Klasyczny język arabski ( , w skrócie fusha) powstał jako środek porozumiewania się między plemionami posługującymi się różnymi dialektami semickimi, zamieszkałymi na terenie Półwyspu Arabskiego. Istnieją dwie teorie odnośnie do powstania języka klasycznego:
Filologowie arabscy uważają zazwyczaj, że język ten rozwinął się z dialektu plemienia Kurajszytów, zamieszkującego okolice Mekki Druga hipoteza zakłada, iż klasyczna arabszczyzna powstała w mieście Al-Hira nad Eufratem ze zmieszania dialektów tamimijskich (wschodnioarabskich) używanych na terenie Nadżdu. Jest więc w pewnym sensie językiem sztucznym
Klasyczny język arabski upowszechnił się wśród wszystkich Arabów dzięki popularności pisanej w nim poezji beduińskiej. Jego prestiż zwiększył fakt, że Koran napisany jest w tym języku. Koran pozostaje do dziś niedościgłym wzorem stylu dla Arabów. Sam Koran tak oto określa swój język: My wiemy, że oni mówią: „Tego [Mahometa] uczy tylko zwykły człowiek.” Język tego, na którego oni wskazują, jest obcy, a ten – to język arabski, jasny! (16:103) W VIII wieku ery chrześcijańskiej została skodyfikowana gramatyka języka klasycznego, zaś kalif Abdul Malik uznał go za urzędowy w całym imperium muzułmańskim. Wchłonięcie przez kalifat ludów posługujących się innymi językami (takimi jak aramejski, łacina czy grecki) wzbogaciło słownictwo w nowe wyrazy, jak chociażby terminy medyczne takie jak „flegma” (gr. φλέγμα) czy „rogówka” (łac. cornea). Wiele starożytnych słów zostało jednak zapomnianych lub przetrwało tylko w mowie Beduinów.
Język klasyczny jest używany przy recytacji Koranu i modlitwie, jak również przy wygłaszaniu kazań. Jego wariantem stylistycznym w zasadzie jest współczesny standardowy arabski (MSA) stosowany w literaturze. W codziennej rozmowie Arabowie posługują się zaś dialektami, bardzo różniącymi się od siebie i od języka klasycznego. Fonetyka (różnice z wymową współczesną) Spółgłoska , kontynuant protosemickiego fonemu *g, brzmiała w klasycznym języku arabskim [] lub []. Współcześnie wymawiana jest jako []. W klasycznym arabskim występują spółgłoski gardłowe [], współcześnie często zastępowane przez nagłośniowe [] Spółgłoska ﺽ (kontynuant protosemickiego *) była wymawiana jako za czasów Proroka Mahometa, podczas gdy współcześni Arabowie wymawiają ją jako . Wygłosowe krótkie samogłoski (حركات ) były wymawiane w języku klasycznym, podczas gdy we współczesnym standardowym arabskim są często nieme.
Bibliografia Janusz Danecki: Klasyczny język arabski, Warszawa 2004
Kategoria:Język arabski Kategoria:Języki liturgiczne