thumb|250x250px|Osoba po mastektomii prawostronnej|alt= Mastektomia (z gr. μαστός „pierś”, oraz ἐκτομή „wycięcie“) – chirurgiczne usunięcie jednej lub obu piersi, w całości lub częściowo. Mastektomia jest zazwyczaj przeprowadzana w celu leczenia lub profilaktyki raka piersi, chociaż poddają się jej również osoby transpłciowe, w szczególności trans mężczyźni, w ramach operacyjnej korekty płci.

Wskazania Pomimo zwiększonej dostępności technik pozwalających na zachowanie piersi u pacjentów z rakiem piersi, pewne osoby mogą być skuteczniej leczone przez tradycyjne zabiegi mastektomii, w tym:

kobiety, które przeszły już radioterapię na dotkniętą pierś; kobiety z 2 lub więcej obszarami raka w tej samej piersi, które są zbyt odległe, aby mogły być usunięte przez 1 nacięcie chirurgiczne, przy jednoczesnym zachowaniu zadowalającego wyglądu piersi; kobiety, u których początkowa lumpektomia wraz z (jednym lub kilkoma) powtórnymi wycięciami nie usunęła całkowicie raka; kobiety z niektórymi poważnymi chorobami tkanki łącznej, takimi jak skleroderma, które czynią je szczególnie wrażliwymi na skutki uboczne radioterapii; kobiety w ciąży, które wymagałyby promieniowania jeszcze w ciąży (ryzyko uszkodzenia dziecka); kobiety z guzem większym niż 5 cm (2 cale), który nie kurczy się znacząco w przypadku chemioterapii bezoperacyjnej; kobiety z rakiem, który jest duży w stosunku do wielkości piersi; kobiety, u których stwierdzono obecność szkodliwej mutacji genu BRCA1 lub BRCA2 i które wybrały mastektomię profilaktyczną, ponieważ są one w wysokim stopniu narażone na rozwój raka piersi; mężczyźni z ginekomastią; osoby transpłciowe cierpiące na dysforię czasami decydują się na mastektomię.

Efekty uboczne Według cancer.org, oprócz bólu pooperacyjnego i oczywistej zmiany kształtu piersi, możliwe skutki uboczne mastektomii obejmują infekcje rany, krwiaki i seroma (wysięk płynu surowiczego). Jeśli węzły chłonne również zostaną usunięte, mogą wystąpić dodatkowe efekty uboczne.

Rodzaje Obecnie istnieje kilka różnych technik chirurgicznych w zakresie mastektomii, a rodzaj zabiegu, któremu dana osoba postanawia się poddać, zależy od takich czynników, jak wielkość, lokalizacja i zachowanie się guza (jeśli jest on obecny), czy operacja ma charakter profilaktyczny i czy osoba zamierza poddać się operacji rekonstrukcyjnej.

Mastektomia prosta: Przy tym zabiegu usuwana jest cała tkanka piersi, przy czym zawartość dołu pachowego pozostaje nienaruszona. Czasami zostaje również usunięty tzw. węzeł wartowniczy. Zmodyfikowana radykalna mastektomia: zabieg usunięcia gruczołu sutkowego wraz z wycięciem węzłów pachowych po tej samej stronie, z zachowaniem mięśnia piersiowego większego i mięśnia piersiowego mniejszego. Mastektomia radykalna: Po raz pierwszy wykonana w 1889 roku, zabieg ten polega na usunięciu całej piersi, węzłów chłonnych pachowych oraz mięśni piersiowych większych i mniejszych znajdujących się za piersiami. Mastektomia prewencyjna, inaczej profilaktyczna

Profilaktyczna mastektomia Zabieg przeprowadzany jest również zapobiegawczo, jako tzw. mastektomia prewencyjna. Jest wykonywany profilaktycznie, w celu ograniczenia możliwości wystąpienia nowotworu w przyszłości. Rekomendowana jest m.in. u kobiet, u których wykryto geny odpowiedzialne za rozwój nowotworu bądź też występują inne wskazania medyczne. Mastektomia prewencyjna nie chroni jednak przed zachorowaniem w 100 procentach.

Mastektomię profilaktyczną redukującą ryzyko zachorowania na raka piersi () wykonuje się u kobiet z grupy bardzo wysokiego ryzyka (jest ponad 10 razy większe niż u reszty populacji). Są to najczęściej osoby z potwierdzoną mutacją genu BRCA1 i BRCA2 lub mutacją innych genów wysokiego ryzyka zachorowania na raka. Jedną ze znanych kobiet, które ujawniły fakt poddania się temu zabiegowi, jest aktorka Angelina Jolie.

Zobacz też

rekonstrukcja piersi amputacja Amazonki biopsja piersi resekcja

Przypisy

Kategoria:Zabiegi operacyjne Kategoria:Chirurgia onkologiczna Kategoria:Operacje korekty płci