Estonia (prom)

Estonia – prom pasażersko-samochodowy typu ro-pax, zbudowany w 1979 roku w niemieckiej stoczni Meyer Werft w Papenburgu na zamówienie fińskiej spółki SF Line. Od 1980 do 1994 roku kursował dla różnych przedsiębiorstw pod różnymi nazwami, takimi jak „Viking Sally”, „Silja Star” czy „Wasa King”.

W nocy z 27 na 28 września 1994 jednostka zatonęła na Morzu Bałtyckim. Katastrofa pochłonęła 852 ofiary, co czyni ją jedną z najtragiczniejszych w późnych latach XX wiekuSoomer, H.; Ranta, H.; Penttilä, A. (2001): Identification of victims from the M/S Estonia. International Journal of Legal Medicine 114: 259-262.Boesten, E. (2006): The M/S Estonia Disaster and the Treatment of Human Remains. In: Bierens, J.J.L.M. (ed.): Handbook on Drowning: 650-652..

Historia Prom zbudowała stocznia Jos. L. Meyer GmbH w Niemczech dla Viking Line (AB Sally) pod nazwą „Viking Sally”. Prom pływał na trasie Sztokholm – Mariehamn – Turku i był to w tym czasie największy prom tego typu pływający po Morzu Bałtyckim. W 1990 „Viking Sally” przeszła do Silija Line, tam prom zaczął kursować na trasie Sztokholm – Turku (Åbo) pod nazwą „Silja Star”. W 1991–1992 prom przejęło Wasa Line i zmieniło nazwę na „Wasa King”, od tej pory trasa promu zmieniła się na Umeå – Vaasa oraz Sundsvall – Vaasa. Następnym właścicielem promu stało się Estline, jedno z największych przedsiębiorstw zajmujące się przewozem pasażerskim przez Morze Bałtyckie, gdzie połowę udziałów ma szwedzka spółka Nordström & Thulin wraz z estońską grupą Estonian Steamship Company. Prom od tej pory kursował na trasie Sztokholm – Tallinn pod nazwą „Estonia”.

Schemat podróży oraz rejs Estonia kursowała pomiędzy Tallinnem a Sztokholmem. Opuszczała Tallinn co drugi dzień o godzinie 19.00, a przybywała do Sztokholmu o godzinie 9.00 czasu lokalnego, następnie opuszczała Sztokholm tego samego dnia o godzinie 17.30 czasu lokalnego i była w Tallinnie o godzinie 9.00 rano następnego dnia. Ponieważ jednostka wpływała do portu o wczesnej porze, opóźnione przypłynięcie nie wpływało na następny rejs.

Normalna droga promowa wiodła przez Archipelag Sztokholmski, przez Sandhamn, jednak kiedy warunki pogodowe były nieprzychylne – przez Söderarm. Całkowity dystans między Tallinnem a Sztokholmem to 225 lub 227 mil morskich odpowiednio dla tras przez Sandhamn i Söderarm. Aby zachować stały czas kursowania, w pierwszym przypadku, prędkość w normalnych warunkach pogodowych wynosiła 16,5, a w drugim 17 węzłów. Rozkład rejsów był stały. Dziennik w stacji pilotowania statków w Sztokholmie wykazuje, że Estonia mijała latarnię Söderarm z nie większym opóźnieniem niż 15 minut.

Katastrofa mały|Pomnik upamiętniający ofiary katastrofy znajdujący się w Sztokholmie, w pobliżu Muzeum Okrętu Vasa Według ustaleń oficjalnego śledztwa do katastrofy doszło 28 września 1994 roku na Bałtyku, między godziną 00:55 a 1:50, podczas rejsu z Tallinna w Estonii do Sztokholmu w Szwecji. Estonia miała przypłynąć do Sztokholmu o 9:30. Na pokładzie znajdowało się 989 pasażerów i członków załogi. Większość pasażerów była Skandynawami, a załoga była w większości estońskaChapter 7.6 – The human outcome..

Zgodnie z ostatecznym raportem, porywy wiatru sięgały do 20 m/s, z siłą 7–8 w skali BeaufortaFinal disaster report., a fale sięgały od 4 do 6 metrówChapter 5.4 – Meteorological conditions.. Najwyższa w tym dniu zarejestrowana na północnym Bałtyku fala osiągnęła 7,7 metra. Esa Mäkelä, kapitan pobliskiego statku MF „Silja Europa”, który później brał udział w działaniach ratunkowych, opisuje pogodę jako złą lub typową dla sztormów na Bałtyku. Wszystkie statki pływały rozkładowo.

Oficjalny raport stwierdza, że choć dokładna prędkość promu podczas wypadku nie jest znana, Estonia miewała regularne czasy przebiegu ze średnią prędkością 16–17 węzłów, co mogłoby sugerować, że nie zwalniała w niekorzystnych warunkach pogodowych. Pierwszy oficer promu pasażerskiego MS „Mariella” wyznaczył prędkość Estonii za pomocą radaru. Wynosiła około 14,2 węzła tuż przed tragedią. Oficerowie „Silja Europy” około północy wyznaczyli prędkość Estonii na 14–15 węzłów.

