Heaven Shall Burn (w skrócie HSB) – niemiecka grupa muzyczna wykonująca muzykę z pogranicza melodic death metal i metalcore.
Historia thumb|left|220px|Założyciel grupy, Matthias Voigt na trasie Hell On Earth 2006 w Monachium, 28.09.2006 thumb|240px|Drugi z założycieli, główny kompozytor i autor tekstów, Maik Weichert na trasie Hell On Earth 2006 w Monachium, 28.09.2006 Pierwotnie zalążek przyszłego zespołu został założony przez Maika Weicherta i Matthiasa Voigta w 1995 w miejscowości Saalfeld/Saale w Niemczech. Obaj występowali wcześniej w innych zespołach i byli fanami zespołu Bolt Thrower. Inny członek grupy, Patrick Schleitzer, przed wstąpieniem do grupy należał już do kilku innych formacji. Stworzony przez nich wspólnie zespół występował początkowo pod nazwą „Consense”, jednak latem 1996 formacja zmieniła nazwę na „Heaven Shall Burn”. Zaczerpnięto ją od nazwy albumu szwedzkiej blackmetalowej grupy Marduk, zatytułowanego Heaven Shall Burn... When We Are Gathered z 1996Sam Marduk zainspirował się przy tym albumem Blood Fire Death grupy Bathory z 1988. . Kwestię zaadaptowania tej nazwy wyjaśnił Matthias Voigt: „Staraliśmy się znaleźć fajną, mocną i prowokacyjną nazwę dla naszego zespołu, więc obraliśmy termin »Heaven Shall Burn« pochodzący z tytułu albumu Marduka. Nie oznacza to, że jesteśmy zespołem satanistycznym czy fanami Marduka. Lubimy ich muzykę, ale nie był to powód sam w sobie. Dla nas określenie »niebo« to metafora fałszywego raju, który ludzie tworzą sobie w swoich głowach. Chcemy, aby zaczęli myśleć i aby zobaczyli prawdę jako coś istotnego w naszym pełnym ignorancji społeczeństwie. Zatem »niebo« – ich fałszywy raj – winno spłonąć”. Po latach Marcus Bischoff podkreślił, że przez wzgląd na nazwę zespołu członkowie w żadnym razie nie są satanistami czy nastawieni przeciw chrześcijanom, lecz w tym kontekście chodzi o fałszywe złudzenia.
W 1996 grupa wydała pierwszą taśmę demo. W tym czasie doszło do zmian personalnych w składzie, w wyniku których nowymi członkami zostali bracia Eric (basista) i Markus (wokalista) Bischoff, którzy nie należeli przedtem do żadnych zespołów. Wkrótce potem wydano drugą taśmę demo, pozytywnie przyjęto przez odbiorców. W 1998 grupa rozpoczęła sesję nagraniową z myślą o swoim pierwszym wydawnictwie, które zostało zatytułowane In Battle There Is No Law i wydane pod koniec 1998 przez wytwórnię Deeds of Revolution Records (w 2002 została wydana reedycja tego albumu przez wytwórnię Circulation Records i Lifeforce Records). Pod koniec 1999 nakładem tej samej wytwórni DoR wydano album spli Heaven Shall Burn & Fall Of Serenity wspólnie z formacją Fall of Serenity.
Wiosną został wydany pierwszy album HSB, pt. Asunder, nakładem Impression Recordings. Jeszcze podczas koncertu w 1998 w Leisnig członkowie Heaven Shall Burn poznali się z muzykami innej niemieckiej grupy Caliban i od tego czasu zaprzyjaźnieni kontynuują znajomość, stanowiąc głównych przedstawicieli nurtu metalcore w swoim kraju. W 2000 obie formacje wydały wspólnie pierwszą część split-CD, zatytułowany The Split Program I.
Pod koniec 2002 premierę miał album pt. Whatever It May Take, wydany przez Lifeforce Records. We wczesnych latach działalności Heaven Shall Burn pojawiał się w Polsce na mniejszych koncertach wspólnie z innymi grupami. Po kilku latach i osiągnięciu większej popularności 3 października 2004 zespół wystąpił na koncercie w Warszawie. W grudniu 2005 z zespołu odszedł gitarzysta Patrick Schleitzer, który poświęcił się sprawom prywatnym (pożegnalny koncert miał miejsce 18 listopada 2005 w Saalfeld/Saale). Do grupy dołączył wówczas nowy gitarzysta, przyjaciel zespołu Alexander Dietz (dotychczas współpracujący z HSB, m.in. do niego należały czyste wokalizy na płycie AntiGone, wydanej w 2004).
