thumb|Praczki (1938) w Białymstoku thumb|Pomnik Adama Mickiewicza przy wejściu głównym do Pałacu Kultury i Nauki (1955) Stanisław Horno-Popławski (ur. w Kutaisi, zm. 6 lipca 1997 w Sopocie) – polski rzeźbiarz i malarz, pedagog.

Życiorys Syn Józefa. Urodził się w gruzińskim Kutaisi z uwagi na fakt, że jego dziadek został zesłany na Kaukaz za udział w powstaniu styczniowym. W latach 1908–1922 mieszkał z rodziną w Moskwie, gdzie uczęszczał do gimnazjum (Korpus Kadetów), w którym zdał maturę. W 1922 przeniósł się z rodziną na Wileńszczyznę. Od 1923 do 1931 studiował w warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych u prof. Tadeusza Pruszkowskiego (malarstwo) i u prof. Tadeusza Breyera (rzeźbę). W międzyczasie, w latach 1929–1930, odbył służbę wojskową w Szkole Podchorążych Rezerwy Piechoty w Zambrowie. W latach 1932–1939 prowadził zajęcia z rzeźbiarstwa na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie, gdzie był asystentem, a następnie adiunktem. W okresie międzywojennym brał udział w konkursach uzyskując nagrody.

Walczył w kampanii wrześniowej. Trafił do niewoli, w latach 1939–1945 przebywał w Oflagu II C Woldenberg, gdzie prowadził kursy rysunku i malarstwa

Po wojnie zamieszkał w Białymstoku, gdzie został profesorem Szkoły Sztuk Pięknych, następnie w latach 1946–1949 jako profesor nadzwyczajny wykładał na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, w latach 1946–1970 pracował w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Gdańsku. W 1949 został Kierownikiem Wydziału Rzeźby i prowadził Pracownię Rzeźby oraz Pracownię Projektowania Rzeźbiarsko-Architektonicznego. Od 1951 prowadził Pracownię Rzeźby Wydziału Architektury i Studium Rzeźby, a od 1956 Wydziału Rzeźby. W latach 1953–1955 był głównym projektantem rzeźb przy odbudowie Głównego Miasta w Gdańsku. Rzeźby jego autorstwa znajdują się przy Długim Targu, na Bramie Zielonej i Bramie Złotej. W 1955 r. otrzymał tytuł profesora zwyczajnego. Dwukrotnie pełnił funkcję dziekana Wydziału Rzeźby PWSSP (1949–1950 i 1956–1960).

Początkowo prace Horno-Popławskiego utrzymane były w konwencji realistycznej. W ostatnich latach życia artysta coraz bardziej odchodził od klasyki w stronę kompozycji z nieznacznie tylko obrobionych polnych kamieni.

W 1970 przeszedł na emeryturę, w pełni poświęcając się pracy artystycznej.

W 1996 został uhonorowany tytułem doktor honoris causa Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, a w 1997 tytułem doktor honoris causa Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku.

Był mężem Stanisławy Ingeborgi (Ingi) ze Skokowskich (1917–2008), rzeźbiarki, ojcem Andrzeja, architekta, Józefa i Jolanty, muzyka i pedagoga, od 1960 żony aktora Ryszarda Ronczewskiego.

Zmarł w Sopocie, pochowany na miejscowym cmentarzu komunalnym (sektor D-2-1).

Najważniejsze prace Pomnik biskupa Władysława Bandurskiego w Wilnie (1938) Rzeźba Praczki w Białymstoku (1938) Pomnik Adama Mickiewicza przed Pałacem Kultury i Nauki w Warszawie (1955) Pomnik Juliana Marchlewskiego we Włocławku (1964) Pomnik Henryka Sienkiewicza w Bydgoszczy (1968) Pomnik Marii Konopnickiej w Kaliszu (1969) Pomnik Karola Szymanowskiego w Słupsku (1972) Pomnik Jana Kilińskiego w Słupsku (1973)

Ordery i odznaczenia Order Sztandaru Pracy I klasy (1978) Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1959) Order Sztandaru Pracy II klasy (1969) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (15 lipca 1954) „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”. Złoty Krzyż Zasługi (22 lipca 1952) „za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”. Medal 40-lecia Polski Ludowej (1985) Medal „Za zasługi dla obronności kraju” (1969) Medal Honorowy Polskiego Komitetu Olimpijskiego za zasługi dla Polskiego Ruchu Olimpijskiego (1979) Odznaka honorowa „Za zasługi dla Gdańska” (1960)Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku, nr 1, 10 lutego 1961, s. 4. Źródło:.

