Szombathely (, , , ) – miasto na zachodzie Węgier, nieopodal granicy z Austrią, siedziba władz komitatu Vas oraz powiatu Szombathely. Zajmuje powierzchnię 97,52 km² i w 2018 było zamieszkiwane przez 77 984 osoby (10. miejsce pod względem liczby mieszkańców na Węgrzech).
Historia mały|lewo|Teatr w Szombathely ok. 1900 r. W czasach starożytnych miejsce to stanowiło punkt na traktach handlowych. Przebiegała tędy jedna z nitek szlaku bursztynowego. Czynnik ten zadecydował o założeniu w czasach cesarza Klaudiusza osiedla pod nazwą Colonia Claudia Savaria. W 107 r. stało się ono stolicą świeżo powołanej prowincji Panonia Górna. W 456 r. Savaria padła ofiarą trzęsienia ziemi. Przypuszczalnie od XI w. miasto podporządkowane było biskupstwu Győr. Reforma administracji kościelnej wyniosła w 1777 r. Szombathely do rangi stolicy nowo utworzonego biskupstwa. W II połowie XIX w. miasto zostało ważnym węzłem kolejowym, w którym zbiegały się linie z Wiednia do Zagrzebia i z Budapesztu do Grazu. Miasto poniosło duże zniszczenia podczas II wojny światowej (bombardowania 4 marca 1945). Pod gruzami znalazła się większa część tkanki urbanistycznej (w tym barokowe zabytki).
W mieście prawdopodobnie urodził się Marcin z Tours.
Demografia
Zabytki Świątynia Izydy , barokowy Katedra Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny, barokowo-klasycystyczna
Urząd komitacki (Megyeháza) Kolumna Trójcy Świętej na rynku Kościół ewangelicki Synagoga Dom narodzin węgierskiego malarza Gyuli Derkovitsa
Kultura W mieście działa (Weöres Sándor Színház).
Sport mały|Stadion piłkarski W mieście ma siedzibę klub piłkarski Szombathelyi Haladás, brązowy medalista ligi węgierskiej sezonu 2008/2009.
Miasta partnerskie Ferrara, Włochy Kaufbeuren, Niemcy Lappeenranta, Finlandia Maribor, Słowenia Ramat Gan, Izrael Razgrad, Bułgaria Joszkar-Oła, Rosja
Bibliografia Węgierski Urząd Statystyczny Jarosław Swajdo, Węgry, Wydawnictwo BoSz, Olszanica 2014, , s. 183–185.
Kategoria:Szombathely Kategoria:Miasta w komitacie Vas