Po wygaśnięciu kontraktu z wytwórnią Lifeforce Records (celem jego wypełnienia grupa wydała w 2005 The Split Program II wraz z Calibanem), zespół związał się z wytwórnią Century Media. Szósty album studyjny grupy, zatytułowany Invictus (Iconoclast III), ukazał się 24 maja 2010. Była to zarazem trzecia i ostatnia, po Iconoclast (Part 1: The Final Resistance) i Bildersturm – Iconoclast II (The Visual Resistance), część trylogii „Iconoclast” w dyskografii Heaven Shall Burn.
4 sierpnia 2011 zespół dał koncert na festiwalu Przystanek Woodstock w Kostrzynie nad Odrą. 21 grudnia 2012 w rodzinnym mieście Saalfeld grupa zagrała jubileuszowy koncert numer 500, który był jednocześnie uczczeniem 15-lecia istnienia zespołu. Jako towarzysząca wystąpiła zaprzyjaźniona formacja Caliban, która także obchodziła wówczas 15-lecie istnienia, zaś na jej analogicznym jubileuszu dzień wcześniej wystąpił gościnnie Heaven Shall Burn. Zapis koncertu z Saalfeld został wydany na dodatku do albumu Veto, wydanego 19 kwietnia 2013.
1 listopada 2013 grupa oficjalnie poinformował o odejściu ze składu perkusisty Matthiasa Voigta z powodu jego problemów zdrowotnych; jego miejsce zajął Christian Bass (w 2007 Bass tymczasowo zastępował Voigta podczas koncertów grupy, od 2011 zastępcą był Daniel Wilding).
Pod koniec 2015 ukazał się album split pt. The Mission Creep, wydany wraz z formacją Napalm Death na płycie winylowej „7.
W lipcu 2016 została zapowiedziana premiera kolejnego albumu grupy pt. Wanderer, którego premierę wyznaczono na 16 września 2016, a ponadto udostępniono do odsłuchu utwór z płyty, zatytułowany „Downshifter”. Podczas koncertów w 2018 wskutek nieobecności chorego Maika Weicherta zastępował go Mate Bodor z grupy Alestorm.
W 2020 zespół został nominowany do Niemieckiej Nagrody Autorów Muzyki (Deutscher Musikautorenpreis) w kategorii Kompozycja Metal. 20 marca 2020 premierę miał dziewiąty album grupy pt. Of Truth & Sacrifice, złożony z dwóch płyt. Gościnnie wystąpili na nim byli członkowie HSB, Patrick Schleitzer i Matthias Voigt.
23 grudnia 2022 ukazał się 7" Split European Tour 2023 Heaven Shall Burn / Trivium, zawierający dwa utwory obu zespołów interpretujących się wzajemnie (HSB: „Pillars of Serpents oraz Trivium: „Implore The Darken Sky”). We wrześniu 2024 HSB opublikowali piosenkę pt. „Keinen Schritt zurück”, wykonaną wraz z zespołem Donots, do której nakręcono teledysk. 15 stycznia 2025 premierę miał teledysk do piosenki „Schweineherbst”, wykonanej przez HSB wspólnie z grupą Dÿse. Na 27 czerwca 2025 zapowiedziano premierę dziesiątego albumu grupy, zatytułowanego Heimat. Niedługo przed premierę z uwagi na niedyspozycję z głosem wokalisty Marcusa Bischoffa jego miejsce podczas występów zajęła tymczasowo Britta Görtz z zespołu Hiraes.
Grupa bywa określana jako pochodząca z Saalfeld/Saale, ale według ze stanu z 2019 tylko dwóch członków zamieszkiwało w obrębie tego miasta, przy czym zespół odbywał tam wspólne próby muzyczne.
Twórczość thumb|240px|Marcus Bischoff podczas Resurrection Festival 2010 Muzyka Heaven Shall Burn jest często określana jako kombinacja stylów takich zespołów jak At the Gates, Bolt Thrower, The Haunted i Earth Crisis, zaś sami muzycy zadeklarowali inspirację wymienionymi grupami. Stylistycznie grupa wywiodła się z gatunków hardcore i metal, a z czasem została zaklasyfikowana w nurcie metalcore oraz melodic death metal. Sami muzycy przyznają się do fascynacji nurtami hardcore i death metal.
