14 Sudecka Brygada Artylerii Przeciwpancernej (14 BAPpanc) – związek taktyczny artylerii przeciwpancernej ludowego Wojska Polskiego.

Formowanie i zmiany organizacyjne Brygada została sformowana jesienią 1944 roku na podstawie rozkazu Naczelnego Dowódcy WP nr 8 z 20 sierpnia 1944, najpierw w rejonie Chełma, a potem w rejonie Rejowca, Krasnego i Kani. Początkowo znajdowała się w odwodzie ND WP. W lutym 1945 została włączona do 2 Armii WP, w składzie której była do końca wojny. W uznaniu zasług brygada otrzymała miano „Sudeckiej” Rozkaz Naczelnego Dowódcy Wojska Polskiego nr 180 z 19.08.1945 → .

Rozkazem nr 0236/Org. Naczelnego Dowódcy WP z 8 września 1945, w terminie do 1 października 1945, została rozformowana (Łódzki OW), a sprzęt i ludzie wykorzystani do sformowania 54 pułku artylerii lekkiej i 21 samodzielnego dywizjonu artylerii przeciwpancernej dla 18 Dywizji Piechoty.

Struktura organizacyjna brygady dowództwo 14 Sudeckiej Brygady Artylerii Przeciwpancernej 58 pułk artylerii przeciwpancernej 63 pułk artylerii przeciwpancernej 78 pułk artylerii przeciwpancernej 12 park artyleryjski bateria dowodzenia

Etat przewidywał 1439 żołnierzy. Każdy z trzech pułków artylerii przeciwpancernej posiadał w swoim składzie dowództwo, kwatermistrzostwo, pluton dowodzenia, pluton parkowy, pluton gospodarczy i warsztat puszkarsko-rusznikarski oraz sześć baterii przeciwpancernych. Każda z baterii miała pluton dowodzenia i dwa plutony ogniowe po dwa działony.

Uzbrojenie zasadnicze Na uzbrojeniu brygady znajdowały się: 24 x 76 mm armaty dywizyjne (ZiS-3) 48 x 57 mm armaty przeciwpancerne wz. 1943 (ZiS-2) 72 x rusznice przeciwpancerne 36 x karabinów maszynowych

Marsze i działania bojowe Z dniem 20 lutego brygada została podporządkowana dowództwu 2 Armii Wojska Polskiego. W czasie forsowania Nysy działała jako odwód przeciwpancerny armii. W kwietniu jej poszczególne pułki wspierały działania 7 i 9 DP w walkach pod Rothenburgiem nad Weisser Schops, pod Niesky i Kasel. Ciężkie boje toczyła pod Dauban. Brała udział w walkach pod Budziszynem, pod Luppa, Neubrahno i Lomske. Wspierała 5 Dywizję piechoty pod Zescha. W operacji praskiej brygada działała jako odwód przeciwpancerny armii. Zakończyła działania bojowe 10 maja w Litomerice w Czechosłowacji.

110px210px210px228px228px

Sztandar brygady thumb|Jeden z żołnierzy 14 Brygady Artylerii Przeciwpancernej witany na pl. Kościuszki w Tomaszowie. Maj 1945. Inicjatywa ufundowania sztandaru została podjęta przez Towarzystwo Przyjaciół Żołnierza gminy Pawłów. Przekazanie sztandaru nastąpiło 2 kwietnia 1945 roku w rejonie Wilczyna. Wręczenia dokonał dowódca 2 Armii Wojska Polskiego gen. dyw. Karol Świerczewski.

Opis sztandaru: Płat o wymiarach. 102x100 cm, z trzech stron obszyty żółtą frędzlą, przymocowany do drzewca za pomocą dziewięciu kółek i wkrętów. Drzewce z jasnego politurowanego drewna, skręcane z dwóch części za pomocą okuć stalowych. Głowica w kształcie orła wspartego na cokole. Przy drzewcu biało-czerwona wstęga.

Strona główna: Czerwony krzyż kawalerski, pola między ramionami krzyża białe. Pośrodku haftowany biało-szarą nicią orzełdziób i szpony złote) w otoku wieńca laurowego. Na ramionach krzyża haftowany żółtą nicią napis: „HONOR I OJCZYZNA”. Na białych polach w otoku wieńców laurowych, haftowanych żółtą nicią cyfra „14".

Strona odwrotna: Na czerwonym tle malowana i haftowana podobizna Bartosza Głowackiego. Wokół wizerunku napisy haftowane szaro-złotą nicią: „14-a SAMODZIELNA BRYG. ART. P.PANC. IM. BARTOSZA GŁOWACKIEGO”. Poniżej wizerunku napis: „DAR OB. GM. PAWŁÓW. P. CHEŁM”. W czterech rogach haftowane kontury tarcz, a w trzech z nich napisy haftowane szaro-złotą nicią: „58 P.ART”; „63 P.ART”; „78 P.ART.”. Żołnierze brygady Dowódcy brygady mjr Gorlenko 28 VIII – 7 IX 1944 mjr Konstanty Głuchowski 7–14 IX 1944 płk Borys Charkiewicz 19 IX 1944 – 9 V 1945

Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari

por. Wasyl Chlustow bomb. Mieczysław Marecik

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:14 Brygada Artylerii Przeciwpancernej Kategoria:Jednostki Wojska Polskiego o nazwie wyróżniającej Sudecka Kategoria:Polskie jednostki pancerne utworzone w 1944 Kategoria:Polskie jednostki organizacyjne wojska rozwiązane w 1945