Ford Explorer

Ford Explorer – samochód osobowy typu SUV klasy średniej, a następnie klasy wyższej produkowany pod amerykańską marką Ford od 1990 roku. Od 2019 roku produkowana jest szósta generacja modelu.

Pierwsza generacja

Ford Explorer I został po raz pierwszy zaprezentowany w 1990 roku.

Model Explorer pojawił się w amerykańskiej ofercie Ford w ramach kompleksowej modernizacji oferty, jaką prowadzono na przełomie lat 80. i 90. XX wieku. Samochód docelowo powstał jako następca najmniejszego SUV-a w dotychczasowej gamie, modelu Bronco II.

Pod kątem technicznym Explorer pierwszej generacji dzielił szeroki zakres podzespołów i komponentów z poprzednikiem, na czele z układem zawieszenia. Pod kątem wizualnym z kolei pojazd wyróżniała wysoka, kanciasta karoseria z charakterystycznymi prostokątnymi reflektorami i atrapą chłodnicy o kolorze i fakturze uzależnionej od jednej z pięciu wersji wyposażeniowych.

Pojazd został wyposażony w produkowanej w niemieckiej fabryce koncernu w Kolonii silnik V6 o pojemności 4 litrów i mocy maksymalnej 155 KM. W 1993 roku jednostka napędowa została przeprojektowana, uzyskując z niej większą moc – 170 KM.

Ford Explorer I odniósł duży sukces rynkowy w rodzimych Stanach Zjednoczonych, stając się najpopularniejszym SUV-em pierwszej połowy lat 90. i przyczyniając się do popularyzacji tego typu samochodu. Z 300 tysiącami sprzedanych sztuk, pojazd pozwolił Fordowi zdominować segment, w którym obecność w międzyczasie zaznaczył także konkurencyjny Chevrolet i Jeep.

Wersje wyposażeniowe XL XLS XLT Eddie Bauer Limited

Silnik V6 4.0l OHV Cologne

Explorer Sport

Ford Explorer Sport I został po raz pierwszy zaprezentowany w 1990 roku.

Równolegle z podstawowym, pięciodrzwiowym wariantem nadwozia, Ford przedstawił także skrócony model o nazwie Explorer Sport. Odtworzył on koncepcję poprzednika, Bronco II, podobnie jak on wyróżniając się 3-drzwiowym nadwoziem.

Pod kątem wizualnym pierwsza generacja Explorera Sport zachowała umiarkowany zakres różnic względem klasycznego Explorera. Główną różnicą było przedzielenie bocznej linii szyb ściętym, szerokim słupkiem. Technicznie pojazd odróżniał się wyraźnie skróconym rozstawem osi, który przedłożył się na mniejsze i bardziej kompaktowe nadwozie.

To na podstawie skróconego wariantu Explorer Sport oparty był także bliźniaczy model Mazda Navajo, który japoński producent oferował równolegle w Ameryce Północnej w ramach zakrojonego na szeroką skalę partnerstwa technologicznego z Fordem.

Silnik V6 4.0l OHV Cologne

Druga generacja

Ford Explorer II został po raz pierwszy zaprezentowany w 1994 roku.

Cztery lata po debiucie Explorera na rynku, Ford zdecydował się głęboko zmodernizować koncepcję pierwszej generacji, czyniąc z niej drugie wcielenie. Z zewnątrz samochód zachował jednak obszerne pokrewieństwo z poprzednikiem m.in. bryłą nadwozia, jak identycznym kształtem drzwi i linii okien.

Z drugiej strony, samochód odszedł od dotychczasowego kanciastego wzornictwa, zyskując bardziej obły przód z charakterystycznymi, owalnymi reflektorami i atrapą chłodnicy o chromowanym wykończeniu. W związku z wycofaniem z rynku modelu Bronco, Ford zdecydował się zapełnić po nim lukę poprzez wydłużenie Explorera drugiej generacji.

Podobnie jak w przypadku poprzednika, producent chciał uatrakcyjnić ofertę poprzez szeroką gamę wariantów wyposażeniowych, na czele z topowymi Limited oraz Eddie Bauer, które charakteryzuwały się bogatym wyposażeniem standardowym, skórzaną tapicerką czy obniżonym zaiweszeniem. Samochód charakteryzował się relatywnie dużą ładownością cięgającą ponad 3000 kilogramów.

Samochód dostępny był z nową, mocniejszą jednostką napędową konstrukcji Forda. Było to 5-litrowe V8 o mocy 210 KM, które uzupełniło dotychczasową ofertę silnikową składającą się z mniejszego i słabszego V6 rozwijającego 205 KM.

