Port lotniczy Tajpej-Taiwan Taoyuan (kod IATA: TPE, kod ICAO: RCTP) – międzynarodowe lotnisko położone w powiecie Taoyuan, w prowincji Tajwan, 25 km na zachód od Tajpej w Republice Chińskiej (na północnym Tajwanie).
Nazwa Ang.: Taiwan Taoyuan International Airport, chin. trad.: 台灣桃園國際機場 lub 臺灣桃園國際機場, chin. upr.: 台湾桃园国际机场, hanyu pinyin: Táiwān Táoyuán Gúojì Jīchǎng.
Dawniej, port lotniczy w powiecie Taoyuan nosił patronat im. Czang Kaj-szeka, ang.: Chiang Kai-shek International Airport, chin. trad.: 中正國際機場, chin. upr.: 中正国际机场, hanyu pinyin: Zhōngzhèng Gúojì Jīchǎng, lub nazywano go po prostu Portem lotniczym w Taoyuanie, ang.: Taoyuan Airport lub C.K.S. Airport (od angielskich inicjałów patrona).
6 września 2006 rząd Republiki Chińskiej (Tajwanu) zarządził wycofanie patronatu i zmianę nazwy na aktualną. Decyzja spotkała się z ostrym sprzeciwem partii w opozycji, która zabiegała o zachowanie patronatu.
Niemniej, port znajduje się w obszarze metropolitalnym stolicy Tajpej, który się tylko rozrasta.
Znaczenie Jest jednym z trzech międzynarodowych portów lotniczych w Republice Chińskiej (Tajwanie), pełniąc rolę najruchliwszego międzynarodowego punktu wstępu do kraju. Stanowi główną bazę i zasadniczy węzeł lotniczy dla linii lotniczych China Airlines i EVA Air. W 2006 obsłużył blisko 23 mln pasażerów.
Port lotniczy Taiwan Taoyuan jest jednym z dwóch portów lotniczych obsługujących Tajwan północny, w tym miasto Tajpej. Drugim jest port lotniczy Tajpej-Songshan, położony w granicach miasta Tajpej, obsługujący prawie wyłącznie ruch krajowy, rzadziej jakiś międzynarodowy lot czarterowy. Port lotniczy Tajpej-Songshan dawniej służył Tajpej jako lotnisko międzynarodowe, przed uruchomieniem portu Taiwan Taoyuan w 1979, wtedy pod patronatem Czang Kaj-szeka.
Pozostałe międzynarodowe lotniska Tajwanu to port lotniczy Kaohsiung (lotnisko Xiaogang) w Kaohsiungu na południu wyspy i port lotniczy Taizhong w Taizhong na zachodzie.
Historia W 1970, oryginalne lotnisko w Tajpej - Port lotniczy Tajpej-Songshan - stał się przepełniony i nie mógł być rozbudowany ze względu na ograniczenia przestrzeni. Tak więc nowe lotnisko było planowane w celu zmniejszenia zatłoczenia. Nowe lotnisko otwarto (z Terminalem 1) w dniu 26 lutego 1979 r. jako część Dziesięciu dużych projektów budowlanych prowadzonych przez rząd w latach 70. Lotnisko było pierwotnie planowane pod nazwą Taoyuan International Airport, ale później przemianowano go na Chiang Kai-shek International Airport dla uczczenia pamięci byłego prezydenta Czang Kaj-szeka.
Lotnisko jest głównym ośrodkiem China Airlines, sztandarowego przewoźnika Tajwanu, jak również EVA Air, prywatnej linii lotniczej z założonej na początku lat 90. Przepełnienie portu lotniczego w ostatnich latach spowodowało budowę Terminalu 2, który został otwarty w dniu 29 lipca 2000 r. z połową jego bram operacyjnych; EVA Air był pierwszą linią lotniczą, która przeszła do Terminalu 2. Pozostałe bramy otwarto w dniu 21 stycznia 2005 dla China AirlinesChina Airlines (2005-01-25). "About the D Concourse of Terminal 2". China Airlines. Archived from the original. Istnieją plany budowy trzeciego terminalu, który zostanie wybudowany dla zmniejszenia zatorów w Terminalach 1 i 2.