Nagrody i wyróżnienia II nagroda za Tenisistkę w konkursie przedolimpijskim na II Wystawie Sportowej „Sport w sztuce” w Instytucie Propagandy Sztuki (1931) III nagroda na I Ogólnopolskiej Wystawie Plastyki (1950) II nagroda na II Ogólnopolskiej Wystawie Plastyki (1951) I nagroda na III Ogólnopolskiej Wystawie Plastyki (1952) Nagroda Państwowa II stopnia (1953)„Dziennik Polski”, Rok IX, nr 173 (2948), s. 7. I nagroda za pomnik Adama Mickiewicza przed Pałacem Kultury i Nauki w Warszawie (1954) Nagroda Państwowa II stopnia w sekcji plastyki za całość twórczości rzeźbiarskiej w minionym 10-leciu, ze szczególnym uwzględnieniem rzeźby Mickiewicz (1955) Nagroda Ministra Kultury i Sztuki II stopnia w dziale rzeźby na wystawie z cyklu „Dzieło Plastyczne XV-lecia PRL” (1961) Nagroda Państwowa I stopnia za całokształt twórczości w dziedzinie plastyki (1962) Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia za całokształt twórczości (1962) Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia (1965) Złoty Medal XIX Międzynarodowego Biennale Sztuki we Florencji (1969) Nagroda Przewodniczącego Prezydium WRN w Gdańsku za upowszechnianie kultury (1971) Medal na I Biennale Sztuki Gdańskiej w BWA w Sopocie za dzieła o wybitnych walorach artystycznych (1975) Dyplom honorowy Związku Artystów Plastyków ZSRR (1979)Radzieckie dyplomy dla polskich artystów, „Trybuna Ludu”, nr 267, 13 listopada 1979, s. 9. Nagroda na wystawie „Polska - krajobraz, ludzie, idee” - malarstwo, rzeźba, grafika, militaria i fotogramy w BWA w Sopocie (1981) Wyróżnienie honorowe za rzeźbę na VI Biennale Sztuki Gdańskiej w BWA w Sopocie (1985) Nagroda Prezydenta Miasta Sopotu (1991)

Upamiętnienie W stulecie urodzin Stanisława Horno-Popławskiego władze miejskie Kutaisi wyremontowały jego dom rodzinny, odbyła się sesja naukowa i specjalnie przygotowany spektakl w operze, tamtejsza szkoła młodych talentów otrzymała jego imię, w kwietniu 2005 staraniem Duszpasterstwa Środowisk Twórczych odsłonięto poświęconą mu tablicę pamiątkową. Od 2011 jego imię nosi alejka (przy klubie Sfinks) w Sopocie (z pamiątkową tabliczką), a od 2017 Bydgoskie Centrum Sztuki.

Przypisy

Bibliografia Stanisław Horno-Popławski. Droga sztuki – sztuka drogi. W setną rocznicę urodzin artysty, red. Jerzy Malinowski, oprac. Dorota Grubba, katalog wyst. Państwowa Galeria Sztuki, Sopot 2003. Ewa Toniak, Olbrzymki. Kobiety i socrealizm, wyd. Korporacja Ha!art, Kraków 2008. Roman Konik. Myślenie kamieniem, wyd. Atut, Wrocław 2015.

Linki zewnętrzne

Stanisław Horno-Popławski na portalu culture.pl

Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu Kategoria:Jeńcy Oflagu II C Woldenberg Kategoria:Laureaci Nagrody Ministra Kultury i Sztuki (Polska Ludowa) Kategoria:Ludzie urodzeni w Kutaisi Kategoria:Ludzie związani z Sopotem Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Odznaką Nagrody Państwowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Komunalnym w Sopocie Kategoria:Polscy pedagodzy Kategoria:Polscy rzeźbiarze Kategoria:Rzeźbiarze związani z Białymstokiem Kategoria:Rzeźbiarze związani z Gdańskiem Kategoria:Urodzeni w 1902 Kategoria:Zmarli w 1997