Lifting W 1997 roku Ford Explorer drugiej generacji przeszedł obszerną restylizację, która objęła zmiany w gamie jednostek napędowych, wariantów wyposażenia, a także stylizacji nadwozia.

Przeprojektowano atrapę chłodnicy i zderzaki, przemodelowano reflektory, a także gruntownie zmodyfikowano tylną część nadwozia – pojawiły się tam nowe lampy i miejsce na tablicę rejestracyjną przeniesione na klapę bagażnika. Zmiany objęły także kabinę pasażerską, gdzie pojawiło się nowe koło kierownicy i panel klimatyzacji, a także system Mach Audio wyposażony m.in. w subwoofery.

Sprzedaż Explorer drugiej generacji był pierwszym wcieleniem tego amerykańskiego SUV-a, którego trafił do sprzedaży także na globalnych rynkach eksportowych. Pojazd trafił do sprzedaży na rynkach europejskich, a także w krajach z rynkiem lewostronnym jak Australia, Nowa Zelandia czy RPA.

O ile na Antypodach pojazd oferowano do końca cyklu rynkowego i zastąpiono go nowym modelem, tak w Europie samochód zniknął ze w 2000 roku bez następcy z powodu niezadowalających wyników sprzedażowych.

Silniki V6 4.0 OHV 160 KM V6 4.0 SOHC 205 KM V8 5.0 OHV 210 KM

Explorer Sport

Ford Explorer Sport II został po raz pierwszy zaprezentowany w 1994 roku.

Podobnie jak w przypadku pierwszej generacji, drugie wcielenie Forda Explorera trafiło na rynek nie tylko w pięciodrzwiowej odmianie, ale i jako krótszy, 3-drzwiowy SUV o przydomku Sport. Samochód ponownie charakteryzował się krótszym nadwoziem i krótszym rozstawem osi, a także charakterystyczną poprzeczką przedzielającą boczne szyby na wysokości drugiego rzędu siedzeń.

Pozostałe elementy wyglądu zewnętrznego pozostały całkowicie tożsame z podstawowym Explorerem – taki sam był zarówno pas przedni, jak i tylna część nadwozia oraz wystrój kabiny pasażerskiej.

W pierwszych 4 latach produkcji Explorer Sport charakteryzował się też takim samym poziomem wyposażenia jak klasyczny Explorer, co uległo zmianie w 1998 roku po restylizacji. Gama wariantów wyposażeniowych została okrojona tylko do jednego wariantu nazywanego po prostu Sport.

Restylizacje W 1997 roku Ford Explorer Sport drugiej generacji przeszedł pierwszą restylizację, która objęła go równolegle z dłuższym, klasycznym Explorerem. W efekcie zmienił się wygląd pasa przedniego z atrapą chłodnicy i zderzakiem na czele, z kolei z tyłu zmodyfikowano kształt lamp i przeniesiono miejsce na tablicę rejestracyjną na klapę bagażnika.

W czasie, gdy w 2000 roku podstawowy, długi Ford Explorer zadebiutował w formie zbudowanej od podstaw, zupełnie nowej trzeciej generacji, tak odmiana Sport pozostała w produkcji w niezmienionej postaci przez kolejny rok. W 2001 zdecydowano się przedłużyć jej obecność rynkową w ramach gruntownej modernizacji.

Samochód otrzymał zupełnie nowy wygląd pasa przedniego tożsamy z równolegle debiutującym pick-upem Explorer Sport Trac, wyróżniając się dużymi prostokątnymi reflektorami nachodzącymi na błotniki i obszerną atrapą chłodnicy przedzieloną poprzeczką w kolorze nadwozia.

Ponadto, zmodyfikowana została także tylna część nadwozia, gdzie przeprojektowano reflektory, klapę bagażnika i tylny zderzak. W kabinie pasażerskiej zastosowano nowy projekt deski rozdzielczej odróżniający się wielobarwną fakturą materiałów, a także kołem kierownicy z kolorowym, niebieskim logo producenta. Pod tą postacią zmodernizowany Explorer Sport drugiej generacji wytwarzany był do 2003 roku, po czym zniknął z rynku bez bezpośredniej kontynuacji.