W styczniu 2006 roku zostało utworzone Centrum Serwisowe Zagranicznych Robotników, aby zapewnić odbiór z lotniska, usługi i zaspokojenie potrzeb pracowników migrujących. Znajdują się tam stanowiska w holu przylotów terminalu 1 i 2, oraz w holu odlotów Terminalu 1.
Terminale Terminal 1 thumb|250px| Terminal 1, najstarszy obiekt portu. Użytkowany przeważnie przez linię China Airlines i jej spółki-córki. thumb|250px|Stanowisko odprawy paszportowej w hali odlotów Terminalu 1 portu Taiwan Taoyuan. Porównaj z halą portu lotniczego Waszyngton-Dulles Terminal 1 stanowi pierwszy terminal lotniczy portu Taiwan Taoyuan. Otwarty na inaugurację lotniska w 1979, odciążył oblegany port lotniczy Tajpej-Songshan. Natychmiast przeniesiono tu wszystkie loty międzynarodowe. Terminal 1 miał pierwotnie 22 bramek. Ciąg 12 bramek znajduje się w Pirsie Północnym, naprzeciw północnej drogi startowej. Drugi ciąg 12 bramek znajduje się w Pirsie Południowym, naprzeciw południowej drogi startowej. Oba pirsy są połączone wspólną halą główną, zawierającą stanowiska odprawy, odbieralnię bagażu, kontrolę paszportową, i stanowiska inspekcji ochroniarskiej. Razem, te sale wyznaczają kształt wielkiej litery "H". Wszystkie bramki posiadają rękawy, zazwyczaj po dwa na bramkę, z wyjątkiem bramek ulokowanych na samych końcach pirsu, które mają tylko po jednym.
Terminal 1 aktualnie przechodzi renowację wartą 42 mln USD, która jeszcze potrwa do 2008. Renowacja, zaprojektowana przez japońskiego architekta Norihiko Dan zapewni terminalowi nowoczesny, elegancki wystrój, wygodę i funkcjonalność. Renowacja jest prowadzona tylko "po godzinach", aby nie spowodować spiętrzeń i zatłoczenia w godzinach szczytu. W sumie, jej tok zabierze 3 lata.
Projekt Terminala 1 był pierwotnie oparty na charakterystycznym kształcie terminala głównego portu lotniczego Waszyngton-Dulles.
Po oddaniu Terminala 2 do użytku, niektóre bramki Terminala 1 zostały zlikwidowane, aby zapewnić adekwatną przestrzeń wokół nowego Terminala 2. Obecnie Terminal 1 zawiera 18 bramek, na stronie oficjalnej portu. .
Oznakowania pirsów portu literami alfabetu zostało wprowadzone już po wybudowaniu Terminala 1. Pirs północny przeistoczył się w Pirs A, a pirs południowy – w Pirs B. Przed wybudowaniem Terminala 2, bramki były ponumerowane jednym ciągiem, od 1 do 22.
Loty obsługiwane w Terminalu 1 to ruch lotniczy linii China Airlines z/do Europy i Azji Południowo-Wschodniej.
Terminal 2 thumb|250px|Port lotniczy Tajpej-Taiwan Taoyuan, Terminal 2 thumb|250px|Widok na Terminal 2 portu Taiwan Taoyuan thumb|250px|Port w Taoyuanie, podjazd do hali odlotów Terminala 2 Terminal 2 zadebiutował w 2000, żeby odciążyć starzejący się Terminal 1. Tylko Pirs Południowy był gotowy na czas otwarcia. Pirs Południowy zawiera 10 bramek, każda z dwoma rękawami i własnym punktem inspekcji ochroniarskiej. Stanowiska odprawy biletowej, odbieralnie bagażu, kontrola celna i paszportowa są umieszczone w centralnej hali głównej. Pirs Północny (ciąg bramek) otwarto później, bo w 2005, co podniosło łączną liczbę bramek samego Terminala 2 do 20. Punkty inspekcji ochroniarskiej zostały przemieszczone i scalone w jeden, przed stanowiska kontroli paszportowej w hali, z dala od pierwotnych pozycji w pobliżu bramek.
