John Peter Sarsgaard (ur. 7 marca 1971 w Belleville) – amerykański aktor filmowy, teatralny i telewizyjny, nominowany do nagrody Złotego Globu za rolę Charlesa „Chucka” Lane’a w dramacie Pierwsza strona (Shattered Glass, 2003).
Życiorys Wczesne lata Urodził się w Belleville w stanie Illinois jako syn Judy Lea (z domu Reinhardt) i Johna Dale’a Sarsgarda. Jego ojciec był inżynierem lotnictwa United States Air Force, a później pracował dla Monsanto i IBM. Jego nazwisko pochodzi z Danii, gdzie urodzili się jego dwaj pradziadkowie ze strony ojca. Wychowywany był w wierze rzymskokatolickiej, a następnie służył jako ministrant. Ze względu na charakter pracy ojca, jego rodzina przenosiła się więcej niż 12 razy.
W wieku siedmiu lat Sarsgaard początkowo chciał zostać piłkarzem i zajął się baletem, aby poprawić swoją koordynację ruchową. Po kilku kontuzjach podczas gry w piłkę nożną, porzucił sport i zainteresował się pisaniem i teatrem. Uczęszczał do prywatne szkoły jezuickiej dla chłopców Fairfield College Preparatory School w Fairfield w Connecticut, gdzie zainteresował się filmami. Następnie przez dwa lata uczył się w Bard College w Nowym Jorku, zanim w 1991 roku przeniósł się na Washington University in St. Louis, gdzie był współzałożycielem trupy impro „Mama Pot Roast”. Zaczął także występować w sztukach nowojorskiego Actors Studio, a jego pierwszą rolą był Laurenty – sługa Tartuffe'a w komedii Świętoszek Moliera. W 1993 roku ukończył studia na wydziale historii i przeniósł się do Nowego Jorku.
Kariera W 1995 zadebiutował na scenie Off-Broadwayu w sztuce Laura Dennis autorstwa Hortona Foote. W następnym roku zagrał w Królestwie Ziemi (Kingdom of Earth) z Cynthią Nixon w reżyserii Jana Camerona Mitchella. Jego występ w sztuce otrzymał pochlebne recenzje wśród krytyków. W dramacie kryminalnym Tima Robbinsa Przed egzekucją (Dead Man Walking, 1995) zadebiutował w roli zamordowanego nastolatka, zabitego przez postać graną przez Seana Penna.
Pojawił się gościnnie w jednym z odcinków serialu NBC Prawo i porządek (Law & Order, 1995), potem w policyjnym Fox Oblicza Nowego Jorku (New York Undercover, 1997), a także w kilku niezależnych produkcjach: Następny dzień w raju (Another Day in Paradise, 1997) z Jamesem Woodsem, Melanie Griffith i Natashą Gregson Wagner oraz Desert Blue (1998). W ekranizacji powieści Alexandre Dumasa Człowiek w żelaznej masce (The Man in the Iron Mask, 1998) zagrał Raoula, feralnego syna Atosa (John Malkovich), zabitego w wyniku podstępu króla Ludwika XIV (Leonardo DiCaprio). W melodramacie Nie czas na łzy (Boys Don’t Cry, 1999) został obsadzony w roli notorycznego zabójcy Johna Lottera. W październiku 2002 roku powrócił do teatru w produkcji nowojorskiej Burn This, gdzie zastąpił Edwarda Nortona. Za rolę Charlesa „Chucka” Lane’a w dramacie Pierwsza strona (Shattered Glass, 2003) został uhonorowany nagrodami, w tym Independent Spirit Awards i na Las Palmas de Gran Canaria International Film Festival. Kilkakrotnie otrzymał także nagrodę Satelity; jako Mark w filmie Powrót do Garden State (Garden State, 2004), Clyde Martin w Kinsey (2004) i jako kapral Alan Troy w dramacie wojennym Jarhead: Żołnierz piechoty morskiej (Jarhead, 2005).
W 2008 wystąpił na Broadwayu jako Trigorin w przedstawieniu Mewa z Kristin Scott Thomas.
W 2009 roku zagrał ojca w horrorze Sierota
Życie prywatne Spotykał się z modelką Shalom Harlow (2001). 2 maja 2009 roku ożenił się z aktorką Maggie Gyllenhaal, z którą ma dwie córki: Ramonę (ur. 4 października 2006) i Glorię Ray (ur. 19 kwietnia 2012).