Pierwszymi oznakami problemów był głośny odgłos tarcia metalu o metal około 1:00. Właśnie wtedy statek mijał archipelag Turku. Podczas oględzin furty dziobowej nie wykryto żadnych uszkodzeń. Około godziny 1:15 furta oderwała się od kadłuba; statek nabrał silnego przechyłu na prawą burtę. Około 1:20 przez megafony wypowiedziano słabym, damskim głosem słowa: „Häire, häire, laeval on häire”, co po estońsku oznacza „Alarm, alarm, alarm na pokładzie”. Wkrótce w ten sam sposób zaalarmowano załogę. Niedługo po tym na statku został ogłoszony generalny alarm ratunkowy. Przechył zwiększył się do 30–40 stopni na prawą burtę co sprawiło, że nie można było już się bezpiecznie przemieszczać po pokładzie statku. Drzwi oraz przejścia zostały zablokowane, aby uniemożliwić ewentualne przelewanie się wody. Pasażerowie, którzy próbowali się uratować, zostali uwięzieni. O godzinie 1:22 nadane zostało przez załogę wezwanie MaydayBodell (1995), s. 13., jednak jego forma nie spełniała międzynarodowych norm. Komunikacja ustała około 01:29The Joint Accident Investigation Commission of Estonia, Finland and Sweden (1997): Final Report on the Capsizing on 28 September 1994 in the Baltic Sea of the Ro-ro Passenger Vessel MV Estonia; , kap 7, tabell 7.3.. Z powodu braku zasilania i silnego przechyłu akcja ratownicza na promie była spowolniona i utrudniona. Statek zniknął z ekranów radarów około 1:50. Mariella dotarła na miejsce tragedii około 2:12; pierwszy helikopter o 3:05.

Lokalizacja wraku to i 22 mile morskie (41 kilometrów) w kierunku 157° od fińskiej wyspy Utö. Statek spoczywa na głębokości pomiędzy 74 a 88 metrów.

Ofiary Z 989 pasażerów na pokładzie uratowano jedynie 138 – jedna osoba zmarła później w szpitalu. Głównym powodem śmierci było utonięcie i hipotermia (temperatura wody wynosiła ok. 10–11 °C). Śmierć poniosły 852 osoby (501 Szwedów, 285 Estończyków, 17 Łotyszów, 10 Finów oraz 44 osoby innych narodowości – 1 z Belgii, 1 z Kanady, 1 z Francji, 1 z Holandii, 1 z Nigerii, 1 z Ukrainy, 1 z Wielkiej Brytanii, 2 z Maroka, 3 z Litwy, 5 z Danii, 6 z Norwegii, 10 z Niemiec, 11 z Rosji). Jedną z ofiar był znany estoński muzyk . 93 ciała wyłowiono z morza w ciągu 33 dni od katastrofy. Ofiarę 94. wyłowiono 18 miesięcy później. Ocaleńcami byli przeważnie młodzi mężczyźni w dobrej formie fizycznej. Siedmiu z ocalałych miało ponad 55 lat. Blisko 750 osób w momencie tragedii było wewnątrz promu.

Pasażerowie według narodowości Kraj Ogółem Uratowani Zaginieni* Ofiary** 552 51 461 40 347 63 237 47 23 6 13 4 15 4 10 1 13 3 9 1 9 3 6 8 3 4 1 6 1 5 4 1 3 2 1 1 2 2 2 1 1 2 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Razem: 989 138 756 95 *Zaginieni na morzu – osoby, których ciał nie wydobyto, uznaje się za zaginionych (w domyśle martwych).

**Liczba na podstawie zidentyfikowanych ciał.

Uratowani według wieku Wiek Mężczyźni Kobiety Ogółem 10–14 1 1 15–19 7 2 9 20–24 26 4 30 25–29 12 5 17 30–34 14 5 19 35–39 16 3 19 40–44 13 3 16 45–49 7 1 8 50–54 9 2 11 55–59 1 1 60–64 4 4 65–69 2 2

Uratowani według miejsca hospitalizacji Kraj Szpital Pacjenci Finlandia Centralny Uniwersytet Medyczny w Turku 38 Finlandia Centralny Szpital Åland, Mariehamn 8 Finlandia Hangö HVC 8 Finlandia Szpital Ekenäs 4 Finlandia Szpital Västra Åboland 4 Finlandia Uniwersytecki Szpital w Helsinkach 20 Finlandia Szpital im. Marii w Helsinkach 16 Finlandia Szpital im. Töölö w Helsinkach 6 Szwecja Szpital Huddinge 14 Szwecja Południowy-Szpital (Södersjukhuset) 31 Pewna liczba uratowanych, których hospitalizowano w Finlandii, została przewieziona do Szwecji na dalsze leczeniePassagerarlistor/räddade.

Rekonstrukcja tonięcia była przedstawiona w programie BBC ‘Surviving Disaster’ (Przeżyć Katastrofę) w 2005 roku.

