Aleksy Awdiejew, również Alosza Awdiejew (, Aleksiej Aleksiejewicz Awdiejew; ur. 18 lipca 1940 w Woroszyłowsku) – polski aktor filmowy, piosenkarz, językoznawca pochodzenia rosyjskiego. Do Polski przyjechał na studia w 1967, na stałe w 1974. Od 1993 posiada obywatelstwo polskie.

Życiorys Jego ojciec Alieksiej Alieksejewicz Awdiejew, biolog z wykształcenia, służył w Ludowym Komisariacie Spraw Wewnętrznych. W dzieciństwie mieszkał w Bielcach w Mołdawii. Rodzice rozwiedli się w 1950. Od 1952 po ponownym małżeństwie matki mieszkał w Moskwie. Uczył się w Szkole Muzycznej im. Gniesinych.

W 1962 został dyrygentem chóru i orkiestry Narodowego Zespołu Pieśni i Tańca w Maryjskiej Republice Autonomicznej w Joszkar-Ole.

W połowie lat 60. rozpoczął studia filologii angielskiej w Moskwie, w czasie których zainteresował się językoznawstwem. W 1967 wyjechał na studia polonistyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim, gdzie uczył się m.in. u Marii Dłuskiej. Dzięki Andrzejowi Drewniakowi zaczął uprawiać karate kyokushin w KS Wisła, które potem wprowadził do zajęć studium WF na uniwersytecie.

Po studiach krótko pracował jako tłumacz w Radio Moskwa. W 1974 wyjechał na stałe do Krakowa, gdzie rozpoczął pracę w Instytucie Filologii Wschodniosłowiańskiej UJ.

Trzykrotnie żonaty. W czasie studiów poznał i ożenił się ze swą pierwszą, polską żoną. Rozstali się w 1976. Z trzecią żoną, tenisistką Małgorzatą Rejdych (dwukrotna mistrzyni Polski w singlu, mistrzyni Polski w mikście) ma dwóch synów. Mieszka w Bolechowicach koło KrakowaAlosza Awdiejew (kabarecik.pl)..

Działalność artystyczna Od 1975 związany jest z krakowskim kabaretem „Piwnica pod Baranami”, gdzie występuje w trio z Kazimierzem Adamczykiem (kontrabas) oraz Michałem Kaniewskim (gitara), śpiewając romanse rosyjskie i cygańskie oraz piosenki odeskie i żydowskie okraszone humorem. W latach 1975–1980 współpracował jako pianista z krakowskimi zespołami jazzowymi Beale Street Band i Playing Family. Wykonuje utwory Aloszy Dimitrijewicza, cygańskiego śpiewaka rosyjskiego.

Od 1990 występuje w trio gitarowym z Kazimierzem Adamczykiem i Markiem Piątkiem, dając liczne koncerty w kraju i za granicą. Nagrywa płyty oraz programy telewizyjne i radiowe. Jest stałym felietonistą miesięcznika psychologicznego „Charaktery” i członkiem Rady Naukowej tego magazynu.

Działalność naukowa Absolwent filologii polskiej na Uniwersytecie Jagiellońskim (1972). W latach 1974–2001 pracownik naukowy Instytutu Filologii Wschodniosłowiańskiej UJ, gdzie pełnił funkcje wicedyrektora ds. studenckich (1994–1998) oraz kierownika Zakładu Języka Rosyjskiego (1996–2001). Od 2001 pracuje w Instytucie Rosji i Europy Wschodniej UJ, gdzie zajmuje się głównie pragmalingwistyką i gramatyką komunikacyjną. Członek Polskiego Towarzystwa Językoznawczego. W 1978 – doktor nauk humanistycznych (rozprawa: Interferencja foniczna w mowie rosyjskiej Polaków). W 1980 pracował w Trinity College w Dublinie jako visiting professor. Twórca koncepcji gramatyki komunikacyjnej. W 1986 doktor habilitowany. Od 2005 roku profesor nauk humanistycznych..

Współpracował ze Zbigniewem Nęckim i Grażyną Habrajską.

