thumb|Kazimierz Górski podpisujący piłkę mistrzostw świata podczas ceremonii odznaczenia w 2006 thumb|Gwiazda Kazimierza Górskiego w alei Gwiazd Sportu we Władysławowie thumb|Pomnik Kazimierza Górskiego przy Stadionie Narodowym thumb|Prawo jazdy Kazimierza Górskiego thumb|Kopia medalu i autograf K. Górskiego w Alei Gwiazd Sportu w Dziwnowie thumb|Tablica pamiątkowa przy ul. Madalińskiego 49/51 Warszawie thumb|Grób Kazimierza Górskiego na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie Kazimierz Klaudiusz Górski (ur. 2 marca 1921 we Lwowie, zm. 23 maja 2006 w Warszawie) – polski piłkarz grający na pozycji napastnika, reprezentant kraju, trener i działacz piłkarski. mały|Kazimierz Górski i Jan Domarski (1973) Jako piłkarz dysponował świetnym dryblingiem. Ze względu na drobną sylwetkę i wdzięczne ruchy uzyskał przydomek „Sarenka”. Jego styl gry porównywano do stylu gry napastnika Ruchu Chorzów i reprezentacji Polski – Ernesta Wilimowskiego, którego Górski uważał za swój wzór do naśladowania w tamtych czasach.
W latach 1966 i 1970–1976 był selekcjonerem reprezentacji Polski, którą doprowadził do triumfu na igrzyskach olimpijskich w 1972 w Monachium oraz finału igrzysk olimpijskich w 1976 w Montrealu, a także zajęcia 3. miejsca na mistrzostwach świata 1974 w Niemczech Zachodnich. Następnie prowadził kluby w Grecji, m.in. Panathinaikos AO i Olympiakos SFP – z obydwoma wywalczył mistrzostwo kraju. Od 1986 zasiadał we władzach PZPN, w latach 1991–1995 był jego prezesem.
Ze względu na duże osiągnięcia z reprezentacją Polski nazywany jest „trenerem tysiąclecia”. W plebiscycie Piłki Nożnej został uznany najlepszym polskim trenerem XX wieku. Uhonorowany najwyższym odznaczeniem przyznawanym przez UEFA – Rubinowym Orderem Zasługi (Order of Merit in Ruby).
Życiorys Urodził się i wychował we lwowskiej dzielnicy Bogdanówka w rodzinie robotniczej na ulicy Gródeckiej 83. Jego ojciec, Maksymilian, pracował w warsztatach kolejowych, angażował się w działalność sportową i polityczną, był obrońcą Lwowa w 1918, członkiem Polskiej Partii Socjalistycznej i piłsudczykiem, natomiast matka, Zofia z domu PetrystMarta Marek, „Lwowiakiem nie przestałem być...”, czyli o trenerskiej legendzie Kazimierza Górskiego, w: „Kwartalnik Kresowy”, nr 2/2021, s. 178–179, ISSN 2719-8464, zajmowała się domem. Był najstarszym z siedmiorga rodzeństwa, miał dwóch braci: Jana (ur. 1928), Bolesława (ur. 1930) i cztery siostry: Jadwigę (ur. 1924), Helenę (ur. 1925), Annę (ur. 1926) i Łucję (ur. 1933).
Uczył się w IX Państwowym Gimnazjum im. Jana Kochanowskiego we Lwowie. Przed 1939 ukończył technikum mechaniczne. Po zajęciu Lwowa przez Armię Czerwoną pracował jako mechanik w spółdzielni pracy. W czasie okupacji niemieckiej pracował w warsztatach kolejowych. Po ponownym zajęciu przez Rosjan zgłosił się na ochotnika do wojska polskiego, zaś rodzina wyjechała do Szczecina. W 1944 służył w 8 Zapasowym Pułku Piechoty stacjonującym w Majdanku, a następnie w 1 Zapasowym Pułku Piechoty, z którym dotarł do Warszawy. W 1946 zakończył służbę wojskową i podjął pracę w izbie skarbowej. Pracował tam przez kilka miesięcy. Od 1951 zatrudniony był na etacie w Legii Warszawa.
W styczniu 1948 wziął ślub cywilny z warszawianką Marią Stefańczak (ur. 5 października 1919, zm. 22 kwietnia 2005), a w 1962 para wzięła ślub kościelny. Mieli dwoje dzieci: syna Dariusza (ur. 1953, fotoreporter, związany m.in. z tygodnikiem „Piłka Nożna“) oraz córkę Urszulę (ur. 1956, trenerka łyżwiarstwa figurowego, zamieszkała w Grecji i zamężna z Grekiem).
Kariera piłkarska Karierę piłkarską rozpoczął w 1935 w RKS Lwów, w którym zadebiutował w seniorskich rozgrywkach w 1937 (w meczu z Junakiem Drohobycz) i występował do 1939. Już przed wojną zyskał pseudonim „Sarenka”, którym określano go także w relacjach prasowych (gimnazjalistom nie wolno było uprawiać piłki nożnej). Podczas okupacji sowieckiej reprezentował barwy Spartaka Lwów (1939–1941), Dynama Lwów (1944). W 1945 został zawodnikiem Legii, w barwach której rywalizował w sezonie 1946/1947 w eliminacjach międzyokręgowych i krajowych o wejście do I ligi. W drugiej fazie eliminacji rozegrał osiem spotkań i zdobył dziewięć goli.
