Paul Frederic Simon (ur. 13 października 1941 w Newark) – amerykański piosenkarz, gitarzysta rockowy, tekściarz i kompozytor żydowskiego pochodzenia. Jeden z najwybitniejszych i najbardziej znanych przedstawicieli stylu folk rock.
Najbardziej znany ze współtworzenia duetu Simon & Garfunkel z Artem Garfunkelem. Prowadził także karierę solową.
Życiorys Urodził się w Newark w stanie New Jersey, ale dorastał w Kew Gardens (Queens) w rodzinie żydowskiej. Jest synem Belle i Louisa Simonów; jego matka była nauczycielką, a ojciec – kontrabasistą w orkiestrach tanecznych. Ma młodszego o pięć lat brata, Eddiego. W dzieciństwie pobierał lekcje gry na fortepianie, ale wkrótce porzucił instrument dla śpiewania. Kiedy miał 14 lat, zaczął naukę gry na gitarze. W latach 50. zafascynował się rock and rollem. Jako nastolatek grał w miejskiej lidze softballu, w kategorii dla chłopców poniżej 152 cm wzrostu. Uczył się w Parson Junior High School, w której podjął rozszerzony kurs przygotowujący do rozpoczęcia studiów akademickich, a jesienią 1955 rozpoczął naukę w Forest Hills High School. Studiował anglistykę na Queens College i prawo w Brooklyn Law School.
Jeszcze w dzieciństwie poznał Arta Garfunkela, kolegę ze Szkoły Podstawowej nr 164 w Kew Gardens, z którym dzielił zainteresowanie muzyką. Równocześnie z działalnością w zespole Simon & Garfunkel nagrywał solowe piosenki. Zadebiutował w styczniu 1958 singlem „True or False”, który wydał pod pseudonimem True Taylor. Nagrał też dwa utwory instrumentalne, które skomponował z Sidem Prosenem: „Tijuana Blues” i „Simon Says”. Dorabiał jako piosenkarz studyjny, nagrywał dema dla wytwórni muzycznych i wykonawców. Pod pseudonimem Jerry Landis wydał m.in. singiel „The Lonely Teen Ranger” notowany na liście Hot 100 . W 1962 z singlem „Motorcycle”, wydanym jako Tico and the Triumphs, dotarł do 99. miejsca na Hot 100. Pracował w firmie E.B. Marks Publishing Company, w której prezentował piosenki agentom wykonawców. Z czasem zaczął pisać poetyckie teksty piosenek, przez co bywał porównywany do Boba Dylana.
Wiosną 1964 podczas podróży do Europy wystąpił w angielskim klubie nocnym Brentwood Folk Club. W następnych miesiącach kilkukrotnie wracał do Anglii, gdzie rozwijał karierę solową pod pseudonimem Paul Kane i występował w lokalnych klubach folkowych. W maju 1965 nagrał dla Columbia Records swój pierwszy solowy album pt. The Paul Simon Songbook, który poniósł sprzedażową klęskę na brytyjskim rynku. W tym okresie pracował także jako producent nagrań i autor piosenek dla innych wykonawców, a także odbył samodzielną trasę koncertową po Europie. W marcu 1969 otrzymał nagrodę Grammy za nagranie roku („Mrs. Robinson”) i najlepszą ścieżkę dźwiękową (soundtrack do filmu Absolwent), a w kwietniu wydał singiel „The Boxer”. W latach 70. prowadził wykłady z techniki pisania piosenek na Uniwersytecie Nowojorskim.