Pirsy Południowy i Północny zostały oznaczone jako Pirs C i Pirs D, w tej kolejności. Ponieważ konstrukcja Terminala 1 poprzedziła zaistnienie Terminala 2 o całe dwie dekady, Terminal 2 oferuje nowocześniejsze i elegantsze wnętrza od swojego poprzednika. Natomiast, oba terminale są wzorowo skomunikowane dwoma zautomatyzowanymi wagonowymi systemami transportowymi typu people mover, gdzie jedna linia pociągów-automatów kursuje wahadłowo pomiędzy Pirsami A i C a druga – pomiędzy Pirsami B i D.
Loty China Airlines z/do USA, Kanady, Australii, Japonii i Guamu są obsługiwane w Terminalu 2.
Linie lotnicze i kierunki lotów Lotnisko w Tajpej obsługiwane jest przez 54 linie lotnicze, które oferują bezpośrednie połączenia do 92 portów lotniczych w 28 krajach regionu Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej, Europy Zachodniej, Ameryki Północnej i Oceanii: Linia lotniczaKierunekAero KSezonowo: CheongjuAirAsia Kota KinabaluAirAsia X Kuala Lumpur Osaka-KansaiAir Busan PusanAir China Pekin-Capital Chengdu-Tianfu Chongqing Hangzhou Szanghaj-PudongAir Macau MakauAir New Zealand AucklandAsiana Airlines Seul-InczonBatik Air Malaysia Kuala Lumpur Nagoja Naha Osaka-KansaiCathay Pacific Hongkong Nagoja Osaka-Kansai Tokio-NaritaCebu Pacific ManilaChina Airlines Amsterdam Bangkok-Suvarnabhumi Pekin-Capital Brisbane Pusan Cebu Chengdu-Tianfu Chiang Mai Đà Nẵng Denpasar Frankfurt Fukuoka Kanton Hanoi Hiroszima Ho Chi Minh Hongkong Dżakarta Ishigaki Kagoshima Koror Kuala Lumpur Kumamoto Londyn-Heathrow Los Angeles Manila Melbourne Nagoja Naha Nowy Jork-JFK Ontario Osaka-Kansai Penang Phnom Penh Praga Rzym-Fiumicino San Francisco Sapporo-Chitose Seattle-Tacoma Seul-Inczon Szanghaj-Pudong Shenzhen Singapur Sydney Takamatsu Tokio-Narita Vancouver Wiedeń RangunChina Eastern Airlines Nankin Ningbo Qingdao Szanghaj-Pudong WuhanChina Southern Airlines Kanton Szanghaj-Pudong Shenzhen Wuhan ZhengzhouDelta Air Lines Seattle-TacomaEastar Jet Cheongju Czedżu Seul-InczonEmirates DubajEVA Air Amsterdam Aomori Bangkok-Suvarnabhumi Pekin-Capital Brisbane Cebu Chengdu-Tianfu Chiang Mai Chicago-O’Hare Clark Đà Nẵng Denpasar Fukuoka Kanton Hangzhou Hanoi Ho Chi Minh Hongkong Houston Dżakarta Komatsu Kuala Lumpur Los Angeles Makau Manila Matsuyama Mediolan-Malpensa Monachium Naha Nowy Jork-JFK Osaka-Kansai Paryż-Charles de Gaulle Phnom Penh San Francisco Sapporo-Chitose Seattle-Tacoma Sendai Seul-Inczon Szanghaj-Pudong Singapur Tokio-Narita Toronto-Pearson Vancouver WiedeńGreater Bay Airlines HongkongHainan Airlines Pekin-Capital KantonHK Express HongkongHong Kong Airlines HongkongJapan Airlines Nagoja Osaka-Kansai Tokio-NaritaJeju Air Pusan Seul-InczonJetstar Japan Osaka-Kansai Tokio-NaritaJin Air Seul-Inczon
