Ductia – termin z zakresu średniowiecznej muzyki świeckiej, odnoszący się do dwóch związanych z tańcem form: wokalnej cantilena ductia i instrumentalnej ductia. Obie opisał Johannes de Grocheo w traktacie Ars musice, dotyczącym praktyki muzycznej Paryża pod koniec XIII wieku.
Grocheo scharakteryzował formę wokalną jako lekką, o szybko wznoszącej się i opadającej melodii. Według jego opisu wykonywali ją młodzi mężczyźni i dziewczęta podczas caroles, czyli zbiorowych tańców w kole lub szeregu; jako przykład przytoczył pieśń „Chi encor querez amoretes”. Przypisywał jej także działanie moralne: miała odwracać młodzież od próżności i przeciwdziałać namiętności miłosnej. Instrumentalną ductię definiował jako melodię bez słów, mierzoną za pomocą percussio; uderzenia miały wyznaczać jej przebieg i ruch tancerza oraz pobudzać do tańca. Jej części nazywał puncta (lp. punctum). Każde punctum składało się z dwóch członów o podobnym początku, lecz odmiennych zakończeniach: otwartym (apertum) i zamkniętym (clausum). Według traktatu ductia miała trzy puncta, chociaż występowały również odmiany czteroczęściowe. Dla porównania instrumentalny stantipes miał sześć albo siedem puncta i był pozbawiony percussio właściwej ductii.
Znaczenie terminu percussio nie jest jednoznaczne. wiązał go z akcentami towarzyszącymi klaskaniu i tupaniu podczas caroles, natomiast , rozwijając propozycję , interpretował go jako oznaczenie jednakowej liczby uderzeń, a więc regularnej długości kolejnych odcinków melodii. McGee zaznaczał, że nie zidentyfikowano zachowanego utworu instrumentalnego, który można byłoby bezspornie uznać za ductię. Jako możliwe przykłady wskazał trzy kompozycje z , średniowiecznego rękopisu przechowywanego w Bibliotece Narodowej Francji pod sygnaturą Français 844, zastrzegając spekulatywny charakter swojej rekonstrukcji.
Przypisy
Linki zewnętrzne Nagrania trzech kompozycji rozważanych jako ductie przez Timothy’ego J. McGee: „Danse I”, „Danse II” i „Dansse Real” – Hespèrion XXI pod kierunkiem Jordiego Savalla
Kategoria:Formy taneczne Kategoria:Muzyka średniowieczna Kategoria:Tańce francuskie