Ze względu na tematykę tekstów, płynący z nich przekaz, a także postawy osobiste muzyków, zespół określono mianem „zaangażowanego politycznie”. Jak przyznał Maik Weichert: „Ktoś kiedyś napisał, że Heaven Shall Burn jest zespołem 'metalcore' bez ‘core’. My po prostu gramy metal, ale naszą postawą jest hardcore. Jesteśmy zespołem społeczno-politycznym. To jest dla nas bardzo ważne. Tak ważne jak sama muzyka”. Maik Weichert został autorem wszystkich tekstów utworów oraz kompozytorem zdecydowanej większości muzyki grupy. Po latach wyznał, że z kolegami założyli zespół po to, aby ogłosić swoje polityczne poglądy. Sami muzycy grupy określili siebie ideologicznie, twierdząc iż są lewicowi i zieloni. W opinii wyrażonej przez Weicherta w 2016 nie da się oddzielić zespołu HSB od tekstów jego piosenek (jak chcieliby niektórzy), a członkom grupy nie jest obojętne kto ich słucha. Liryki utworów grupy poruszają zróżnicowane tematy, a wśród najważniejszych w sposób pozytywny akcentowane są: wegetarianizm, weganizm, ochrona środowiska, ochrona zwierząt szacunek względem natury. Grupa negatywnie przedstawia problem niszczenia środowiska, nierówność gospodarczą i społeczną pomiędzy półkulą północną i południową świata, powszechne wyzyskiwanie ludzi w systemach gospodarczych, wyobcowanie w społeczeństwie, manipulację i zniewolenie jednostki. Z tym ostatnim wiąże się też sprzeciw wobec narastającej kontroli społeczeństwa ze strony władz państwowych, co znalazło wyraz w teledysku do utworu „Endzeit” z 2008: w jednej ze scen kabel z zainstalowanej kamery monitoringowej prowadził od ucha niemieckiego ministra spraw wewnętrznych Wolfganga Schäuble (na fotografii rozmawiającego z prezydentem Stanów Zjednoczonych George’em Bushem), a następnie wetknięty był w psie ekskrementy. Niejednokrotnie w lirykach pojawia się krytyka Kościoła i wpływu instytucji religijnych. Osobną i dobitnie wyrażaną jest tematyka polityczna, a mianowicie antyfaszyzm, antynazizm i piętnowanie rasizmu. Wiele utworów grupy dotyka niełatwej problematyki historii Niemiec. Są to w szczególności rządy i zbrodnie dyktatury narodowosocjalistycznej w okresie III Rzeszy, II wojna światowa, holocaust oraz powojenne rozliczenia z niemiecką przeszłością nazistowską. Ponadto w tekstach poruszane są kwestie dotyczące czasu istnienia Niemieckiej Republiki Demokratycznej i związana z tym nieakceptowalna rzeczywistość społeczna we wschodnich landach (skąd pochodzą członkowie HSB) po zjednoczeniu Niemiec, gdzie zmieniono porządek z socjalizmu na kapitalizm i wprowadzono gospodarkę rynkową, co obok zmian pozytywnych skutkowało także ujemnymi konsekwencjami i niepowodzeniem (brak rozwoju, starzenie się społeczeństwa oraz problem odradzającego się na tych obszarach ruchu neonazistowskiego). W swoich wypowiedziach członkowie HSB występują przeciw ekstremizmowi prawicowemu, a także krytykują partię Alternatywa dla Niemiec.
Poruszana tematyka thumb|240px|Eric Bischoff podczas Rocco del Schlacko 2012 Płyta Whatever It May Take z 2002 została w całości poświęcona antynazistowskiemu ruchowi Biała Róża działającemu w Niemczech podczas II wojny światowej, a przede wszystkim osobie Sophie Scholl, skazanej na śmierć przez ścięcie na gilotynie za działalność w ruchu oporu. Na płycie znalazły się także odniesienia do Salvadora Allende, prezydenta Chile obalonego w 1973. Ponadto we wkładce do płyty zawarto m.in. zdjęcie ukazujące oddanie hołdu ofiarom getta 7 grudnia 1970 przez kanclerza Niemiec Willy’ego Brandta poprzez uklęknięcie przed Pomnikiem Bohaterów Getta. Matthias Voigt tak opisał ten fakt: „Cóż, to zdjęcie jest naprawdę mocne. Pokazuje byłego niemieckiego kanclerza na kolanach, przed pomnikiem poświęconym ofiarom buntu w getcie warszawskim. Cały świat zwrócił uwagę na to zdjęcie... Było tak symboliczne. Ludzie zobaczyli jak mąż stanu pada na kolana. Mąż stanu z kraju, który spowodował tyle cierpienia dla milionów ludzi. Nikt nie spodziewał się tego. Nawet politycy będący tam razem z nim”. Album AntiGone z 2004 również zawierał korelacje tematyczne. Już sam tytuł płyty był metaforyczną grą słów (pierwsze zamierzone znaczenie to Antygona, drugie to połączenie słów ‘anti’ – przeciwko, ‘gone’ – odejście/zapomnienie). Tytuł płyty nawiązywał zatem bezpośrednio do tragedii greckiej „Antygona” autorstwa Sofoklesa, opisującej historię Antygony, córki króla Edypa, księżniczki w mitologii greckiej walczącej o swoje przekonania. Według zespołu, jej postać miała stanowić rodzaj metafory dla innych (współczesnych) bojowników o wolność, takich jak Salvador Allende, Víctor Jara, Nelson Mandela czy Sophie Scholl, których przywołanie symbolizowało sprzeciw wobec ich zapomnienia.