Christian Frederik von Schalburg (ur. w Zmieinogorsku, zm. 2 czerwca 1942 w rejonie Demiańska) – duński arystokrata, wojskowy i kolaborant, dowódca Frikorps Danmark podczas II wojny światowej.

Życiorys Młodość Jego ojciec – August Theodor Schalburg, był Duńczykiem, a matka – Elena Wasiliewna, Rosjanką z arystokratycznej rodziny. Ch. F. von Schalburg mieszkał w Rosji do rewolucji bolszewickiej w 1917 r. Uczęszczał do korpusu kadetów. W 1918 r. wyjechał wraz z ocalałą rodziną do Danii. Doświadczenia rewolucji doprowadziły do wyklarowania się jego zdecydowanie antykomunistycznych poglądów. W Danii ukończył jezuicką szkołę średnią w Kopenhadze.

Okres przedwojenny i wojna zimowa W 1923 r. rozpoczął studia medyczne, ale w 1925 r. porzucił je i 11 stycznia wstąpił do armii duńskiej. Służył w gwardii królewskiej, dochodząc do stopnia sekondløjtnanta. W międzyczasie w 1927 r. ukończył akademię oficerską. Zaangażował się także w działalność polityczną, zostając pod koniec lat 30. członkiem faszystowskiej Narodowosocjalistycznej Duńskiej Partii Robotniczej (DNSAP). Działał zwłaszcza w jej młodzieżowej organizacji NSU, osiągając w 1939 r. funkcję jej przywódcy. Pisywał także artykuły do gazety DNSAP „Fædrelandet”, a także poematy i pieśni bojowe, sławiące postawy faszystowskie. Po wybuchu 30 listopada 1939 r. wojny sowiecko-fińskiej, zgłosił się jako ochotnik do walki po stronie Finów. Zdążył jedynie wziąć udział w jednej akcji bojowej przed ogłoszeniem rozejmu 13 marca 1940 r.

W służbie niemieckiej Christian F. von Schalburg przebywał jeszcze w Finlandii, kiedy Niemcy napadły i zajęły Danię 9 kwietnia. Szybko powrócił do kraju, bardzo rozczarowany, że Duńczycy nie stawili praktycznie żadnego oporu. Jako gorący antykomunista i nazista postanowił podjąć służbę wojskową u Niemców. Wkrótce wstąpił do Waffen-SS, licząc na szybkie zaatakowanie ZSRR przez III Rzeszę. Został skierowany do 5 Dywizji Pancernej SS „Wiking” jako oficer sztabowy w stopniu SS-Hauptsturmführera. Został odznaczony Krzyżem Żelaznym 1 i 2 klasy. W tym czasie spotkał się z Reichsführerem SS Heinrichem Himmlerem, z którym omawiał pozycję Danii w przyszłym nowym układzie europejskim. 22 lutego 1941 r. został przedstawiony Adolfowi Hitlerowi. Dygnitarze hitlerowscy dostrzegli jego charyzmatyczny charakter i oddanie nazistowskim ideałom, widząc w nim przyszłego przywódcę duńskich faszystów. 1 marca 1942 r. w stopniu SS-Obersturmbannführera został dowódcą walczącego na froncie wschodnim Frikorps Danmark, zastępując na tej funkcji Christiana Pedera Kryssinga. Podjął kroki w celu większego „znazyfikowania” formacji oraz zintensyfikował szkolenie. 26 kwietnia 1942 r. na wiecu DNSAP w Kopenhadze wygłosił uroczyste propagandowe przemówienie, w którym wychwalał osiągnięcia Frikorps Danmark. 4 maja formacja została skierowana na front do tzw. worka demiańskiego. Ch. F. von Schalburg zginął 2 czerwca od wybuchu miny podczas walk nad rzeką Robia w rejonie Demiańska. Pochowano go na cmentarzu wojskowym we wsi Biakowo.

3 czerwca H. Himmler pośmiertnie awansował go. 18 czerwca w Kopenhadze odbyła się ceremonia upamiętniająca go z udziałem niemieckich dygnitarzy oraz członków duńskiego rządu i królewskiej rodziny. Imieniem Ch. F. von Schalburga został później nazwany Korpus Schalburga, stanowiący rodzaj duńskiego SS.

Część historyków twierdzi, że Ch. F. von Schalburg nie był dobrym taktykiem wojskowym i nie powinien dowodzić oddziałem większym niż kompania, natomiast stanął na czele Frikorps Danmark jedynie ze względu na swoją charyzmę.

Przypisy

Bibliografia C. B. Christensen, N. B. Poulsen, P. S. Smith, Under hagekors og Dannebrog: danskere i Waffen SS 1940–45, 2006

Linki zewnętrzne

Biografia Christiana Frederika von Schalburga

Kategoria:Duńscy kolaboranci III Rzeszy Kategoria:Urodzeni w 1906 Kategoria:Zmarli w 1942 Kategoria:Żołnierze Waffen-SS Kategoria:Ofiary II wojny światowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Żelaznym