W 1946 w meczu z reprezentacją MO odniósł ciężką kontuzję, po której długo dochodził do zdrowia. 14 marca 1948 zadebiutował w ekstraklasie w wygranym 3:1 meczu u siebie z Polonią Bytom, a 11 kwietnia 1948 w wygranym 2:1 meczu u siebie z Wartą Poznań strzelił swoją pierwszą bramkę. Ostatni mecz ligowy rozegrał 9 sierpnia 1953 w zremisowanym 1:1 meczu wyjazdowym z Lechem Poznań, w którym w 65. minucie zmienił Andrzeja CehelikaLiga 1952/1953 – Lech Poznań – Legia Warszawa 1:1 (0:0).. Łącznie rozegrał 81 meczów ligowych, w których strzelił 34 gole.
Kariera reprezentacyjna W reprezentacji Polski rozegrał jeden mecz, 26 czerwca 1948 w Kopenhadze. Polski zespół pod wodzą selekcjonera Zygmunta Alfusa rozegrał mecz towarzyski z reprezentacją Danii, który zakończył się porażką Biało-Czerwonych 0:8, a Górski w 34. minucie został zmieniony przez Józefa KohutaFootball MATCH: 26.06.1948 Denmark v Poland ..
Mecze w reprezentacji Lp. Data Miasto Rywal Wynik Rozgrywki 1. 26.06.1948 Kopenhaga, Dania 0−8 towarzyski
Kariera trenerska Górski ukończył kurs trenerski w Wyższej Szkole Wychowania Fizycznego w Krakowie w 1952, a później studia w Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu (1975-1980). Temat jego pracy magisterskiej (tytuł magistra sportu uzyskany dnia 9 czerwca 1980) brzmiał: Określenie typów temperamentalnych na tle przydatności do gry w określonych formacjach zespołu piłkarskiego. Jeszcze jako aktywny zawodnik prowadził rezerwy Legii. W latach 1952–1953 był instruktorem na wakacyjnych centralnych obozach juniorów. W 1953 został asystentem pierwszego trenera Legii, Wacława Kuchara. W 1954 został samodzielnym trenerem Marymontu Warszawa. Następnie w latach 1955–1959 trenował reprezentację Polski U-19. W latach 1959 oraz 1960–1962 kierował Legią, z którą zdobył wicemistrzostwo Polski (1960) oraz zajął 3. miejsce w ekstraklasie (1961). W latach 1961–1962 był trenerskim konsultantem w Stali Kraśnik. Potem był trenerem Lublinianki (1963–1964), Gwardii Warszawa (1964–1966), reprezentacji młodzieżowej do lat 23 (1966–1970) oraz w 1973 ŁKS Łódź. W latach 1957–1970 wielokrotnie współpracował z selekcjonerami reprezentacji A. W 1970 został konsultantem w Motorze Lublin.
Trener reprezentacji Kazimierz Górski w 1966 wraz z Klemensem Nowakiem i Antonim Brzeżańczykiem współprowadził jako trener reprezentację Polski w trzech meczach: towarzyskim z NRD (0:2) oraz Luksemburgiem (4:0) i Francją (1:2) w ramach eliminacji mistrzostw Europy 1968.
W grudniu 1970 został samodzielnym trenerem, zastępując na stanowisku Ryszarda Koncewicza. Decyzja o powierzeniu prowadzenia reprezentacji Polski Górskiemu była dla wielu zaskoczeniem. Jako trener kadry zadebiutował 5 maja 1971 w Lozannie w wygranym 4:2 meczu towarzyskim ze Szwajcarią. Reprezentacja pod wodzą Górskiego osiągnęła największe sukcesy w swojej historii: triumf w turnieju olimpijskim 1972 w Monachium po zwycięstwie w finale 2:1 z Węgrami oraz 3. miejsce na mistrzostwach świata w 1974 w Niemczech po zwycięstwie w decydującym meczu 1:0 z Brazylią. Drużyna Górskiego dwukrotnie rywalizowała również w eliminacjach do ME (1972, 1976), nie udało jej się jednak awansować do turnieju finałowego. W 1976 Polska sięgnęła po srebrny medal na turnieju olimpijskim 1976 w Montrealu, co uznano w kraju za porażkę, a Górski po igrzyskach podał się do dymisji. Łącznie w latach 1966–1976 prowadził reprezentację Polski w 72 oficjalnych meczach (41 zwycięstw, 14 remisów, 17 porażek, bramki 138–66).
