X-Men – grupa fikcyjnych postaci (superbohaterów) znana z komiksów wydawanych przez Marvel Comics. Zostali stworzeni przez Stana Lee i Jacka Kirby’ego. Zadebiutowali w X-Men (vol. 1) #1 we wrześniu 1963. Z biegiem lat zaczęły pojawiać się komiksy z X w nazwie, seriale animowane oraz filmy fabularne.
O komiksie Komiks X-Men został wymyślony przez Stana Lee w 1963. Wtedy w składzie X-Men (trenujących i mieszkających w Instytucie Xaviera) znalazły się postacie: Cyclops, Bestia, Marvel Girl (później Feniks), Iceman i Anioł. W 49. numerze pojawiła się Polaris, a w 54. – Havoc, brat Cyclopsa. Po 66. numerze seria została zawieszona.
W latach 1970–1975 wskrzeszono ją w postaci przedruków starych zeszytów. Ich popularność była na tyle duża, że zdecydowano się na kontynuację. W Giant-Size X-Men #1 Profesor Xavier rekrutuje grupę nowych mutantów, aby uratowali oryginalnych X-Men uwięzionych przez żyjącą wyspę Krakoę. W jej skład wchodzą: Storm, Wolverine, Colossus, Nightcrawler, Sunfire, Thunderbird i Banshee. W pierwszym numerze nowej serii – #94 grupę opuszczają Sunfire i oryginalni X-Men z wyjątkiem Cyclopsa. W późniejszych przygodach prawdziwa Jean Grey została zastąpiona kosmiczną istotą zwaną Phoenix.
W X-Men wystąpili także m.in. Rogue, Shadowcat, Gambit, Jubilee, Dazzler, Bishop, Cable, Cannonball, Psylocke, Emma Frost, Longshot, X-23 i Northstar. Komiks współtworzyli m.in.: Stan Lee, Chris Claremont, John Byrne, Scott Lobdell, Jim Lee i Fabian Nicieza.
X-Men Cyclops Prawdziwe nazwisko: Scott Summers Inne pseudonimy: Erick the Red, Slym Dayspring Zdolności: Absorbuje otaczającą go energię (np. światło słoneczne, elektryczność) w celu wytworzenia wiązki promieni laserowych o niszczącej mocy, którą wystrzeliwuje z oczu. By móc kontrolować swoją moc, musi nosić specjalny kwarcowy wizjer. Opis: Brat Havoka i Vulcana. Dwukrotnie żonaty (Madelyne Pryor, Jean Grey). Ojciec Cable’a. Powiązanie z grupami: X-Men, X-Factor, X-Terminators, Weapon X
Profesor X Prawdziwe nazwisko: Charles Francis Xavier Inne pseudonimy: Prisoner M-13, Warlord, Onslaught, Consort-Royal, Founder, X, Entity Zdolności: Jest najpotężniejszym telepatą na Ziemi. Posiada szeroki wachlarz mocy psionicznych m.in. jest w stanie czytać w myślach, kasować wspomnienia, kontrolować umysły innych. Jest niepełnosprawny – porusza się na wózku inwalidzkim. Jest założycielem Instytutu Xaviera. Po wydarzeniach M-Day Charles ponownie może chodzić. Opis: Przyrodni brat Caina Marko (Juggernaut) i ojciec Davida Charlesa Hallera (Legion). Powiązanie z grupami: X-Men, Illuminati, Generation X, New Mutants, Starjammers, Cadre K
Marvel Girl Prawdziwe nazwisko: Jean Grey-Summers Inne pseudonimy: Redd Dayspring, Phoenix, Dark Phoenix Zdolności: Jean posiada szeroki wachlarz mocy telepatycznych i telekinetycznych. Potrafi m.in. czytać oraz przechowywać (i wysyłać własne) myśli oraz manipulować ludzkim ciałem poprzez umysł. Dzięki telekinetycznym zdolnościom może lewitować oraz unosić inne przedmioty oraz siebie. Jej moce pozwalają jej także generować fale wstrząsowe i różnego rodzaju osłony. Powiązanie z grupami: X-Men, X-Factor, X-Terminators, The Twelve
The Beast Prawdziwe nazwisko: Henry Philip McCoy Inne pseudonimy: Kreature, Mutate #666, Requiem Zdolności: Beast w swej pokrytej futrem formie posiada wyjątkowo duże stopy i dłonie z palcami zakończonymi ostrymi pazurami. Posiada także nadludzką siłę, zręczność, wytrzymałość, szybkość oraz niezwykłą inteligencję (jest naukowcem). Do mutagenicznych mocy Beasta zalicza się także wyczulone zmysły, „kocią” noktowizję oraz ograniczone zdolności samoleczenia. Powiązanie z grupami: X-Men, X-Factor, Avengers, Defenders, Rejects, The Brotherhood Of Evil Mutants