Filmografia Role aktorskie Gorączka (1980) jako adiutant Europa, Europa (1990) jako major radziecki Ekstradycja (1995) jako Zajcew, rezydent mafii rosyjskiej w Polsce (odc. 1-6) Horror w Wesołych Bagniskach (1995) jako komisarz Pułkownik Kwiatkowski (1995) jako oficer radziecki Złotopolscy (1997) jako Fiodor Dunin, wspólnik Waldka Złotopolskiego Syzyfowe prace (2000) jako inspektor, w 1. odcinku Tajemnica twierdzy szyfrów (2007) jako marszałek Iwan Koniew Świat według Kiepskich (2008) jako Ukrainiec (odc. 281)

Film dokumentalny Światy Aloszy Awdiejewa (2004; zdjęcia, reżyseria, produkcja: Marian T. Kutiak)

Serial dokumentalny Z Andrusem po Galicji (2015)https://rzeszow.tvp.pl/22446270/rzeszow-odc-5.

Dyskografia Albumy Tytuł Dane dot. albumu Pozycja na liście POL Alosza Awdiejeww repertuarze żydowskim Data: 1998 Wydawca: Tandem F.W. – Piosenki dla Swoich Data: 1998 Wydawca: Tandem F.W. – Chłopcy źli.Piosenki z Odessy i nie tylko Data: styczeń 1999 Wydawca: Tandem F.W. – Słowiańska dusza Data: 7 marca 2006 Wydawca: Tandem F.W. – Najpiękniejszepiosenki rosyjskie Data: 3 marca 2008 Wydawca: Tandem F.W. – Alosza na Bis Data: 12 listopada 2010 Wydawca: Polskie Radio 37 Jestem tutaj Data: 15 października 2012 Wydawca: Polskie Radio 10 Ostalgia Data: 2013 Wydawca: Oko Art – „–” album nie był notowany. Albumy koncertowe Tytuł Dane dot. albumu Pozycja na liście POL Pamiątka z Piwnicy pod Baranami Data: styczeń 1992 Wydawca: Tandem F.W. – Alosza w Bagateli Data: 2011 Wydawca: Oko Art – Koncerty w Trójce vol. 12– Alosza Awdiejew Data: 26 września 2014 Wydawca: Polskie Radio 27 „–” album nie był notowany.

Kompilacje Tytuł Dane dot. albumu 45xAlosza Awdiejew– Kolekcja Bardów Data: 2002 Wydawca: Agencja Artystyczna MTJ

Wybrane publikacje naukowe i popularnonaukowe Pragmatyczne podstawy interpretacji wypowiedzi, Kraków 1987. Model gramatyki komunikacyjnej (projekt badawczy), w: Studia nad polszczyzną mówioną Krakowa, Kraków 1991. Strategie konwersacyjne (próba typologii), „Socjolingwistyka” 1991. Składnik wyjściowy w gramatyce komunikacyjnej, w: Język a kultura, t. 8, Wrocław 1992. Standardy semantyczne a znaczenie leksykalne, w: Język a kultura, t. 12, Wrocław 1998. Gramatyka komunikacyjna, Warszawa-Kraków 1999 (redaktor). Leksykon w gramatyce komunikacyjnej, w: Gramatyka komunikacyjna, Kraków 1999. Standardy semantyczne w gramatyce komunikacyjnej, w: Gramatyka komunikacyjna, Kraków 1999. Tryby komunikacyjne, w: W zwierciadle języka i kultury, red. J. Adamowska i S. Niebrzegowska, Lublin 1999. Szkice z filozofii potocznej z rysunkami Janusza Kapusty, Warszawa-Kraków 1999. Komunikatywizm – nowe horyzonty badań nad językiem, w: „Język a komunikacja 1”, red. G. Szpila, Kraków 2000. Gramatyka interakcji werbalnej, Kraków 2004. Życie po śmiechu. Skrawki felietonów z „Charakterów”, wyd. Charaktery, Kielce 2008, s. 111, .

Odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi (2007) – pkt 1. Order Ecce Homo (2014) Medal Casimirus Magnus (2014)

Nagrody Nagroda w plebiscycie „Profesjonaliści Forbesa” w kategorii aktorów (2013) Nagroda dla najlepszego aktora niezawodowego „Monidło” (2014) Nagroda Krakowska Książka Miesiąca za książkę Polak z wyboru, czyli szczęśliwy Rosjanin nad Wisłą. Wspomnienia (2019)

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

(Charaktery)

strona archiwalna

Kategoria:Absolwenci Moskiewskiego Uniwersytetu Państwowego im. M.W. Łomonosowa Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Bolechowice Kategoria:Polscy aktorzy filmowi Kategoria:Polscy językoznawcy Kategoria:Polscy artyści kabaretowi Kategoria:Ludzie związani z Piwnicą pod Baranami Kategoria:Nauczyciele akademiccy Trinity College w Dublinie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Polacy pochodzenia rosyjskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Stawropolu Kategoria:Urodzeni w 1940