W sierpniu 1970 na stadionie Shea w Nowym Jorku zagrał pierwszy samodzielny koncert po rozpadzie duetu Simon & Garfunkel, występując na festiwalu upamiętniający 25. rocznicę ataku atomowego na Hiroszimę. W marcu 1971 na 13. gali rozdania nagród Grammy otrzymał statuetki za: nagranie roku i piosenkę roku („Bridge Over Troubled Water”) oraz za album roku i najlepszą aranżację (Bridge Over Troubled Water). W tym okresie zainteresował się ludową muzyką karaibską, reggae i ska, a także pracował nad materiałem na solowy album, zatytułowany po prostu Paul Simon, który wydał w lutym 1972. Po premierze płyty nie chciał wyruszyć w trasę koncertową, co tłumaczył niewystarczającą liczbą solowych piosenek i niechęcią do grania przebojów, które wylansował z Garfunkelem. Album mimo braku promocji koncertowej dotarł do czwartego miejsca na UK Albums Chart i uzyskał status złotej płyty za wysoką sprzedaż w Wielkiej Brytanii. Wydawnictwo promował singlami: „Mother and Child Reunion”, „Me and Julio Down by the Schoolyard” i „Duncan”, które dotarły odpowiednio na czwarte, 22. i 52. miejsce na liście Hot 100 oraz na piąte i 15. miejsce na UK Singles Chart. Latem 1972 wystąpił podczas gali w Cleveland, która została zorganizowana dla wsparcia kampanii wyborczej George’a McGoverna, kandydata Partii Demokratycznej w wyborach prezydenckich. W tym samym roku wydał książkę pt. The Songs of Paul Simon (pol. Piosenki Paula Simona).
W maju 1973 premierę miał jego album pt. There Goes Rhymin’ Simon, który nagrał z gościnnym udziałem zespołów The Staple Singers, Dixie Hummingbirds i The Onward Brass Band. Płytę promował singlami „Kodachrome”, „Loves Me Like a Rock” i „American Tune”, które dotarły odpowiednio do drugiego, trzeciego i 35. miejsca na liście Hot 100, a pierwszy z nich rozszedł się w milionowym nakładzie. Za płytę uzyskał nominację do nagrody Grammy za album roku i najlepszy męski popowy występ wokalny. W ramach promocji albumu odbył trasę koncertową po USA i Wielkiej Brytanii, na której towarzyszyły mu zespoły Jesse Dixon Singers i Urabamba. Zapis z trasy został wydany na albumie koncertowym pt. Live Rhymin’. Po zakończeniu trasy w 1974 zaczął pisać materiał na nowy album. Wydana w październiku 1975 płyta pt. Still Crazy After All These Years rozeszła się w milionowym nakładzie i uzyskała certyfikat złotej płyty w USA. Umieścił m.in. piosenki „Have a Good Time” i „Silent Eyes”, które napisał na ścieżkę dźwiękową do filmu Hala Ashby’ego Szampon (1975), ale ostatecznie nie znalazły się w soundtracku. Promował ją także singlami: „Gone at Last” i „50 Ways to Leave Your Lover”, które dotarły odpowiednio do 23. i pierwszego miejsca na liście Hot 100, a także duetem „My Little Town” z Garfunkelem, za który byli nominowani do nagrody Grammy za najlepszy popowy występ wokalny duetu lub zespołu. Również w 1975 poprowadził jeden z odcinków programu rozrywkowego Saturday Night Live w NBC, w którym wykonał kilka swoich piosenek, w tym premierowo duet „My Little Town” z Garfunkelem. W kolejnych miesiącach poprowadził jeszcze kilka odcinków programu i występował w nim jako gość muzyczny. Pod koniec roku ruszył w cieszącą się powodzeniem trasę koncertową promującą Still Crazy…, którą zakończył w styczniu 1976. W tym samym roku był zdobył nagrody Grammy za album roku (Still Crazy…) i najlepszy męski popowy występ wokalny („Still Crazy…”). Również w 1976 pobierał lekcje śpiewu i uczył się komponowania na fortepianie.
W styczniu 1977 zaśpiewał utwór „American Tune” na balu inaugurującym prezydenturę Jimmy’ego Cartera z Partii Demokratycznej. Zagrał niewielką rolę muzyka rockowego Tony’ego Laceya w kasowej komedii romantycznej Woody’ego Allena Annie Hall (1977). Pod koniec roku ukazał się album kompilacyjny pt. Paul Simon – Greatest Hits, Etc. zawierające największe przeboje artysty i dwie premierowe piosenki: „Slin Slidin’ Away” i „Stranded in the Limousine”; pierwszy z utworów został wydany na singlu i dotarł do czwartego miejsca na liście Hot 100. 7 grudnia 1977 w NBC został wyemitowany pierwszy odcinek programu Paul Simon Special prowadzonego przez artystę, jednak z powodu złych recenzji i krytyki ze strony widzów nie był kontynuowany. W 1978 podpisał kontrakt z wytwórniami: płytową Warner Bros. Records i filmową Warner Bros., a w następnym razem zapłacił Columbii odszkodowanie w wysokości 1,5 mln dol. za nienagraną płytę, do czego zobowiązywała go umowa. Zagrał muzyka Jonasza Levina, głównego bohatera dramatu Roberta M. Younga One-Trick Pony (1980), do którego napisał scenariusz i nagrał ścieżkę dźwiękową o tym samym tytule. Soundtrack dotarł do 12. miejsca na liście Billboard 200, a promujące je single, „Late in the Evening” i „One-Trick Pony, odpowiednio do szóstego i 40. miejsca w notowaniu Hot 100, za to sam film uzyskał głównie negatywne recenzje. Po premierze albumu odbył światową trasę koncertową, którą zakończyli pod koniec września 1983. W tym samym roku wydał solowy album pt. Hearts and Bones, którą początkowo miał nagrać z Garfunkelem, ale zerwali współpracę przez nieporozumienia między sobą. Płyta zebrała pozytywne recenzje, ale poniosła sprzedażową porażkę, docierając do zaledwie 25. miejsca na liście Billboard 200. W 1984 odbył kolejną trasę koncertową.
