Miasto Boga (port. Cidade de Deus, ang. City of God) – film z 2002 w reżyserii Fernando Meirellesa i Kátii Lund, zrealizowany na podstawie powieści Paulo Linsa o tym samym tytule. Film jest oparty na faktach.

Fabułę filmu tworzą wyselekcjonowane wątki z powieści, zachowuje on jednak fragmentaryczną strukturę utworu literackiego i składa się z szeregu pozornie luźno powiązanych ze sobą historii. Bohaterami Miasta Boga są młodzi, najwyżej dwudziestoletni, handlarze narkotyków stopniowo przejmujący kontrolę nad tytułową – istniejącą w rzeczywistości – dzielnicą Rio de Janeiro.

Akcja Miasta Boga rozpoczyna się w latach 60. XX wieku. Głównymi postaciami filmu są dwaj dorastający w faweli chłopcy – Kapiszon (Rodrigues) i Mały Zé (Firmino). Pierwszy z nich, zarazem narrator filmu, swej szansy upatruje w fotografii, drugi staje na czele najgroźniejszego gangu w Cidade de Deus. Znaczna część Miasta Boga jest poświęcona jego „karierze” i ostatecznemu upadkowi. Film stanowi rodzaj biografii Kapiszona.

Fabuła Akcja Miasto Boga rozgrywa się w latach 60., 70. i na początku lat 80. XX wieku w faweli Cidade de Deus na obrzeżach Rio de Janeiro. Narratorem historii jest Buscapé (Rocket), młody chłopak marzący o zostaniu fotografem, który opisuje rozwój przestępczości i handlu narkotykami w swojej dzielnicy.

W latach 60. Cidade de Deus jest ubogim osiedlem zamieszkanym przez przesiedlone rodziny. W okolicy działa grupa drobnych przestępców zwana „Tender Trio”, w skład której wchodzą Cabeleira, Alicate i Marreco. Gang dokonuje napadów i drobnych rabunków, jednocześnie pomagając części mieszkańców faweli. Towarzyszy im młodszy chłopak Dadinho, zafascynowany przemocą i światem przestępczym.

Podczas napadu na motel Dadinho morduje wielu ludzi, co zmusza gang do ucieczki i rozpadu. Cabeleira zostaje później zabity przez policję. Buscapé dorasta, obserwując narastającą przemoc, ale sam stara się unikać działalności przestępczej.

W latach 70. Dadinho przyjmuje pseudonim Zé Pequeno (Li’l Zé) i staje się jednym z najgroźniejszych gangsterów w Cidade de Deus. Wraz ze swoim przyjacielem Bené przejmuje kontrolę nad handlem narkotykami w dzielnicy, eliminując konkurencję. Bené, bardziej spokojny i lubiany od Zé Pequeno, planuje odejść z przestępczego świata, lecz ginie podczas przyjęcia pożegnalnego.

Po śmierci Bené Zé Pequeno staje się coraz bardziej brutalny i nieprzewidywalny. W tym samym czasie Buscapé zaczyna pracować jako fotograf i dokumentować życie faweli.

Konflikt między Zé Pequeno a mieszkańcem faweli Knockout Nedem rozpoczyna się po tym, jak gang Zé napada na dom Neda i gwałci jego partnerkę. Ned początkowo nie chce angażować się w przestępczość, lecz ostatecznie dołącza do rywalizującego gangu i rozpoczyna wojnę przeciwko Zé Pequeno. Walki szybko obejmują całą dzielnicę, do gangów dołączają nawet dzieci.

W miarę nasilania się wojny Buscapé wykonuje zdjęcia dokumentujące przemoc i działalność gangów. Jedno z jego zdjęć trafia do prasy, dzięki czemu zdobywa pracę fotografa.

Ostatecznie Knockout Ned ginie podczas policyjnej zasadzki, a Zé Pequeno zostaje zdradzony przez policję i pozbawiony pieniędzy. Niedługo później zostaje zamordowany przez grupę dziecięcych gangsterów, którym wcześniej wyrządził krzywdę. Film kończy się sceną, w której młodsi chłopcy planują przejęcie kontroli nad przestępczym światem Cidade de Deus, co sugeruje niekończący się cykl przemocy.

Produkcja Miasto Boga zostało wyreżyserowane przez Fernando Meirellesa we współpracy z Kátią Lund. Scenariusz opracował Bráulio Mantovani na podstawie powieści Cidade de Deus autorstwa Paulo Lins, który dorastał w rzeczywistej faweli Cidade de Deus w Rio de Janeiro.

Prace nad filmem poprzedziły wielomiesięczne warsztaty aktorskie prowadzone dla młodzieży z ubogich dzielnic Rio. Większość obsady stanowili naturszczycy bez wcześniejszego doświadczenia filmowego. Twórcy uznali, że profesjonalni aktorzy nie oddaliby wiarygodnie realiów życia w fawelach.

