Spółgłoska szczelinowa zadziąsłowa dźwięczna – rodzaj dźwięku spółgłoskowego występujący w językach naturalnych. W międzynarodowej transkrypcji fonetycznej IPA oznaczana jest symbolem: []
Artykulacja W czasie artykulacji podstawowego wariantu []: modulowany jest prąd powietrza wydychanego z płuc, czyli jest to spółgłoska płucna egresywna tylna część podniebienia miękkiego zamyka dostęp do jamy nosowej, powietrze uchodzi przez jamę ustną (spółgłoska ustna) prąd powietrza w jamie ustnej przepływa ponad całym językiem lub przynajmniej uchodzi wzdłuż środkowej linii języka (spółgłoska środkowa) koniuszek języka i jego brzeżek kontaktuje się tuż za górnymi dziąsłami, tworząc szczelinę więzadła głosowe periodycznie drgają – jest to spółgłoska dźwięczna
Warianty wzniesienie środkowej części grzbietu języka w stronę podniebienia twardego, mówimy wtedy o spółgłosce zmiękczonej (spalatalizowanej): [] wzniesienie tylnej części grzbietu języka w kierunku podniebienia tylnego, mówimy spółgłosce welaryzowanej: [] napięcie mięśni gardła – mówimy o spółgłosce faryngalizowanej: [] zaokrąglenie warg, mówimy wtedy o spółgłosce labializowanej []
Terminologia Spółgłoskę [] zaliczamy do spółgłosek syczących czyli sybilantów.
Przykłady w języku czeczeńskim: жий/ƶiy [] "owce" w języku francuskim: jour [] "dzień" w języku nawaho: łizh [] "mocz" w języku tureckim: jale [] "rosa"
szczelinowa zadziąsłowa dźwięczna