Chardonnay (wym. []) – biała, przemysłowa odmiana winorośli, wykorzystywana do produkcji białego wina oraz win musujących. Uznawana jest za jedną z najbardziej cenionych i najpowszechniej uprawianych na świecie oraz za podstawową odmianę w wielu klasycznych apelacjach Burgundii.
Pochodzenie Tradycyjnie uznaje się, iż chardonnay pochodzi z francuskiego regionu Burgundii z okolic Chablis, zaś nazwę wywodzi się od położonej w regionie Mâconnais miejscowości Chardonnay w południowej części Burgundii. Pierwsza wzmianka o odmianie pochodzi z lat 1685–1690. Jednakże przeprowadzone w roku 1998 przez amerykańskich naukowców z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Davis badania DNA wykazały, że powstała ona na skutek naturalnej krzyżówki szczepów pinot gris i niemal nieuprawianego już dziś, pochodzącego ze środkowej Europy gouais blanc.
Charakter Odmiana uprawiana jest w niemal wszystkich krajach winiarskich, na łącznym obszarze ha. Popularność tego szczepu wynika z uniwersalności oraz dużego zróżnicowania pomiędzy poszczególnymi klonami szczepu. Daje on dzięki temu, w zależności od miejsca upraw, warunków siedliskowych, zastosowanego klonu i metod uprawy wina o niejednorodnym charakterze, od lekkich po ciężkie i dojrzałe, w Austrii produkuje się z niego nawet wina likierowe. Chardonnay odgrywa również istotną rolę w produkcji win musujących, zwłaszcza w szampanie typu Blanc de Blancs, gdzie wykorzystywane są wyłącznie wina bazowe otrzymywane z tej właśnie odmiany.
Dzięki dużej zawartości cukru w gronach możliwe jest wytwarzanie z niego win o zawartości alkoholu dochodzącej niekiedy do 14–15%. Istotne w popularności tej uprawy jest również wysokie zainteresowanie konsumentów winami produkowanymi z tej odmiany, czego wyrazem może być nazwanie Chardonnay kilku noworodków w Wielkiej Brytanii.
Uprawy We Francji był uprawiany w 2009 roku na ha. Znaczna część upraw tej winorośli znajduje się w Burgundii oraz w Szampanii.
Najwyżej cenione białe wina z chardonnay wytwarza się w Burgundii w regionach Chablis, , Meursault oraz Pouilly oraz Puligny-Montrachet, gdzie uprawa tej odmiany stanowi tradycyjne źródło surowca do produkcji win odmianowych. W Szampanii zajmuje 26% upraw, w produkcji szampanów łączony jest zazwyczaj ze szczepami pinot noir lub pinot meunier. W regionie Côtes des Blancs wytwarza się jednak pod nazwą „Blanc de Blancs” szampany składające się w 100% z chardonnay. Ponadto niewielkie ilości tego szczepu są uprawiane w Alzacji, Dolinie Loary i Jurze. Francuskie wina produkowane z tego szczepu rzadko dojrzewają w beczkach dębowych.
W Australii uprawy chardonnay w 2008 roku wynosiły ha, zaś w Nowej Zelandii ha, a tamtejsze wina o aromacie melonów oraz owoców cytrusowych nierzadko są starzone w dębowych beczkach. Szczep ten jest tu często łączony z sémillon oraz w produkcji win musujących z pinot noir.
W Stanach Zjednoczonych największe uprawy chardonnay znajdują się w Kalifornii i obejmowały w 2010 areał ha. Ponadto uprawia się je w Oregonie i Waszyngtonie na łącznym areale ok. 3500 ha. Amerykańskie wina produkowane z tego szczepu są zazwyczaj delikatne, o owocowym aromacie, starzone w dębowych beczkach nabierają nut waniliowych, karmelowych i maślanych.
Mniejsze uprawy tego szczepu znajdują się m.in. we Włoszech ( ha w 2000), Chile ( ha w 2008), RPA ( ha), Argentynie ( ha w 2008), Hiszpanii ( ha w 2008), Mołdawii ( ha w 2009), Węgrzech ( ha w 2008), Słowenii ( ha w 2009), Niemczech (1171 ha w 2008).
Zobacz też
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Szczepy winorośli