Silniki V6 4.0 OHV 160 KM V6 4.0 SOHC 205 KM V8 5.0 OHV 210 KM

Skandal wokół ogumienia thumb|225px|Rozszczepiona opona Firestone thumb|225px|Oderwany bieżnik w oponie Firestone Wilderness

Explorer II był pierwszym SUV-em na rynku, który wyposażony był równocześnie zarówno w poduszki powietrzne kierowcy, jak i pasażera. Paradoksalnie, to z powodu kwestii bezpieczeństwa samochód stał się przedmiotem skandalu, który wybuchł w ostatnim roku produkcji drugiej generacji.

W 2000 roku amerykańska agencja NHTSA rozpoczęła śledztwo wokół ponadnormatywnej fali wypadków Explorerów, które charakteryzowały się podobnym przebiegiem: gwałtowne dachowanie skutkowało śmiercią lub poważnymi obrażeniami kierowców oraz pasażerów. W wyniku postępowania ustalono, że przyczyną był nieprawidłowo ukształtowany bieżnik w fabrycznie montowanych oponach Firestone, który w wyniku błędów konstrukcyjnych sprzyjał utracie panowania nad samochodem przez kierowcę i dachowaniu. Wykazano, że w warunkach szybkiej jazdy opony mogą pękać, z kolei przy wysokiej temperaturze zewnętrznej i prędkości powyżej 100 km/h może odpadać od nich bieżnik.

Poza raportem NHTSA, który wywołał ogólnokrajowy skandal szeroko opisywany także w mediach międzynarodowych, sprawy wypadków Explorerów prowadzących do śmierci lub obrażeń pasażerów trafiły także na wokandę amerykańskich sądów. W polskim tygodniku Przegląd w 2000 roku opisana została historia rodziny Taylorów z miasteczka Mexia w Teksasie, których 14-letnia bliska w październiku 1998 roku zginęła w tragicznym dachowaniu SUV-a Forda w wyniku wybuchu tylnej opony, a prowadzący został ciężko ranny. Sprawa zdobyła rozgłos, którego skutkiem było wycofanie ze przez Firestone pod presją opinii publicznej 6,5 miliona sztuk 15-calowego ogumienia ATX i ATX2, a także feralnej linii Wilderness montowanego w Fordzie Explorerze.

Lawina, którą zapoczątkował skandal wokół ogumienia Firestone doprowadził do daleko idących skutków. Wycofanie trzech popularnych partii opon skutkowało brakami w magazynach, wydłużając o nawet kilka miesięcy ustalone wcześniej wymiany opon w punktach wulkanizacyjnych w USA. Decyzja producenta opon uderzyła także ponownie w Forda – z powodu braku ogumienia, producent musiał wstrzymać na miesiąc produkcję Explorera II, nie doprowadzając do powstania ok. 25 tysięcy sztuk.

Dalsze ustalenia wykazały, że feralna partia opon Firestone powstała między 1994 a 1996 rokiem zakładach produkcyjnych tej firmy w mieście Ducatur w stanie Illinois. Ostatecznie, według dokumentów sądowych w wyniku wadliwych opon Firestone montowanych w Fordach Explorerach II, w wypadakach drogowych 271 osób zginęło, a 823 zostało rannych (według innych źródeł liczba ta sięgnęła nawet ponad 3 tysiące osób). Z powodu krytycznego znaczenia wysokiej temperatury na eksplozje lub deformowanie się opon w czasie jazdy, większość ofiar wypadków odnotowano w regionach o ciepłym klimacie jak w południowych stanach USA, Wenezueli czy Arabii Saudyjskiej. Przed Kongresem Stanów Zjednoczonych zmuszeni byli zeznawać zarówno prezesi Firestone, jak i Ford Motor Company, a skandal z przełomu wieków trwale poróżnił amerykańskie koncerny – w jego wyniku zerwany został zawarty w 1905 roku kontrakt na wyłączną współpracę, a Ford zmienił dostawcę na firmę Michelin.

Sprawę komplikuje fakt, że odnotowano także tragiczne wypadki Explorerów z innym ogumieniem marki Goodyear, co mogło potwierdzać wysuwaną tezę o współwinie Forda za skandal w postaci błędów konstrukcyjnych w układzie zawieszenia. W ciągu 4-letniej obecności rynkowej Explorera drugiej generacji egzemplarze wzywano do serwisu 20 razy. Skandal wokół Forda Explorera drugiej generacji jest nazywany największym skandalem wokół bezpieczeństwa transportu samochodowego w historii Stanów Zjednoczonych.

Trzecia generacja

Ford Explorer III został zaprezentowany po raz pierwszy w 2000 roku.

Ford Explorer

Czytaj w krótszych częściach

Źródło i licencja