thumb|Kwiatostan goryczela jastrzębcowatego thumb|Picris albida Goryczel (Picris L.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Należy do niego 46 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje Stary Świat i Australię. W Polsce występuje jeden gatunek rodzimy z tego rodzaju – goryczel jastrzębcowaty Picris hieracioides. Picris asplenioides wykorzystywany był w starożytnym Egipcie w rytuałach pogrzebowych.
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj najbardziej zróżnicowany jest w rejonie Morza Śródziemnego, gdzie wraz z Azją południowo-zachodnią rośnie większość jego przedstawicieli. Drugie centrum zróżnicowania stanowi Australia. W Europie rośnie 12 gatunków (brak ich w północnej części kontynentu). Przedstawiciele rodzaju występują poza tym w północnej Afryce, na południu sięgając do obszarów górskich w Etiopii i Nigerii, poza tym na rozległych obszarach Azji (z wyjątkiem tropików). Jako rośliny introdukowane (głównie goryczel jastrzębcowaty Picris hieracioides) rosną w Ameryce Północnej i południowej Afryce.
Gatunki flory Polski Pierwsza nazwa naukowa według listy krajowej, druga – obowiązująca według bazy taksonomicznej Plants of the World online (jeśli jest inna) goryczel jastrzębcowaty Picris hieracioides L. goryczel żmijowcowy Picris echioides L. ≡ Helminthia echioides (L.) Gaertn. – antropofit zadomowiony goryczel Sprengera Picris sprengeriana (L.) Poir. ≡ Picris rhagadioloides (L.) Desf. – efemerofit
Morfologia Pokrój Rośliny zielne (roczne, dwuletnie i byliny) osiągające od ok. 10 cm do ponad 1 m wysokości. Łodyga zwykle pojedyncza i rozgałęziona na szczycie. Pędy pokryte są sztywnymi, rozwidlonymi na szczycie i haczykowatymi włoskami, rzadziej włoski są proste. Korzeń jest palowy lub wiązkowy, część gatunków tworzy kłącza. Liście Skupione w rozetę przyziemną lub wyrastają skrętolegle wzdłuż łodygi. Dolne, odziomkowe liście są ogonkowe, wyższe zwykle są siedzące. Blaszka liściowa jest owalna, jajowata, lancetowata do równowąskiej; całobrzega, zatokowoząbkowana do pierzasto klapowanej. Kwiaty Skupione w koszyczki tworzących pozorne baldachy na szczytach pędów. Okrywy dzwonkowate lub urnowate o średnicy ponad 6 mm, z listkami lancetowatymi do równowąskich, ułożonymi w 1–2 rzędach. Listki okrywy są równe, zaostrzone, zwykle obłonione na brzegach. Dno kwiatostanu nagie – bez plewinek i włosków, płaskie lub wypukłe. Wszystkie kwiaty języczkowe, żółte. Owoce Niełupki, zwykle wszystkie takie same w koszyczku, czerwonobrązowe do ciemnobrązowych, wrzecionowate, zwykle bez dzióbka, z 5–10 żebrami. Puch kielichowy w postaci pierzastych włosków białawych lub słomiastych. Rodzaj podobny Helminthotheca wyróżniający się powiększonymi zewnętrznymi listkami okrywy.
Systematyka Pozycja systematyczna Rodzaj z rodziny astrowatych Asteraceae, podrodziny Cichorioideae, z plemienia Cichorieae i podplemienia Hypochaeridinae. W obrębie podplemienia jest siostrzany względem rodzaju Helminthotheca. W niektórych ujęciach gatunki z tamtego rodzaju są włączane do rodzaju goryczel Picris. Rodzaje te są siostrzane względem rodzaju brodawnik Leontodon. Pozycja filogenetyczna rodzaju w obrębie podplemienia Hypochaeridinae
Wykaz gatunków
Przypisy
Kategoria:Cichorioideae Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza