thumb|Jiang Qing (1935) Jiang Qing (, wym. []; ur. 19 marca 1914, zm. 14 maja 1991) – chińska działaczka polityczna, znana przede wszystkim jako czwarta żona Mao Zedonga. Jako główny członek tzw. bandy czworga miała wielki wpływ na przebieg rewolucji kulturalnej (1966–1976). Z zawodu była aktorką.
Życiorys Urodziła się w Zhucheng w prowincji Szantung jako Lǐ Shūméng (李淑蒙). W młodości była aktorką teatralną i filmową, grała niewielkie role w filmach pod pseudonimem Lán Píng (蓝苹), działała też w organizacjach komunistycznych. Określana również mianem Madame Mao.
Po wybuchu wojny chińsko-japońskiej w 1937 przedostała się do kontrolowanego przez wojska komunistyczne Yan’anu, gdzie zajmowała się nauczaniem sztuki dramatycznej. Tam poznała Mao Zedonga. Mao porzucił przebywającą wówczas w Moskwie na leczeniu żonę i przy powszechnym oburzeniu partyjnych kolegów związał się z Jiang Qing. W 1939 zawarli związek małżeński. Kierownictwo Komunistycznej Partii Chin zaakceptowało to małżeństwo pod warunkiem, że Jiang Qing przez trzy dekady nie będzie angażować się w działalność polityczną.
Zobowiązanie to było w znacznej mierze respektowane, jednak po roku 1963 Jiang Qing rozpoczęła intensywną działalność w sferze kultury, oraz zaczęła odgrywać coraz większą rolę w życiu publicznym, inicjując kampanię reformy Opery Pekińskiej. Postulowała podporządkowanie tradycyjnych form artystycznych ideologii rewolucyjnej oraz nadanie operze i baletowi treści zgodnych z wartościami socjalistycznymi, sama stworzyła kilka takich dzieł.
Aktywność Jiang Qing nasiliła się w okresie rewolucji kulturalnej, gdy z działalności kulturalnej przeszła do polityki. Rozpoczęła aktywną walkę z aparatem partyjnym (Liu Shaoqi, Deng Xiaoping) i stała się głównym animatorem czerwonej gwardii. W 1969 weszła w skład Biura Politycznego Komunistycznej Partii Chin, a swoją pozycję umocniła poprzez współtworzenie tzw. bandy czworga. Jej pozycja umocniła się znacząco po klęsce Lin Biao w 1971. Ciesząc się pełnym zaufaniem Mao wraz z grupą współpracowników wywierała silny wpływ na politykę państwową, inicjując oszczercze kampanie przeciw politycznym przeciwnikom, znających jej wcześniejszą działalność artystyczną w Szanghaju.
Po śmierci Mao Zedonga w 1976 została szybko odsunięta od władzy przez Hua Guofenga. Wraz z resztą członków bandy czworga została poddana krytyce, usunięta z partii i aresztowana. Podczas trwającego w latach 1980–1981 procesu o charakterze pokazowym Jiang Qing broniła się głośno protestując i rzucając oskarżenia wobec przywódców partyjnych. Wyrokiem sądu została skazana na karę śmierci, którą w 1983 zamieniono na dożywotnie więzienie. Z powodu złego stanu zdrowia spowodowanego nowotworem została w 1991 roku tymczasowo zwolniona i przewieziona do szpitala, gdzie powiesiła się w łazience.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Urodzeni w 1914 Kategoria:Rodzina Mao Zedonga Kategoria:Chińscy politycy Kategoria:Pierwsze damy Chin Kategoria:Chińscy samobójcy Kategoria:Osoby skazane na karę śmierci w Chinach Kategoria:Zmarli w 1991