy dyrygent i dyrektor muzyczny (Best Conductor and Musical Director) Najlepszy reżyser (Best Director) Najlepsza scenografia (Best Scenic Design) Najlepsze kostiumy (Best Costume Design) Najlepsze oświetlenie (Best Lighting Design) Najlepsza nowa adaptacja (Best Revival) Najlepszy technik sceniczny (Best Stage Technician) Najlepsze specjalne wydarzenie teatralne (Best Special Theatrical Event)
Zobacz też
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Teatr w Stanach Zjednoczonych Kategoria:Nagrody teatralne Kategoria:Wydarzenia w Stanach Zjednoczonych Kategoria:Powtarzające się wydarzenia