Sezonowo:
DaeguJuneyao Air Szanghaj-PudongKLM Amsterdam ManilaKorean Air Pusan Seul-InczonMalaysia Airlines Kuala LumpurMandarin Airlines XiamenPeach Nagoja Naha Osaka-Kansai Tokio-Haneda Tokio-NaritaPhilippine Airlines ManilaPhilippines AirAsia ManilaRoyal Air PhilippinesSezonowo:
CaticlanRoyal Brunei Airlines BruneiScoot Sapporo-Chitose Seul-Inczon Singapur Tokio-NaritaShandong Airlines QingdaoShenzhen Airlines ShenzhenSingapore Airlines SingapurSpring Airlines Szanghaj-PudongStarlux Airlines Bangkok-Suvarnabhumi Cebu Chiang Mai Clark Đà Nẵng Fukuoka Hakodate Hanoi Ho Chi Minh Hongkong Dżakarta Kuala Lumpur Kumamoto Los Angeles Makau Nagoja Naha Osaka-Kansai Penang Phú Quốc San Francisco Sapporo-Chitose Sendai Singapur Tokio-Narita Sezonowo: Seattle-TacomaThai AirAsia Bangkok-Don Muang Chiang Mai NahaThai Airways International Bangkok-SuvarnabhumiThai Lion Air Bangkok-Don Muang Tokio-NaritaThai VietJet Air Bangkok-Suvarnabhumi Osaka-KansaiTigerair Akita Asahikawa Pusan Đà Nẵng Fukuoka Hakodate Hanamaki Ibaraki Czedżu Komatsu Makau Nagoja Naha Niigata Okayama Osaka-Kansai Phuket Phú Quốc Saga Sapporo-Chitose Sendai Seul-Inczon Tokio-Haneda Tokio-Narita Sezonowo: Fukushima KōchiTurkish Airlines StambułT'way Air Czedżu Sezonowo: DaeguUni Air ShenzhenUnited Airlines San FranciscoVietJet Air Hanoi Ho Chi Minh Phú QuốcVietnam Airlines Ho Chi MinhXiamenAir Fuzhou Hangzhou Xiamen
Towarowe linie lotnicze (Cargo) Air Hong Kong (Hongkong) Air Macau (Makau) ANA Cargo (Osaka-Kansai, Tokio-Narita) Cargolux (Bangkok-Suvarnabhumi, Baku, Bejrut, Budapeszt, Kuwejt, Luksemburg) Cathay Pacific Cargo (Hongkong) China Airlines Cargo (Abu Zabi, Amsterdam, Anchorage, Atlanta, Bangkok-Suvarnabhumi, Chicago-O’Hare, Dallas/Fort Worth, Delhi, Frankfurt, Fuzhou, Kanton, Hanoi, Hongkong, Ho Chi Minh, Houston-Intercontinental, Dżakarta-Soekarno-Hatta, Kalibo, Kaohsiung, Kuala Lumpur, Los Angeles, Luxembourg, Manchester, Manila, Miami, Mediolan-Malpensa, Nankin, Nowy Jork-JFK, Osaka-Kansai, Penang, Praga, San Francisco, Seattle/Tacoma, Szanghaj-Pudong, Singapur, Tokio-Narita, Xiamen) DHL Aviation Air Hong Kong (Hongkong) Emirates SkyCargo (Dubaj) EVA Air Cargo (Anchorage, Atlanta, Bangkok-Suvarnabhumi, Bruksela, Chicago O’Hare, Dallas/Fort Worth, Delhi, Frankfurt, Kanton, Hanoi, Hongkong, Houston-Intercontinental, Dżakarta, Londyn-Heathrow, Los Angeles, Makau, Manila, Nowy Jork JFK, Osaka-Kansai, Penang, Seattle/Tacoma, Singapur, Wiedeń) FedEx Express (Anchorage, Osaka-Kansai, Tokio-Narita) MASkargo (Kuala Lumpur) Nippon Cargo Airlines (Tokio-Narita)