Zafascynowany brzmieniami południowoafrykańskimi, nagrał album pt. Graceland, na którym połączył amerykańską muzykę folkową z muzyką afrykańską. Płytę, która rozeszła się w ponad milionowym nakładzie, zapowiadał dobrze przyjętym singlem „You Can Call Me Al”, a po premierze wydał jeszcze trzy single: „Boy in the Bubble”, „Graceland” i „Under African Skies”, które były notowane na liście Hot 100. Mimo sukcesu krążka, część odbiorców zarzucało Simonowi zawłaszczenie kulturowe. Po wydaniu albumu odbył światową trasę koncertową. W 1988 nakładem wytwórni Warner Bros. Records ukazał się album kompilacyjny pt. Negotiations and Love Songs, który dotarł do 110. miejsca na liście Billboard 200. Pod koniec 1990 wydał album pt. The Rhythm of the Saints inspirowany muzyką brazylijską, który dotarł do piątego miejsca na Billboard 200 i po miesiącu od premiery rozszedł się w milionowym nakładzie. Płytę promował podczas trasy koncertowej, w trakcie której 15 sierpnia 1991 wystąpił w Central Parku przed 750 tys. widzów.
W 2001 został wprowadzony do Rock and Roll Hall of Fame.
Życie prywatne Na początku kariery muzycznej był związany z sekretarką Kathy Chitty, której zadedykował piosenkę „Kathy’s Song” z albumu pt. The Paul Simon Songbook zawierającego jej zdjęcie na okładce. Z pierwszą byłą żoną, Peggy Harper, z którą ma syna, Harpera (ur. 1972). W okresie zdjęć do filmu Annie Hall spotykał się z Shelley Duvall, z którą rozstał się po kilku miesiącach związku. W 1983, po pięciu latach burzliwego związku, poślubił aktorkę i scenarzystkę Carrie Fisher, ale niespełna rok później się z nią rozwiódł. W 1992 ożenił się z Edie Brickell.
Dyskografia thumb|Okładka albumu „Graceland” The Paul Simon Songbook (1965) Paul Simon (1972) There Goes Rhymin' Simon (1973) Paul Simon in Concert: Live Rhymin''' (1974) Still Crazy After All These Years (1975) One Trick Pony (1980) Hearts and Bones (1983) Graceland (1986) Rhythm of the Saints (1990) Paul Simon’s Concert in the Park, August 15, 1991 (1991) Songs from the Capeman (1997) You're the One (2000) Surprise (2006) The Essential Paul Simon (2007) So Beautiful or So What (2011) Stranger to Stranger (2016) In the Blue Light (2018) Seven Psalms'' (2023)
Nagrody 2007 – Nagroda im. Gershwinów
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Oficjalna strona internetowa artysty
Kategoria:Amerykańscy gitarzyści rockowi Kategoria:Amerykańscy wokaliści rockowi Kategoria:Amerykańscy wokaliści folkowi Kategoria:Członkowie Rock and Roll Hall of Fame Kategoria:Laureaci Kennedy Center Honors Kategoria:Laureaci Nagrody Gershwinów Kategoria:Amerykanie pochodzenia żydowskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Newark (New Jersey) Kategoria:Urodzeni w 1941 Kategoria:Laureaci Polar Music Prize Kategoria:Laureaci nagrody Primetime Emmy