Zdjęcia realizowano głównie w prawdziwych brazylijskich fawelach, choć nie wszystkie sceny kręcono bezpośrednio w Cidade de Deus. Produkcja musiała mierzyć się z problemami bezpieczeństwa związanymi z działalnością lokalnych gangów i wysokim poziomem przestępczości.

Film wyróżnia się dynamicznym stylem realizacji. Zastosowano ręczną kamerę, szybki montaż oraz intensywną narrację inspirowaną reportażem i dokumentem. Za zdjęcia odpowiadał César Charlone, natomiast montaż przygotował Daniel Rezende, którego praca była później szeroko chwalona przez krytyków.

Budżet filmu był stosunkowo niski jak na międzynarodową produkcję, jednak po premierze obraz odniósł znaczący sukces komercyjny i artystyczny. Film zdobył międzynarodowe uznanie po pokazach festiwalowych i dystrybucji poza Brazylią, szczególnie w Europie i Stanach Zjednoczonych.

Produkcja przyczyniła się do wzrostu zainteresowania brazylijskim kinem na świecie i otworzyła drogę wielu aktorom oraz twórcom związanym z filmem. Styl wizualny i sposób narracji Miasto Boga wywarły wpływ na późniejsze filmy kryminalne i dramaty społeczne.

Obsada Opracowano na podstawie materiału źródłowego.

Alexandre Rodrigues - Wilson "Buscapé" Rodrigues (ang. Rocket)

Leandro Firmino - Mały Zé (ang. Li'l Zé, port. Zé Pequeno) Phellipe Haagensen - Bené Seu Jorge - Mané Galinha (ang. Knockout Ted) Matheus Nachtergaele - Sandro Cenoura (ang. Carrot) Jonathan Haagensen - Cabeleira (ang. Shaggy) Alice Braga - Angélica Daniel Zettel - Thiago Luis Otávio - młody Buscapé Douglas Silva - Dadinho (młody Mały Zé)

Muzyka Ścieżka dźwiękowa została stworzona przez Eda Cortêsa i Antonio Pinto.

Znaczenie „Miasto Boga” ukazało problemy z jakimi Brazylijczycy muszą się zmagać także w dzisiejszych czasach, czyli wielopłaszczyznowy rasizm, przemoc, a co za tym idzie - także wysoki współczynnik śmiertelności. Tytuł stanowi więc paradoks, gdyż miasto naznaczone jest krwią, śmiercią i narkotykami, nie istnieje tam sprawiedliwość a los mieszkańców zostaje im narzucony w dniu narodzin.

Film wywołał ogromne zainteresowanie Brazylią w innych krajach, zwłaszcza w aspekcie kinematografii i kultury, co objawiło się zwiększoną ilością zwiedzających kultowe Rio de Janeiro, gdzie toczyła się akcja produkcji. Stało się tak, gdyż wiele osób po seansie pragnęło zrozumieć bohaterów i zobaczyć prawdziwe życie w faweli.

Odbiór Film zaszokował widzów swoją brutalnością i bezpośredniością. Wielu internautów czuło się po nim nieswojo i było wstrząśniętych, lecz film sam w sobie został przyjęty bardzo dobrze i cieszył się pozytywnymi opiniami.

Bardzo ceniono go za realistyczne przedstawienie życia w Brazylii, w tym wykluczenia społeczne, biedę i narastający w tamtych czasach problem przemocy. Wielu aktorów grających role gangsterów naprawdę pochodziło z faweli, co nadawało ich grze aktorskiej autentycznego charakteru.

Nagrody +RokNagrodaKategoriaOdbiorcy i nominowaniWynikŹródło2004Nagroda Akademii FilmowejNajlepszy reżyserFernando MeirellesNominacja2004Nagroda Akademii FilmowejNajlepszy scenariusz adaptowanyBráulio MantovaniNominacja2004Nagroda Akademii FilmowejNajlepsze zdjęciaCésar CharloneNominacja2004Nagroda Akademii FilmowejNajlepszy montażDaniel RezendeNominacja2003Złoty GlobNajlepszy film zagranicznyMiasto BogaNominacja2003BAFTANajlepszy montażDaniel RezendeWygrana2003BAFTANajlepszy film nieanglojęzycznyBráulio Mantovani, Andrea Barata Ribeiro, Maurício Andrade RamosNominacja2004Critics' Choice AwardNajlepszy film zagranicznyMiasto BogaNominacja

Zobacz też Elitarni

Przypisy

Linki zewnętrzne

Oficjalna strona filmu

Kategoria:Adaptacje filmowe powstałe w koprodukcji Kategoria:Brazylijskie dramaty filmowe Kategoria:Brazylijskie filmy z 2002 roku Kategoria:Brazylijskie filmy zgłoszone do rywalizacji o Oscara w kategorii filmu nieanglojęzycznego Kategoria:Filmy kręcone w Rio de Janeiro Kategoria:Filmy oparte na faktach Kategoria:Filmy w reżyserii Fernando Meirellesa Kategoria:Francuskie filmy z 2002 roku Kategoria:Filmy, których akcja toczy się w Rio de Janeiro