Angel/Archangel Prawdziwe nazwisko: Warren Kenneth Worthington III Inne pseudonimy: The Avenging Angel, Death, Dark Angel Zdolności: Posiada skrzydła o rozpiętości prawie pięciu metrów. Mutagenicznie poprawiona fizjologia daje Warrenowi ponadprzeciętną siłę, zwinność, wzrok, zręczność, prędkość oraz wytrzymałość. Jego ciało jest w pełni przystosowane do lotu. Na przykład jego kości są pneumatyczne (czyli wypełnione powietrzem), ciało praktycznie pozbawione tłuszczu, a tkanka mięśniowa nadzwyczajnie rozwinięta. Poprzez badania genetyczne Apocalypse jego skóra przybrała niebieski kolor (pozwalając maskować się w cieniu w tym okresie nosił nazwę Dark Angel), a normalne skrzydła zastąpiły biometaliczne (możliwość strzelania piórami ze środkiem obezwładniającym). Z biegiem czasu jednak opierzone skrzydła wyrosły ponownie, rozkruszając metalowe. Modyfikacje Apocalypse umożliwiły także Warrenowi lot na dłuższe dystanse bez robienia przerw. Powiązanie z grupami: X-Men, Champions, Defenders, X-Factor, X-Terminators, Horse of Apocalypse
Iceman Prawdziwe nazwisko: Robert Louis „Bobby” Drake Inne pseudonimy: Bobby Parker, Drake Roberts, Rampage Zdolności: Kontroluje lód (przemiana ciała w lód, tworzenie lodowych formacji z wilgoci w powietrzu). Powiązanie z grupami: X-Men, Champions, Defenders, X-Factor, X-Terminators, The Twelve
Druga generacja X-Men Oryginalna seria odniosła sukces, więc autorzy postanowili nieco zmienić założenia i rozwinąć zespół. Wydanie specjalne „Giant Size X-Men #1” żegnało większość oryginalnego zespołu (oprócz Cyklopa) i wprowadzało nowych bohaterów.
Wolverine Prawdziwe nazwisko: James Howlett Inne pseudonimy: Lucky Jim, Mutant Zero, Logan, Weapon X, Death, Patch Zdolności: Posiada wysuwane z każdej dłoni trzy kostne szpony. Potrafi sam się leczyć (tzw. „czynnik leczący” – healing factor), co pozwoliło na pokrycie szkieletu (łącznie ze szponami) najtwardszym znanym stopem metalu – adamantium. Ma wyostrzone zmysły (wzrok, słuch i węch) oraz odporność na alkohol i trucizny. Powiązanie z grupami: New Avengers, X-Men, CIA, Weapon X, Alpha Flight, Secret Defenders
Storm Prawdziwe nazwisko: Ororo Munroe Inne pseudonimy: Królowa Ororo, Beautiful Windrider, Mutate #020, White Queen, Weather Witch Zdolności: Kontroluje warunki atmosferyczne (pogodę) i szybuje na wytworzonym przez siebie wietrze. Opis: Kenijko-Amerykanka, niebieskie oczy (gdy zmienia pogodę – białe). Powiązanie z grupami: X-Men, Weapon X, Fantastic Four, X-Treme
Colossus Prawdziwe nazwisko: Piotr „Peter” Nikołajewicz Rasputin Inne pseudonimy: Rasputin, Peter Nicholas, The Proletarian Zdolności: Zmienia skórę w organiczną stal i ma ogromną siłę. Opis: Rosjanin o łagodnym usposobieniu i duszy artysty, jego sympatią jest Shadowcat. Powiązanie z grupami: X-Men, Excalibur, Acolytes, Weapon X
Nightcrawler Prawdziwe nazwisko: Kurt Wagner Zdolności: Potrafi stosować teleportację i przyczepiać się do ścian. Ma akrobatyczną zwinność, ogon, ciemne futro na całym ciele oraz żółte oczy. Opis: Przy teleportacji zostawia siarczany dym i dźwięk „Bamf!”, a mimo diabelskiego wyglądu został księdzem, choć miał już córkę Nocturne, która należy do Nowych Mutantów i angielskiej grupy Excalibur, w dalszych komiksach traci życie ratując Hope Summers. Jest synem Mystique i Azazela. Przyrodni brat Graydona Creeda, Rogue, Stefana Szardosa, Jimaine Szardos/Amandy Sefton, Abyssa i Kiwi Blacka. Powiązanie z grupami: X-Men, wcześniej Excalibur, N-Men
Banshee Prawdziwe nazwisko: Sean Cassidy Zdolności: Posługuje się hipersonicznym krzykiem i potrafi latać. Opis: Były policjant i członek Interpolu. Ma córkę Theresę (Siryn). Powiązanie z grupami: Generation X, X-Men, Muir Islanders, Interpol, Factor Three, X-Corps
Thunderbird Prawdziwe nazwisko: John Proudstar Inne pseudonimy: Buster, Fella, Johnny, Mister, T-Bird Zdolności: Cechuje się dużą siłą i wytrzymałością, dzięki zagęszczonej tkance mięśniowej. Ma intuicyjne umiejętności tropienia i polowania. Opis: Indianin, który zginął w akcji krótko po pojawieniu się. Powiązanie z grupami: US Marine Corps, X-Men
Inni X-Men Skład X-Men zmieniał się w czasie, różne postacie pojawiały się na krócej lub dłużej. Wśród najistotniejszych wymienić należy:
