thumb|Okaz rosnący na Siwym Wierchu na Słowacji thumb|Pokrój Goździk lśniący (Dianthus nitidus Waldst. & Kit.) – gatunek rośliny należący do rodziny goździkowatych (Caryophyllaceae). Występuje tylko w: Wielkiej Fatrze, Małej Fatrze, Niżnych Tatrach, Górach Choczańskich oraz w paśmie Siwego Wierchu w słowackich Tatrach Zachodnich. W Polsce podany był tylko z Pienin w 1880 r., jednakże żaden z badaczy nie potwierdził już jego występowania w Polsce. Jest endemitem Karpat Zachodnich i reliktem trzeciorzędowym. Roślina rzadka.

Morfologia Pokrój Tworzy gęste darnie składające się z ulistnionych pędów płonnych, powyżej których wyrastają pędy kwiatowe. Łodyga Wzniesiona, naga, prosta i przeważnie nierozgałęziająca się. Pokryta woskiem. Ma wysokość 10–30 cm. Liście Liście równowąskie lub łopatkowate, całobrzegie, ostro zakończone, bez przylistków, 1- nerwowe, pokryte woskiem, lśniące. Mają szerokość 3,5–5,5 mm i zebrane są w różyczkę. Kwiaty 1–2 duże kwiaty na szczytach łodygi. Kielich sztywny, walcowaty, złożony z 5 zrośniętych działek dłuższych od łusek podkielichowych. 5 różowych płatków korony o ząbkowanych końcach. Płatki korony są owłosione, mają długość 8-12 mm i dość nagle zwężają się w podobnej długości paznokieć. Owoc Dłuższa od kielicha torebka otwierająca się 4-ząbkami.

Biologia i ekologia Bylina, hemikryptofit. Kwitnie w lipcu, zapylana jest przeważnie przez motyle. Występuje na skałach, w niskich murawach. Rośnie na wysokości 1360–1675 m n.p.m., wyłącznie na podłożu wapiennym. Kwitnie w lipcu i sierpniu. Liczba chromosomów 2n = 30.

Zagrożenia i ochrona Roślina objęta w Polsce ścisłą ochroną gatunkową (mimo że w Polsce nie występuje). Na Słowacji rośnie na obszarach chronionych, chroniony jest także dyrektywą siedliskową oraz konwencją berneńską.

Kategorie zagrożenia gatunku: Kategoria zagrożenia w Polsce według Czerwonej listy roślin i grzybów Polski (2006): Ex (wymarły i zaginiony w naturze); 2016: RE (wymarły na obszarze Polski). Kategoria zagrożenia w Polsce według Polskiej czerwonej księgi roślin: EX (extinct, całkowicie wymarły).

Roślina ta znajduje się w kolekcji Górskiego Ogrodu Botanicznego im. Mariana Raciborskiego w Zakopanem, ogrodu botanicznego w Powsinie, Ogrodu Botanicznego UJ w Krakowie oraz Ogrodu Botanicznego UMCS w Lublinie.

Przypisy

Kategoria:Goździkowate Kategoria:Rośliny chronione Kategoria:Flora Tatr