PSA X – silnik o wewnętrznym spalaniu, wykorzystywany do napędu samochodów firm Citroën, Peugeot, Talbot i Renault. Stosowany do napędu samochodów klasy A, B, C/D. Silnik został skonstruowany w 1972 roku i po raz pierwszy zastosowany w samochodzie Peugeot 104. Popularnie nazywany "monoblok", "leżak".
Konstrukcja zastąpiona w 1988 roku przez linię silników TU
Budowa ogólna Silnik czterosuwowy, rzędowy, czterocylindrowy, posiadający dwa zawory na cylinder, o zapłonie iskrowym, chłodzony cieczą. Blok silnika i głowica wykonane ze stopów aluminium, w bloku osadzone tuleje cylindrowe typu mokrego. Montowany poprzecznie do osi pojazdu, napędzający koła przednie, kadłub wraz z głowicą pochylone pod kątem 72° do tyłu pojazdu. Pojemności silnika od 954 cm³ do 1360 cm³. Skrzynia biegów typu BH3 w zależności od modelu, manualna, 4- lub 5-biegowa, zamontowana pod silnikiem (w misce olejowej silnika).
Silnik wraz ze skrzynią biegów i mechanizmem różnicowym stanowi jedną całość. Układ smarowania jest wspólny.
Układ rozrządu Pojedynczy wałek rozrządu zamontowany w głowicy (SOHC), napędzany łańcuchem od wału korbowego, łańcuch napinany napinaczem hydraulicznym. Luz zaworów regulowany ręcznie przy użyciu śrub z nakrętką kontrującą umieszczonych na końcach dźwigienek.
Układ zasilania Silniki we wszystkich wersjach wyposażone były w gaźnik (lub gaźniki) jedno- lub dwuprzelotowe. Gaźnik zasilany przez pompę membranową napędzaną krzywką na wałku rozrządu.
Układ zapłonowy Silnik posiada rozdzielaczowy układ zapłonowy z aparatem zapłonowym typu Ducellier (Valeo) lub Bosch. Dynamiczny kąt wyprzedzenia zapłonu regulowany podciśnieniowo.
Wersje Silnik XV TypPojemność skokowaŚrednica/skok tłokaMocUwagiXV3 (108)954 cm³70mm/62mm46KM (34kW)Gaźnik jednoprzelotowyXV5 (108)954 cm³70mm/62mm45KM (33kW)Gaźnik jednoprzelotowyXV8 (108C)954 cm³70mm/62mm44KM (32kW)Gaźnik jednoprzelotowy
Montowany w samochodach Citroën LN, Citroën Visa, Citroën C15, Peugeot 104, Peugeot 205 oraz Talbot Samba.
Silnik XW TypPojemność skokowaŚrednica/skok tłokaMocUwagiXW? (109K)1124 cm³72mm/69mm48KM (35kW)Gaźnik jednoprzelotowyXW3 (109)1124 cm³72mm/69mm57KM (42kW)Gaźnik jednoprzelotowyXW3S (121)1124 cm³72mm/69mm65KM (48kW)Gaźnik dwuprzelotowyXW7 (109F)1124 cm³72mm/69mm50KM (37kW)Gaźnik jednoprzelotowy
Montowany w samochodach Citroën LN, Citroën Visa, Citroën C15, Peugeot 104, Peugeot 205 oraz Talbot Samba.
Silnik XZ TypPojemność skokowaŚrednica/skok tłokaMocUwagiXZ5 (129)1219 cm³75mm/69mm57KM (42kW)Gaźnik jednoprzelotowyXZ? (129)1219 cm³75mm/69mm58KM (43kW)Gaźnik jednoprzelotowyXZ? (129)1219 cm³75mm/69mm64KM (47kW)Gaźnik dwuprzelotowyXZ7 R1219 cm³75mm/69mm90KM (66kW)Dwa gaźniki dwuprzelotowe
Montowany w samochodach Citroën LN, Citroën Visa, Peugeot 104, Peugeot 205, Talbot Samba oraz Renault 14.
Silnik XY TypPojemność skokowaŚrednica/skok tłokaStopień sprężaniaMocMaksymalny moment obrotowyUwagiXY6C (150A)1360 cm³75mm/77mm9,3:161KM (45kW)?Gaźnik jednoprzelotowyXY6D (150C)1360 cm³75mm/77mm9,3:172KM (53kW)108Nm przy 3000obr.Gaźnik dwuprzelotowyXY6Y (150B)1360 cm³75mm/77mm9,3:172KM (53kW)108Nm przy 3000obr.Gaźnik dwuprzelotowyXY6DTR (150F)1360 cm³75mm/77mm8,1:167KM (49kW)100Nm przy 3000obr.Gaźnik dwuprzelotowyXY6D (150J)1360 cm³75mm/77mm9,3:172KM (53kW)106Nm przy 3000obr.Gaźnik dwuprzelotowyXY6 (150C)1360 cm³75mm/77mm?71KM (52kW)?Gaźnik dwuprzelotowyXY6B (150)1360 cm³75mm/77mm?72KM (53kW)?Gaźnik dwuprzelotowyXY?1360 cm³75mm/77mm?112KM (82kW)?Dwa gaźniki dwuprzelotoweXY7 (150D)(150G)(X5J)1360 cm³75mm/77mm?60KM (44kW)?Gaźnik jednoprzelotowyXY8 (150H)1360 cm³75mm/77mm?79KM (58kW)?Dwa gaźniki jednoprzelotoweXY8 (150B)1360 cm³75mm/77mm?80KM (59kW)?Gaźnik ???XYR1360 cm³75mm/77mm?93KM (68kW)?Dwa gaźniki dwuprzelotowe
Montowany w samochodach Citroën LN, Citroën Visa, Citroën C15, Citroën BX, Peugeot 104, Peugeot 205, Talbot Samba oraz Renault 14.
Wady i zalety + Mała wysokość i zwarta budowa.
+ Wspólny układ smarowania.
+ Półosie napędowe o równej długości.
- Utrudnione serwisowanie lub wymagające specjalnych narzędzi.
- Wyższy hałas wytwarzany przez silnik w porównaniu do konwencjonalnych silników oraz komplikacja budowy. Wynika to z 3 dodatkowych kół zębatych tworzących przekładnię pomiędzy wałem korbowym a skrzynią biegów.
- Szybsze zużycie oleju, Konieczność starannej obsługi.
Inne silniki PSA TU, TUD, XU, XUD, EW, DW, EV, PRV, ES, Prince
Bibliografia "Pojazdy francuskie" Zdzisław Podbielski, Warszawa, Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1986,
X Kategoria:Silniki rzędowe