Abassi

Abassi (), Abbaz – perska moneta srebrna (początkowo także złota) oraz miara masy (360 gramów) stosowana w Persji do początku XX wieku.

Moneta została wprowadzona przez szacha Persji Abbasa I z dynastii Safawidów w latach 1615–1620. Monety te nie miały wybitych na sobie nominałów, a ich rynkowa wartość wynikała z wagi i czystości kruszcu. Nazwę abbasi początkowo odnoszono do dwóch monet srebrnych i dwóch złotych. Waga srebrnych monet wynosiła 144 i 120 granów trojańskich (ok. 9,3 g i 7,7 g). Z czasem, z powodu kryzysów finansowych i konieczności opłacenia wojen (m.in. wojen afgańskich), monety były systematycznie dewaluowane i stawały się coraz lżejsze. W 1717 roku wagę zmniejszono do 84 granów, a w 1721 roku spadła ona do 54 granów (ok. 3,5 g).

W perskim systemie rachunkowym abbaz był wart 200 dinarów, co odpowiadało 2 mahmudi, 4 szahi, 10 bisti oraz 40 kazbekom. Wyższą jednostką rozliczeniową był tuman (10 000 dinarów), na którego składało się 50 abbazów. Srebrne abbazy bito także w wielokrotnościach 1,5; 2; 2,5; 4 i 5 abbazów. Złote monety o równowartości abbazów (ważące początkowo m.in. 120 granów) były emitowane stosunkowo rzadko od połowy XVII wieku. W późniejszym okresie safawidzkim bito także inne frakcje i wielokrotności w złocie (np. monety pół-abbazowe, określane jako nim-abbasi).

W czasach panowania szacha Sulejmana I (1666–1694) w obiegu pojawił się również tzw. „wielki abbaz” (pandż-szahi), którego wartość wyceniano na 250 dinarów. Choć bicie oryginalnych, safawidzkich abbazów zakończyło się w XVIII wieku, starsze monety nadal znajdowały się w obiegu, a słowo „abbaz” przetrwało wśród ludności jako popularne określenie kwoty 200 dinarów.

W latach 1762–1833 abbazy bito w Gruzji, znajdującej się pod perskim wpływem. Po 1804 r., czyli po podboju Gruzji przez Rosję, abbazy bito z napisami gruzińsko-rosyjskimi i nominałami w abbazach i kopiejkach/rublach (podobnie jak w Polsce po powstaniu listopadowym monety z napisami i nominałami polsko-rosyjskimi). Gruziński abbaz wart był wówczas 20 kopiejek.

Po powstaniu w połowie XVIII w. niezależnego od Persji państwa na terenie dzisiejszego Afganistanu, bito w nim nadal abbazy aż do 1925 r.

Przypisy

Kategoria:Dawne jednostki miar i wag Kategoria:Jednostki miar masy Kategoria:Historia Iranu Kategoria:Srebrne monety Kategoria:Złote monety