thumb|250px|Urząd Wojewódzki Poznański w Poznaniu - widok współczesny thumb|250px|Starostwo Krajowe w Poznaniu - widok współczesny thumb|250px|Polska, gęstość zaludnienia (1931) Województwo poznańskie – województwo II Rzeczypospolitej istniejące w latach 1919–1939 ze stolicą w Poznaniu.

Główne miasta: Poznań, Bydgoszcz (do 1938), Kalisz (od 1938), Gniezno, Inowrocław, Jarocin, Krotoszyn, Leszno, Międzychód, Ostrów Wielkopolski, Rawicz oraz Śrem.

Jedno z dwóch województw (obok województwa pomorskiego), w których istniał samorząd stopnia wojewódzkiego. Działał on na podstawie pozostawionych przepisów pruskich. Organami tego samorządu były: sejmik wojewódzki (Sejmik Krajowy Poznański), wydział wojewódzki oraz starosta krajowy.

Podział administracyjny Powierzchnia powiatów według stanu na 1939 r., w przypadku wcześniejszego zniesienia lub zmiany przynależności wojewódzkiej powiatu na ostatni rok istnienia w ramach danego województwa. Liczba ludności na podstawie spisu powszechnego z 1931 r., w przypadku powiatów zniesionych lub przeniesionych przed tą datą, dane ze spisu powszechnego z 1921 r.

Powiat Powierzchnia(km²) Liczba mieszkańców Siedziba(liczba mieszkańców)bydgoski (do 1938)1 kwietnia 1938 roku z woj. poznańskiego wyłączono powiaty wyrzyski, szubiński, bydgoski i inowrocławski, powiaty miejskie Bydgoszcz i Inowrocław oraz części powiatu mogileńskiego (miasto Kruszwica i gminy Kruszwica i Chełmce, które przyłączono do powiatu inowrocławskiego – ) i włączono je do woj. pomorskiego (). 1334 58 100 Bydgoszcz(117 528) Bydgoszcz (do 1938) 75 117 528 chodzieski 893 44 500 Chodzież(7511) czarnkowski 919 43 300 Czarnków(4737) Gniezno (od 1925)1 lipca 1925 r. utworzono powiaty miejskie w Gnieźnie i Inowrocławiu (, ). 18 29 924 Gniezno(29 924) gnieźnieński1 kwietnia 1927 r. zniesiono powiat witkowski, a jego terytorium włączono do powiatu gnieźnieńskiego i wrzesińskiego (). 1126 57 300 gostyński 701 55 900 Gostyń(6815) grodziski (do 1932)1 kwietnia 1932 r. zniesiono powiat grodziski, a jego terytorium włączono do powiatu nowotomyskiego (). 430 35 672 Grodzisk(5604) Inowrocław (od 1925 do 1938) 37 30 862 Inowrocław(30 862) inowrocławski (do 1938) 1267 67 500 jarociński1 kwietnia 1932 r. zniesiono powiat pleszewski, a jego terytorium włączono do powiatu jarocińskiego (). 1124 87 500 Jarocin(8688) kaliski (od 1938)1 kwietnia 1938 roku do woj. poznańskiego przeniesiono powiaty kaliski, kolski, koniński i turecki z woj. łódzkiego (). 1478 196 700 Kalisz(55 125) kępiński1 kwietnia 1932 r. zniesiono powiat ostrzeszowski, a jego terytorium włączono do powiatu kępińskiego (). 1179 86 800 Kępno(7182) kolski (od 1938) 1097 109 800 Koło(13 771) koniński (od 1938) 2152 188 000 Konin(10 390) kościański1 kwietnia 1932 r. zniesiono powiat śmigielski, a jego terytorium włączono do powiatu kościańskiego (). 1057 78 900 Kościan(10 275) koźmiński (do 1932)1 kwietnia 1932 r. zniesiono powiat koźmiński, a jego terytorium włączono do powiatu krotoszyńskiego (). 453 34 496 Koźmin(4999) krotoszyński 915 75 500 Krotoszyn(12 969) leszczyński 827 61 200 Leszno(19 258) międzychodzki 755 31 000 Międzychód(5126) mogileński1 kwietnia 1932 r. zniesiono powiat strzelneński, a jego terytorium włączono do powiatu mogileńskiego (). 1059 70 300 Mogilno(5200) nowotomyski 1276 87 300 Nowy Tomyśl(2550) obornicki 966 50 400 Oborniki(5244) odolanowski (do 1932)1 kwietnia 1932 r. zniesiono powiat odolanowski, a jego terytorium włączono do powiatu ostrowskiego (). 629 43 217 Odolanów(2437) ostrowski 1194 104 100 Ostrów Wielkopolski(19 555) ostrzeszowski (do 1932) 572 40 082 Ostrzeszów(5413) pleszewski (do 1932) 483 38 234 Pleszew(7638) Poznań29 stycznia 1925 r. zniesiono starostwo grodzkie w Poznaniu przekazując jego uprawnienia prezydentowi miasta (). 77 246 698 Poznań(246 698) poznański (od 1925)1 stycznia 1925 r. zniesiono powiaty poznański wschodni i poznański zachodni i utworzono z ich terytorium powiat poznański (). 1227 91 200 poznański wschodni (do 1924) 664 51 530 Poznań(169 793) poznański zachodni (do 1924) 638 45 337 rawicki 523 49 900 Rawicz(10 827) strzelneński (lub strzeliński) (do 1932) 615 39 913 Strzelno(4927) szamotulski 1076 67 700 Szamotuły(8307) szubiński (do 1938) 917 47 800 Szubin(3271) śmigielski (do 1932) 554 37 955 Śmigiel(3754) średzki 800 49 900 Środa(8087) śremski 921 57 300 Śrem(7652) turecki (od 1938) 1591 130 500 Turek(9421) wągrowiecki 1037 54 300 Wągrowiec(7555) witkowski (do 1927) 588 30 248 Witkowo(1605) wolsztyński 754 47 900 Wolsztyn(4580) wrzesiński 608 43 700 Września(8148) wyrzyski (do 1938) 1163 66 900 Wyrzysk(1642) żniński 739 41 500 Żnin(5090)