Havok Prawdziwe nazwisko: Alex Summers Inne pseudonimy: Magistrate Summers, Goblin Prince, Mutant X Zdolności: Potrafi strzelać promieniami plazmy. Opis: Brat Cyclopsa i Vulcana. Havok i Cyclops są wzajemnie niewrażliwi na działanie swoich mocy. Powiązanie z grupami: X-Men, X-Factor, Dark Descendants, Starjammers, Genoshan Magistrates, Brotherhood of Mutants I, The Six
Polaris Prawdziwe nazwisko: Lorna Dane Inne pseudonimy: M-2, Magnetrix, Malice, Polarity, Queen of Mutants Zdolności: Kontroluje pole magnetyczne, co umożliwia jej manipulację wszelkimi metalowymi przedmiotami. Opis: Przyrodnia siostra Quicksilvera i Scarlet Witch (córka Magneto). Powiązanie z grupami: Starjammers, X-Men, X-Factor, The Twelve, Acolytes, rząd Genoshy, Marauders
Rogue Prawdziwe nazwisko: Anna Marie D’Acanto Inne pseudonimy: Rogue Lehnsherr, Mr. Kellogg, Miss Smith, Marie, Ms. Marvel, Mutate #9602, Anna Raven Zdolności: Potrafi przejmować energię życiową i wspomnienia ludzi, a w przypadku mutantów również mocy. Po trwałym wchłonięciu mocy Miss Marvel również cechuje się super siłą, zdolnością latania i wytrzymałością. Opis: Uniemożliwiony kontakt fizyczny z ludźmi jest dla niej prawdziwą zmorą. Stopniowo nauczyła się panować nad swoimi zdolnościami. Była w związku z Gambitem. Raven i Irene Adler to jej rodzice adopcyjni. Jest przybraną siostrą Nightcrawlera i Greydona Creeda. Powiązanie z grupami: X-Men
Shadowcat Prawdziwe nazwisko: Katherine „Kitty” Pryde Inne pseudonimy: Ariel, Sprite Zdolności: Potrafi przenikać przez ciała stałe, a gdy to robi przez elektronikę powoduje zwarcia- ta moc to tzw. fazowanie. Dzięki niematerialności potrafi oprzeć się grawitacji co pozwala jej swobodnie chodzić zarówno po tafli wody, jak i w powietrzu. W stanie niematerialnym jej umysł jest niedostępny dla telepatów np. nie można czytać jej myśli. Ponadto będąc w cieniu staje się niewidoczna co stanowi jej kamuflaż. Opis: ambitna, inteligentna nastolatka, po dołączeniu do X-Men nauczyła się pewności siebie. Ukochana Colossusa, opiekuje się smokiem imieniem Lockheed pochodzącym z innej planety. W komiksie Wolverine i Storm traktowali ją jak córkę, była też najlepszą przyjaciółką Iliany Rasputin i Nightcrawlera. Jest Żydówką. Powiązanie z grupami: X-Men, Excalibur, S.H.I.E.L.D.
Gambit Prawdziwe nazwisko: Remy LeBeau Inne pseudonimy: Le Diable Blanc, Robert Lord, Dirge, Death Zdolności: Ładuje drobne przedmioty (zwykle karty do gry, kamyki itp.) energią kinetyczną. Tak naładowany przedmiot przy zderzeniu z innym wybucha. Opis: Były włamywacz, członek gildii złodziei. Był żonaty z Bellą Donną Boudreaux (Belladonna) i w związku z Rogue. Powiązanie z grupami: Marauders, X-Men, X-Treme Sanctions Executive (X.S.E.), Klan Złodziei w Nowym Orleanie
Psylocke Prawdziwe nazwisko: Elizabeth „Betsy” Braddock Inne pseudonimy: Lady Mandarin, Kwannon, Captain Britain Zdolności: Ma zdolności telepatyczne, możliwość skoncentrowania energii psionicznej w sztylet psioniczny, którym uderzając w głowę przeciwnika pozbawia go przytomności. Opis: piękna Angielka w ciele Japonki o fioletowych włosach. W ciągu swej kariery w X-Men przechodzi wiele przeobrażeń w sferze wyglądu, psychiki, zachowania oraz używanych mocy. Ma brata bliźniaka Briana (Captain Britain). Powiązanie z grupami: Exiles, X-Men, S.T.R.I.K.E. (brytyjski odpowiednik S.H.I.E.L.D.), RCX, The Hand, X-Men, Crimson Pirates, Hellfire Club, Undercloaks, Excalibur
Darwin Prawdziwe nazwisko: Armando Muñoz Inne pseudonimy: Evolving Boy Zdolności: Jego mocą jest dostosowywanie swojego ciała do danej sytuacji (np. kiedy zanurzy się w wodzie, rosną mu skrzela). Powiązanie z grupami: X-Men
Blink Prawdziwe nazwisko: Clarice Ferguson
Zdolności: Stosuje teleportację poprzez portal, która przenosi lub roznosi na części teleportowaną osobę. Opis: Uważa Victora Creeda za dobrego człowieka, a on traktuje ją jak siostrę.