Tata Steel Chess – jeden z najsłynniejszych turniejów szachowych, który rozgrywany jest corocznie w holenderskim mieście Wijk aan Zee z udziałem najsilniejszych szachistów świata, zazwyczaj w drugiej połowie stycznia bądź na przełomie stycznia i lutego.
Pierwszy z turniejów sponsorowanych przez produkującą stal i aluminium holenderską firmę Hoogovenstoernooi rozegrano w 1938 w Beverwijk. Od 1968 roku rozgrywki organizowane są w Wijk aan Zee, gdzie szybko zdobyły renomę jednego z najsilniej obsadzonych cyklicznych turniejów z udziałem szachowej elity. Po połączeniu, w 1999 roku, dotychczasowego sponsora z brytyjską firmą British Steel i powstaniu firmy Corus Group w latach 2000–2010 imprezy odbywały się pod szyldem nowego sponsora jako Corus Chess Tournament. Po kolejnej fuzji, w 2011 roku festiwal przyjął nazwę Tata Steel Chess.
Turniej główny (A) rozgrywany jest systemem kołowym. Na przestrzeni lat liczba zawodników wynosiła od 10 do 16. Wśród zwycięzców turnieju znajdują się najwybitniejsi szachiści, w tym wielu mistrzów świata. Oprócz turnieju głównego, rozgrywane są również imprezy niższej rangi, jak arcymistrzowskie turnieje B i C oraz kolejne grupy turniejowe. Łącznie w całym festiwalu bierze udział kilkaset szachistów.
Rekordzistą pod względem liczby zwycięstw jest Magnus Carlsen, który w Wijk aan Zee zwyciężał ośmiokrotnie. Na liście zawodników, którzy rozegrali najdłuższą serię partii bez przegranej (70, w latach 1998–2004), pierwsze miejsce zajmuje Indyjczyk Viswanathan Anand, będący jednocześnie pięciokrotnym zwycięzcą turnieju. Czterokrotnie w Wijk aan Zee triumfowali Max Euwe, Lajos Portisch, Wiktor Korcznoj i Lewon Aronian, natomiast trzykrotnie Garri Kasparow, Johannes Hendrikus Donner, Jefim Geller i John Nunn.
Zwycięzcy turniejów
Hoogovens Beverwijk 1938 – Philip Bakker 1939 – Nicolaas Cortlever 1940 – Max Euwe 1941 – Arthur Wijnans 1942 – Max Euwe 1943 – Arnold van den Hoek 1944 – Theo van Scheltinga 1946 – Albéric O’Kelly de Galway 1947 – Theo van Scheltinga 1948 – Lodewijk Prins 1949 – Savielly Tartakower 1950 – Johannes Hendrikus Donner 1951 – Herman Pilnik 1952 – Max Euwe 1953 – Nicolas Rossolimo 1954 – Hans Bouwmeester i Vasja Pirc 1955 – Borislav Milić 1956 – Gideon Ståhlberg 1957 – Aleksandar Matanović 1958 – Max Euwe i Johannes Hendrikus Donner 1959 – Friðrik Ólafsson 1960 – Bent Larsen i Tigran Petrosjan 1961 – Bent Larsen i Borislav Ivkov 1962 – Petar Trifunović 1963 – Johannes Hendrikus Donner 1964 – Paul Keres i Iivo Nei 1965 – Lajos Portisch i Jefim Geller 1966 – Lew Poługajewski 1967 – Boris Spasski
Hoogovens Wijk aan Zee 1968 – Wiktor Korcznoj 1969 – Michaił Botwinnik i Jefim Geller 1970 – Mark Tajmanow 1971 – Wiktor Korcznoj 1972 – Lajos Portisch 1973 – Michaił Tal 1974 – Walter Browne 1975 – Lajos Portisch 1976 – Ljubomir Ljubojević i Friðrik Ólafsson 1977 – Giennadij Sosonko i Jefim Geller 1978 – Lajos Portisch 1979 – Lew Poługajewski 1980 – Walter Browne i Yasser Seirawan 1981 – Giennadij Sosonko i Jan Timman 1982 – John Nunn i Jurij Bałaszow 1983 – Ulf Andersson 1984 – Ołeksandr Bielawski i Wiktor Korcznoj 1985 – Jan Timman 1986 – Nigel Short 1987 – Nigel Short i Wiktor Korcznoj 1988 – Anatolij Karpow 1989 – Viswanathan Anand, Predrag Nikolić, Zoltán Ribli i Gyula Sax 1990 – John Nunn 1991 – John Nunn 1992 – Boris Gelfand i Walerij Sałow 1993 – Anatolij Karpow 1994 – Predrag NikolićHoogovens 1994. 1995 – Aleksiej Driejew 1996 – Wasyl Iwanczuk 1997 – Walerij Sałow 1998 – Władimir Kramnik i Viswanathan Anand 1999 – Garri Kasparow
Corus thumb|400px|Widok na salę turniejową (2010) Rok Turniej A Turniej B Turniej C2000 Garri Kasparow Siergiej Tiwiakow Aleksander Oniszczuk Borys Awruch –2001 Garri Kasparow Michaił Gurewicz –2002 Jewgienij Bariejew Michał Krasenkow Ian Rogers Andrei Istrățescu2003 Viswanathan Anand Zhang Zhong –2004 Viswanathan Anand Lázaro Bruzón Batista Magnus Carlsen2005 Péter Lékó Siergiej Kariakin Władimir Georgiew2006 Weselin Topałow Viswanathan Anand Magnus Carlsen Aleksandr Motylow Suat Atalık2007 Lewon Aronian Teymur Rəcəbov Weselin Topałow Pawło Eljanow Michał Krasenkow2008 Lewon Aronian Magnus Carlsen Siergiej Mowsesjan Fabiano Caruana2009 Siergiej Kariakin Fabiano Caruana Wesley So2010 Magnus Carlsen Anisz Giri Li Chao
Tata Steel Rok Turniej A Turniej B Turniej C2011 Hikaru Nakamura Luke McShane David Navara Daniele Vocaturo2012 Lewon Aronian Pentala Harikrishna Maksim Turow2013 Magnus Carlsen Arkadij Naiditsch Richárd Rapport Sabino Brunello2014 Lewon Aronian Ivan Šarić –2015 Magnus Carlsen Wei Yi –2016 Magnus Carlsen2017 Wesley So2018 Magnus Carlsen2019 Magnus Carlsen2020 Fabiano Caruana2021 Jorden van Foreest2022 Magnus Carlsen2023 Anisz Giri Aleksandr Donczenko2024 Wei Yi Leon Luke Mendonca2025 Rameshbabu Praggnanandhaa Thai Dai Van Nguyen2026 Nodirbek Abdusattorov Andy Woodward
Przypisy
Bibliografia
Wijk aan Zee: Steel tournament breaks records
Linki zewnętrzne
Witryna internetowa Tata Steel Chess
Kategoria:Rozgrywki szachowe Kategoria:Szachy w Holandii