IJssel (, dolnosaksoński: Iessel(t) ) – rzeka w środkowej Holandii, przepływająca przez prowincje Geldria i Overijssel. Długość – 125 km, średni przepływ – 300 m³/s.
Jest to największy holenderski dopływ Renu. Oddziela się od Dolnego Renu w Westervoort, na wschód od miasta Arnhem i płynie na północ. Przepływa m.in. przez Zutphen, Deventer i Zwolle, po czym koło miasta Kampen uchodzi do Zwarte Meer – odnogi sztucznego jeziora IJsselmeer (przed ukończeniem tamy Afsluitdijk w 1932 roku znanego jako Zuiderzee).
Rzeka jest nazywana również Gelderse IJssel (), dla odróżnienia od innej rzeki Hollandse IJssel płynącej w zachodniej części Holandii.
Podobnie jak Dolny Ren, wypływa z krótkiego Pannerdens Kanaal, który łączy ją z głównym biegiem Renu, za którym przyjmuje on nazwę Waal. Czyni ją to częścią obszaru znanego jako delta Renu-Mozy-Skaldy.
Etymologia Uważa się, że nazwa IJssel (starsze formy: Isla, Isala, od *Īsalō) pochodzi albo od praindoeuropejskiego rdzenia *eis- „szybko się poruszać” (staronordyjskie eisa oznacza „pędzić naprzód”, łacińskie ira „gniew”), albo pochodzi ze staroeuropejskiego źródła warstwowego.
Dwa najwcześniejsze zachowane staroholenderskie zapisy nazwy IJssel, z 797 i 814 r. n.e., pochodzą od Hisla. Litera „h” zanikła w ciągu następnych kilku stuleci, a formy obejmujące Ysola, Ysla i Isla były poświadczane w ciągu następnych kilku wieków.
Współczesna nazwa zawiera dwuznak „IJ”, obecny w ortografii niderlandzkiej, dlatego jej dwie pierwsze litery są zapisane wielką literą (podobnie jak w IJmuiden i IJsselmeer).
Galeria
Przypisy
Kategoria:Rzeki w Holandii Kategoria:Dorzecze Renu