Filmografia filmy fabularne Rok Tytuł Rola Reżyser 1995 Przed egzekucją (Dead Man Walking) Walter DelacroixTim Robbins 1997 Historie z metra: Podziemne opowieści (Subway Stories: Tales from the Underground, TV) chłopak Lucas Platt1998 Minor Details Scott Kief Davidson Wariatkowo (Freak City, TV) Cal Jackson Lynne Littman Człowiek w żelaznej masce (The Man in the Iron Mask) Raoul Randall Wallace Desert Blue Billy Baxter Morgan J. Freeman Następny dzień w raju (Another Day in Paradise) TyLarry Clark 1999 Nie czas na łzy (Boys Don’t Cry) John Lotter Kimberly Peirce2000 Cela (The Cell) narzeczony Julii Hickson Tarsem Singh Housebound TomMari Kornhauser2001 Bacon Wagon (film krótkometrażowy) kowboj Zombie Victim Lonny Zion Centrum świata (The Center of the World) Richard Longman Wayne Wang2002 Imperium (Empire) Jack Franc Reyes Jezioro Salton (The Salton Sea) jako Jimmy the Fin Jimmy the Finn D.J. Caruso K-19 (K-19: The Widowmaker) porucznik Vadim RadchenkoKathryn Bigelow Bezwarunkowa miłość (Unconditional Love) Window Washer P.J. Hogan2003 Death of a Dynasty Brendon IIIDamon Dash Pierwsza strona (Shattered Glass) Charles 'Chuck' LaneBilly Ray2004 Powrót do Garden State (Garden State) MarkZach Braff Kinsey Clyde MartinBill Condon2005 Umierający Galijczyk (The Dying Gaul) Robert SandrichCraig Lucas Klucz do koszmaru (The Skeleton Key) Luke MarshallIain Softley Plan lotu (Flightplan) Gene CarsonRobert Schwentke Jarhead: Żołnierz piechoty morskiej (Jarhead) kapral Alan TroySam Mendes Statler and Waldorf: From the Balcony w roli samego siebie (Cameo)2007 Rok psa (Year of the Dog) Newt Mike White Transfer (Rendition) Alan Smith Gavin Hood2008 Elegia (Elegy) Kenneth Kepesh Isabel Coixet The Mysteries of Pittsburgh Cleveland Arning Rawson Marshall Thurber2009 Była sobie dziewczyna (An Education) David GoldmanLone Scherfig Pościg we mgle (In the Electric Mist) Elrod Sykes Bertrand Tavernier Sierota (Orphan) John Coleman Jaume Collet-Serra 2010 Wybuchowa para (Knight and Day) Fitzgerald James Mangold 2011 Green Lantern dr Hector Hammond Martin Campbell 2012 Robot i Frank (Robot & Frank) Robot (głos) Jake Schreier2013 Królowa XXX (Lovelace) Chuck Traynor Rob Epstein i Jeffrey Friedman Blue Jasmine Dwight Westlake Woody Allen Night Moves Harmon Kelly Reichardt Very Good Girls Fitzsimmons Naomi Foner Gyllenhaal 2014 Pionek (Pawn Sacrifice) William Lombardy Edward Zwick2015 Experimenter Stanley Milgram Michael Almereyda Black Mass Brian HalloranScott Cooper2016 Jackie Robert F. Kennedy Pablo Larraín Siedmiu wspaniałych (The Magnificent Seven) Bartholomew Bogue Antoine Fuqua 2019 Obywatel Jones (Mr. Jones) Walter Duranty Agnieszka Holland 2021 Córka (The Lost Daughter) profesor Hardy Maggie Gyllenhaal 2023 Pamięć (Memory) Saul Shapiro Michel Franco 2024 5 września (September 5) Roone Arledge Tim Fehlbaum
Seriale TV Rok Tytuł Rola Uwagi 1995 Prawo i porządek (Law & Order) Josh Strand odc.: „Paranoia" 1997 Oblicza Nowego Jorku (New York Undercover) Donald Jones odc.: „School's Out" 2006 Saturday Night Live gospodarz odc.: „Peter Sarsgaard/The Strokes” 2010 Saturday Night Live Boogerman odc.: „Amy Poehler/Katy Perry” 2013 Dochodzenie (The Killing) Ray Seward 10 odcinków 2015 Incydent (The Slap) Hector Apostolou 8 odcinków 2021 Lekomania Rick Mountcastle 8 odcinków
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Amerykańscy aktorzy filmowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy teatralni Kategoria:Amerykańscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Amerykanie pochodzenia duńskiego Kategoria:Laureaci Pucharu Volpiego dla najlepszego aktora Kategoria:Urodzeni w 1971