Leon Max Lederman (ur. 15 lipca 1922 w Buffalo, zm. 3 października 2018 w Rexburg) – amerykański fizyk pochodzenia żydowskiego, noblista; doświadczalny fizyk cząstek elementarnych, wieloletni dyrektor Fermilabu, a wcześniej profesor Uniwersytetu Columbia w Nowym Jorku; popularyzator nauki.
Lederman w latach 60. udowodnił, że istnieje więcej niż jeden rodzaj neutrin – odkrywając neutrino mionowe, za co otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki w 1988 roku, wraz z Jackiem Steinbergerem i Melvinem Schwartzem.
Życiorys Był synem emigrantów żydowskich przybyłych do Stanów Zjednoczonych z Ukrainy.
W latach 1958–1979 był profesorem Columbia University w Nowym Jorku, a w latach 1979–1989 dyrektorem Laboratorium im. Enrica Fermiego w Batavii. Prowadził badania w dziedzinie fizyki cząstek elementarnych. W 1956 odkrył mezon K0L, a w 1957 przeprowadził obserwację niezachowania parzystości w rozpadach pionów (π) i mionów (μ). W 1962, wraz z Jackiem Steinbergerem i Melvinem Schwartzem, wykonał eksperyment wykazujący istnienie dwóch typów neutrin (elektronowego i mionowego), za co w 1988 otrzymali wspólnie Nagrodę Nobla. W 1977 odkrył cząstkę ypsilon (ϒ). W następnych latach zajmował się urządzeniami do przyspieszania cząstek elementarnych.
Nagrody Oprócz Nagrody Nobla Lederman otrzymał też inne wyróżnienia. W 1982 został uhonorowany Nagrodą Wolfa w dziedzinie fizyki. Był doktorem honoris causa wielu amerykańskich i zagranicznych uniwersytetów. Laureat Nagrody Enrica Fermiego The Enrico Fermi Award. Award Laureates , U.S. Department of Energy, Office of Science, science.osti.gov [dostęp 2024-05-18]..
Zobacz też Oops-Leon
Publikacje Oryginały Leon Lederman, David N. Schramm, From Quarks to the Cosmos Leon M. Lederman, Christopher T. Hill, Symmetry and the Beautiful Universe Leon M. Lederman, Christopher T. Hill, Quantum Physics for Poets
Wydania polskie 1996: Boska cząstka. Jeśli Wszechświat jest odpowiedzią, jak brzmi pytanie?, współautor: Dick Teresi, tłum. Elżbieta Kołodziej-Józefowicz, Prószyński i S-ka, . 2013: Zrozumieć niepojęte. Fizyka kwantowa i rzeczywistość, współautor: Christopher Hill, tłum. Mariusz Seweryński, Prószyński, . 2015: Dalej niż boska cząstka, współautor: Christopher Hill, tłum. Mariusz Seweryński, Prószyński, .
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Amerykańscy fizycy XX wieku Kategoria:Amerykańscy fizycy XXI wieku Kategoria:Amerykańscy fizycy doświadczalni Kategoria:Amerykańscy fizycy cząstek Kategoria:Amerykańscy popularyzatorzy fizyki Kategoria:Odkrywcy cząstek elementarnych
Kategoria:Amerykańscy nobliści – fizyka Kategoria:Żydowscy nobliści – fizyka Kategoria:Amerykańscy laureaci Nagrody Wolfa w dziedzinie fizyki Kategoria:Doktorzy honoris causa Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Naukowej (Brazylia) Kategoria:Laureaci National Medal of Science Kategoria:Laureaci Nagrody Enrica Fermiego Kategoria:Ludzie upamiętnieni nazwami cząstek
Kategoria:Amerykanie pochodzenia żydowskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Buffalo Kategoria:Urodzeni w 1922 Kategoria:Zmarli w 2018