thumb|350px|Posiedzenie WRB i CBRW Wielka Rada Białoruska (biał. Вялікая беларуская рада, Wialikaja biełaruskaja rada) – powstała 27 października 1917 roku w Mińsku reprezentacja większości demokratycznych partii i ugrupowań białoruskich.

Powołanie WBR W połowie 1917 roku na Białorusi z powodu kryzysu politycznego i społeczno-ekonomicznego coraz większą popularność wśród ugrupowań politycznych zdobywały hasła klasowe. Odbiło się to także na największej w tym czasie organizacji białoruskiej – Białoruskiej Socjalistycznej Hromady – której część członków we wrześniu 1917 roku włączyła się w działalność bolszewicką, odchodząc od haseł narodowych. Aby zahamować zmianę kierunku politycznego BSH, kierownictwo organizacji zwołało na październik 1917 roku zjazd, gdzie do zarządu wybrano polityków o umiarkowanych poglądach. Przewodniczącym został Jazep Dyła, zaś jego zastępcami Alaksandr Pruszynski i Arkadź Smolicz. Liczono, że to posunięcie umożliwi BSH zbliżenie się z ugrupowaniami niesocjalistycznymi. Na zjeździe powołano Centralną Radę Białoruskich Organizacji i Partii, przemianowaną dzień po powstaniu (podczas drugie sesji 15/28–24 października/6 listopada 1917 rokuЭнцыклапедыя гісторыі Беларусі ў 6 тамах, Т. 2, Беліцк–Гімн, red. Б. І. Сачанка i in., s. 435.) na Wielką Radę Białoruską, która tymczasowo miała sprawować najwyższą władzę na BiałorusiO. Łatyszonek, E. Mironowicz, Historia Białorusi od połowy XVIII do końca XX wieku, s. 132..

Działalność Celem WRB było uzyskanie autonomii dla Białorusi w składzie rosyjskiej demokratycznej republiki federacyjnej. Po osiągnięciu celu WBR miała zostać przekształcona w przyszły rząd, dlatego planowała włączyć do swoich struktur przedstawicieli rad miast, powiatów i gmin oraz mniejszości narodowych. W dniach 16–24 października 1917 roku do składu WBK zostali przyjęci przedstawiciele ugrupowań wojskowych i środowiskowych. WRB dążyła także do utworzenia uniwersytetu białoruskiego.

Dwa dni po wybuchu rewolucji październikowej – 27 października/9 listopada 1917 roku – WRB w porozumieniu z Centralną Białoruską Radą Wojskową i BSG wystosowała Odezwę do narodu białoruskiego, w której określiła powstanie bolszewickie jako przejaw anarchii i nawoływała ludność do koncentrowania się wokół niej. Aby obronić niepodzielność kraju, WRB i CBRW podjęły kroki utworzenia wojskowych formacji białoruskich. Po zwycięstwie rewolucji bolszewickiej WRB wraz z Białoruskim Komitetem Obwodowym zainicjowała I Zjazd Wszechbiałoruski.

Struktury WBR W ramach WBK powołano 24-osobowy komitet wykonawczy, w skład którego weszli:

Z radą współpracowało dziewięciu generalnych komisarzy, m.in.: Hienadź Bahdanowicz – komisarz do spraw uchodźców Jazep Dyła – komisarz w Moskwie Iwan Kraskouski – komisarz w Kijowie Uładzisłau Stałyhwa – komisarz finansów, przemysłu i handlu Bronisław Taraszkiewicz – komisarz oświaty Jazep Waronka – komisarz sprawiedliwości i spraw wewnętrznych Zmicier Żyłunowicz – komisarz pracy i gospodarki itd. Komisarze wraz z komitetem tworzyli Małą Radę (tzw. "Rada 33-ch").

Przypisy

Bibliografia Łatyszonek O., Mironowicz E., Historia Białorusi od połowy XVIII do końca XX wieku, Białostok [2002?]. .

Энцыклапедыя гісторыі Беларусі ў 6 тамах, Т. 2, Беліцк–Гімн, red. Б. І. Сачанка i in., Мінск 1994. . .

Kategoria:Historia Białorusi