Kariera w Grecji Po zakończeniu pracy z reprezentacją wyjechał do Grecji trenować kluby tamtejszej ligi: Panathinaikos AO (1976–1978: mistrzostwo Grecji 1977, Puchar Grecji 1977, Puchar Bałkanów 1977), AGS Kastoria (1978–1980: Puchar Grecji 1980), Olympiakos SFP (1980–1981: mistrzostwo Grecji 1980 i 1981, Puchar Grecji 1981). W 1981 wrócił do Polski, by w latach 1981–1982 trenować po raz trzeci Legię Warszawa, po czym znów wyjechał do Grecji trenować Olympiakos (mistrzostwo 1983) oraz Ethnikos Pireus (1983–1985). W sezonie 1985/1986 był ponownie zatrudniony w Panathinaikosie (wg różnych źródeł jako pierwszy szkoleniowiec, asystent, dyrektor techniczny bądź doradca prezesa; zespół zdobył wtedy mistrzostwo i puchar).
Działacz PZPN Po zakończeniu kariery trenerskiej wrócił do Polski; od 1986 zasiadał we władzach PZPN. W latach 1987–1991 był wiceprezesem, a w latach 1991–1995 prezesem federacji. Od 1976 był członkiem honorowym, a od 3 lipca 1995 honorowym prezesem PZPN.
Epizody polityczne W okresie PRL był członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii RobotniczejStefan Szczepłek, Lato ’74 – pierwsza miłość, „Plus Minus”, 23–24 czerwca 2024.. W 1991 bezskutecznie ubiegał się o mandat senatora w wyborach parlamentarnych w 1991 z ramienia Zjednoczenia Chrześcijańsko-NarodowegoPan Kazimierz wszech czasów [data dostępu: 2006-01-05].. Również bez skutku kandydował w wyborach parlamentarnych w 1993 do Sejmu z listy Samoobrony RP jako członek Polskiej Partii Przyjaciół Piwa.
Telewizja W programie Za chwilę dalszy ciąg programu przedstawiał cykl „Księga przysłów polskich”. W 2006 komentował spotkania piłkarskie.
Śmierć i pogrzeb
Zmarł 23 maja 2006 po długiej i ciężkiej chorobie nowotworowej w wieku 85 latKazimierz Górski nie żyje [data dostępu: 2016-05-23].. 2 czerwca 2006 spoczął w Alei Zasłużonych na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (A29-tuje-8). W pogrzebie Górskiego uczestniczyli m.in. prezydent Polski Lech Kaczyński, premier Polski Kazimierz Marcinkiewicz, prezydent FIFA Joseph Blatter. Mszę pogrzebową odprawił prymas Polski kard. Józef Glemp. Charakterystycznym elementem nagrobka jest wykonana z brązu piłka z nazwami najważniejszych dla niego miejsc (Lwów, Warszawa, Wembley, Monachium, Ateny).
Jego pamięć uczczono oficjalną minutą ciszy przed rozpoczęciem mistrzostw świata w 2006 w Niemczech.
Sukcesy szkoleniowe Legia Warszawa Wicemistrzostwo Polski: 1960 3. miejsce w ekstraklasie: 1961 1/4 finału Pucharu Zdobywców Pucharów: 1982
Reprezentacja Polski 3. miejsce w mistrzostwach świata: 1974 Mistrzostwo olimpijskie: 1972 Wicemistrzostwo olimpijskie: 1976
Panathinaikos AO Mistrzostwo Grecji: 1977 Puchar Grecji: 1977 Puchar Bałkanów: 1977
AGS Kastoria Puchar Grecji: 1980
Olympiakos SFP Mistrzostwo Grecji: 1980, 1981, 1983 Puchar Grecji: 1981
Indywidualne Trener XX wieku w Polsce w plebiscycie Piłki Nożnej: 2000 Super Wiktor: 2006 Trener stulecia PZPN: 2019
Odznaczenia i wyróżnienia Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski – pośmiertnie (2006, za wybitne zasługi dla polskiego sportu). Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (2006). Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1996). Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1972) Medal im. dr. Henryka Jordana Złota Odznaka PZPN (1972) Złoty Medal Zasługi dla FIFA: 2001 Doktor honoris causa AWFiS w Gdańsku (2003)Pierwszy honorowy doktorat dla przedstawiciela polskiej piłki nożnej. Rubinowy Order Zasługi UEFA (Order of Merit in Ruby) – pośmiertnie (2006)Order of Merit in Ruby dla Kazimierza Górskiego [data dostępu: 2006-12-14]. Honorowy obywatel: Lwowa, Płocka, Lubaczowa i ReszlaHonorowi Obywatele Miasta Reszla.
Upamiętnienie thumb|Mural Kazimierza Górskiego na ścianie domu, w którym mieszkał thumb|Pomnik w Rzeszowie upamiętniający Kazimierza Górskiego Imię Kazimierza Górskiego przyjęto jako patronat dla następujących obiektów: Stadion w Dusznikach-Zdroju – pierwszy stadion jego imienia (od 2003) Szkoła podstawowa w Wierzbicy Szkoła Mistrzostwa Sportowego w Łodzi Ośrodek Przygotowań Piłkarskich w Straszęcinie Zespół Szkół Mechanicznych nr 2 w Krakowie Stadion Wisły Płock Stadion Hetmana Byczyny w Byczynie Ulica przy AWFiS w Gdańsku Ulica przy Hali Mistrzów we Włocławku Ulica przy hali sportowej w Gdyni Zespół Szkół w Dobrczu