The Joint Accident Investigation Commission The Joint Accident Investigation Commission (JAIC), czyli Zjednoczona Komisja Śledcza została powołana w Turku w Finlandii przez premierów wszystkich trzech poszkodowanych w tragedii państw. Komisja miała zbadać przyczyny katastrofy oraz odkryć powód tak dużej liczby ofiar oraz w celu uniknięcia podobnych wydarzeń w przyszłości. Pierwsze spotkanie Komisji miało miejsce 29 września 1994. Uznano za niezbędne, aby Komisja działała jako pojedyncze jednostki w wyciąganiu wniosków i wydawaniu oficjalnych raportów, ale w ramach prowadzenia dochodzenia przez strony trzech krajów należy przygotować wspólny, spójny raportMv Estonia – Final Report Investigation Commission.. Podczas pierwszego spotkania rozdzielono zadania pomiędzy estońskich, fińskich oraz szwedzkich członków Komisji. Podczas komisji przeprowadzono 20 wewnętrznych spotkań. Dodatkowo do spotkań dochodziły konsultacje z ekspertami oraz pomniejszymi wyspecjalizowanymi grupami.

Lokalizacja wraku MS „Estonia” rozpoczęła się dzień po katastrofie, 29 września 1994. Wrak odnaleziono 30 września 1994. Wrak został sfilmowany przez podwodną kamerę ROV 2 października 1994, a następnie bardziej szczegółowo w dniach 9–10 października 1994 oraz 19 lipca 1996. Furta MF Estonii została odnaleziona 18 października 1994. Została wydobyta na powierzchnię 18 listopada 1994 i przetransportowana do Hanko w Finlandii. Nurkowania do wraku, włączając badanie dna promu oraz mostka, miały miejsce 2–5 grudnia 1994.

Komunikacja Rozmowa między MF Estonia a fińskimi statkami prowadzona jest początkowo w języku angielskim, a następnie fińskim, gdyż język estoński jest podobny do fińskiego, a ponieważ oficerowie MF Estonia go rozumieli, w tym języku prowadzono komunikację. Natomiast rozmowa między fińskimi statkami prowadzona jest po szwedzku, gdyż kapitanowie tych statków wywodzili się ze szwedzkojęzycznej części społeczności Finlandii i łatwiej było im mówić w języku szwedzkim niż fińskim. Estońskim radiooficerem, który komunikował się z innymi promami z pokładu MF Estonii był Andres Tammes, który zginął podczas katastrofy. mały|Tratwa ratunkowa Estonii wyłowiona z morza w dniu katastrofy 1:22 – Problemy z silnikiem 1:21:59 – MS Estonia: Mayday Mayday, Estonia odbiór. 1:22:19 – MS Mariella: Estonia, Estonia, Mariella zgłaszam się. 1:23:13 – MS Estonia: Estonia, Estonia, Silja Europa, Estonia. 1:23:22 – Silja Europa: Estonia, tutaj Silja Europa na kanale 16. 1:23:29 – MS Estonia: Silja Europa. 1:23:37 – Silja Europa: Estonia, tutaj Silja Europa na kanale 16. 1:23:57 – MS Estonia: Silja Europa, Viking, Estonia. 1:24:00 – MS Mariella: Estonia, Estonia. 1:24:01 – MS Estonia: Mayday Mayday. 1:24:07 – MS Estonia: Silja Europa, Estonia. 1:24:10 – Silja Europa: Estonia, Silja Europa, Czy nadajesz Mayday? Estonia, Co się dzieje? Możesz odpowiedzieć? 1:24:33 – MS Estonia: Tutaj Estonia, Kto mówi? Silja Europa, Estonia. 1:24:41 – Silja Europa: Tak, Estonia, tutaj Silja Europa. 1:24:45 – MS Estonia: Dzień dobry. Mówisz po fińsku? 1:24:46 – Silja Europa: Tak, mówię po fińsku 1:24:47 – MS Estonia: Tak, mamy tu właśnie problem, duży przechył na prawą stronę. Wydaje mi się, że to jest dwadzieścia, trzydzieści stopni. Czy moglibyście nam asystować i poprosić też Viking Line o asystę? 1:25:00 – Silja Europa: Tak, Viking Line jest dokładnie za nami i dostanie informacje. Możesz podać swoją pozycję? 1:25:06 – MS Estonia: Mamy black out [brak prądu], nie możemy jej podać teraz... Nie znam jej. 1:25:14 – Silja Europa: Ok, zrozumiano, będziemy odmierzać. 1:25 – Wyłączył się generator prądu. Przechył wynosi około 10–15 stopni. Włączył się generator awaryjny. 1:25:26 – MS Mariella: Silja Europa, Mariella. 1:25:29 – Silja Europa: Tak, Europa tutaj, Mariella...Tutaj Europa na 16. 1:25:36 – MS Mariella: Czy określiliście ich pozycję, czy to oni są na naszej bakburcie? 1:25:41 – Silja Europa: Nie, nie dostałem od nich pozycji, ale muszą być gdzieś w pobliżu, mają 20–30 przechyłu oraz black out. 1:25:52 – MS Mariella: Wydaje mi się, że oni są 45 stopni od naszej bakburty.

Kontrowersje