Ludność Ludność województwa w 1921 roku wynosiła 1 967 865 osóbSkorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej - Tom X - Województwo Poznańskie, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1924.

Podział ludności ze względu na narodowość: Polacy - 83,2%; 1 636 316 Niemcy - 16,7%; 327 846

Podział ludności ze względu na wyznanie: rzymskokatolickie - 82,9%; 1 632 087 ewangelickie - 16,3%; 321 564 mojżeszowe - 0,5%; 10 397

Struktura demograficzna (1931)

Wojewodowie poznańscy w II Rzeczypospolitej Witold Celichowski 16 października 1919 – 2 stycznia 1923 Adolf Rafał Bniński 10 stycznia 1923 – 9 maja 1928 Piotr Dunin Borkowski 9 maja 1928 – 11 października 1929 Roger Adam Raczyński 11 października 1929 – 31 lipca 1934 Stanisław Kaucki 1 sierpnia 1934 – 15 stycznia 1935 (p.o.) Artur Maruszewski 16 stycznia 1935 – 23 czerwca 1935 Mikołaj Kwaśniewski 26 czerwca 1935 – 13 września 1935 Tadeusz Walicki 19 września 1935 – 29 października 1935 (p.o.) Artur Maruszewski 29 października 1935 – 19 maja 1939 Ludwik Bociański od 19 maja 1939 do 12 września 1939

Wicewojewodowie Zygmunt Gronziewicz (1929-) Wawrzyniec Typrowicz (XI 1929 – III 1931)

Uwagi

Przypisy