Helmuth Johannes Ludwig von Moltke (młodszy) (ur. 25 maja 1848 w Gersdorf, zm. 18 czerwca 1916 w Berlinie) – niemiecki polityk wojskowy, generał pułkownik.
Życiorys Wstąpił do wojska w 1870, uczestnik wojny francusko-pruskiej. Był bratankiem wybitnego dowódcy Helmutha Moltkego (starszego), co niewątpliwie wpłynęło na przyspieszenie jego kariery wojskowej. W latach 1892–1898 adiutant cesarza Wilhelma II. W latach 1899–1902 był dowódcą 1 Brygady, w 1902 został dowódcą dywizji.
Od 1903 był generałem kwatermistrzem. W 1904 został mianowany Generalnym Kwatermistrzem Wielkiego Sztabu Generalnego. Od 1906 pełnił funkcję Szefa Sztabu Generalnego. Przeprowadził szereg reform w Sztabie Generalnym. W 1912 uznał, że samoloty dają lepsze możliwości obserwacji nieprzyjaciela niż stosowane powszechnie balony obserwacyjne. Odrzucił teorię Schlieffena, że przyszła wojna będzie wojną błyskawiczną i uważał, że będzie ona wojną narodów, a takie wojny nie kończą się jednym decydującym uderzeniem. Von Moltke podkreślał, iż do przyszłej wojny z Rosją należy dobrze przygotować niemiecką opinię publiczną. 10 lutego 1913, w rozmowie z austriackim szefem sztabu, generałem Conradem von Hötzendorfem, stwierdził, iż „wcześniej czy później wojna w Europie i tak wybuchnie i będzie to starcie między kulturą germańską i słowiańską; toteż obowiązkiem wszystkich państw, które bronią niemieckiej koncepcji kultury, jest przygotować się na taką ewentualność”Martin Gilbert, Pierwsza wojna światowa, Zysk i S-ka Wydawnictwo, Poznań 2003, s. 33..
W czasie przygotowania do I wojny światowej jako podstawę operacji przyjął jednak Plan Schlieffena, który zakładał rozgromienie siłami głównymi armii francuskiej i obronę w Prusach Wschodnich, a następnie ofensywę na wschodzie. Wraz z początkiem wojny Moltke został wyznaczony na stanowisko Szefa Polowego Sztabu Generalnego stacjonującego w Koblencji. W czasie rozwinięcia armii niemieckiej w 1914 osłabił prawe skrzydło frontu zachodniego i wzmocnił siły lewego skrzydła oraz wzmocnił siły w Prusach Wschodnich.
Po tym jak 4 sierpnia 1914 Wielka Brytania wypowiedziała Niemcom wojnę, Brytyjczycy zaczęli się przygotowywać do wysłania na kontynent swojego Korpusu Ekspedycyjnego. Niemieccy admirałowie poinformowali wówczas von Moltkego, iż są w stanie zablokować lądowanie brytyjskich wojsk w portach na północnym wybrzeżu Belgii i Francji. Von Moltke jednakże odrzucił sugestię admirałów, by nie dopuścić do przybycia Brytyjczyków na kontynent. Możliwość powstrzymania Brytyjskiego Korpusu Ekspedycyjnego przed włączeniem się do walk na froncie zachodnim skomentował w następujący sposób: „Jest to zbędne; lepiej nawet będzie, jeśli Armia Zachodnia będzie mogła rozprawić się z Francuzami, Belgami i 160 tysiącami Anglików za jednym zamachem”Martin Gilbert, Pierwsza wojna światowa, Zysk i S-ka Wydawnictwo, Poznań 2003, s. 60..
Zdaniem większości historyków Helmuth von Moltke okazał się niezdolny do podjęcia właściwych decyzji w kluczowym momencie inwazji na Francję. W zakłopotanie wprawiły go: obawa przed rosyjskim atakiem na wschodzie i niewykorzystane zwycięstwo żołnierzy niemieckich nad siłami francuskimi w bitwie o Lotaryngięw portalu www.firstworldwar.com .. Niemieckie błędy w dowodzeniu wojskami podczas I bitwy nad Marną spowodowały, iż oddziały nacierające w kierunku Paryża musiały się cofnąć. Wkrótce obie walczące strony okopały się i walki przyjęły postać wojny pozycyjnej.
14 września 1914 von Moltke utracił stanowisko Szefa Polowego na rzecz Ericha von Falkenhayna, gdyż cesarz Wilhelm II uznał go za nieudolnego dowódcę ("uległ depresji nerwowej podczas bitwy") i obarczył winą za nadchodzącą klęskę. Od stycznia 1915 był zastępcą Szefa Wielkiego Sztabu Generalnego.
W 1922 jego żona wydała pamiętniki pt. „Wspomnienia, pisma, dokumenty 1877-1915”.
Odznaczenia Odznaczenia gen. von Moltke to między innymi: Order Orła Czarnego na łańcuchu (1909) Krzyż Wielki Orderu Orła Czerwonego z liśćmi dębu, koroną i mieczami Pour le Mérite (7 sierpnia 1915) Order Królewski Korony I klasy Gwiazda Komtura Orderu Hohenzollernów z mieczami Krzyż Żelazny II klasy Krzyż Wielki Orderu Bertholda I (Badenia) Krzyż Wielki Orderu Lwa Zeryngeńskiego (Badenia) Krzyż Wielki Orderu Zasługi Korony Bawarskiej (Bawaria) Krzyż Wielki Orderu Zasługi Wojskowej (Bawaria) Komandor II klasy Orderu Zasługi Filipa Wspaniałomyślnego z mieczami (Hesja) Krzyż Wielki Orderu Korony Wendyjskiej z koroną w złocie (Meklemburgia) Komandor II klasy Orderu Gryfa (Meklemburgia) Krzyż Wielki Orderu Domowego i Zasługi (Oldenburg) Order Korony Rucianej (Saksonia) Krzyż Wielki Orderu Alberta z koroną w złocie (Saksonia) Komandor Orderu Sokoła Białego (Saksonia-Weimar) Komandor I klasy Orderu Ernestyńskiego (Saksonia-Coburg-Gotha) Krzyż Zasługi I klasy Orderu Domowego (Schaumburg-Lippe) Krzyż Wielki Orderu Korony Wirtemberskiej (Wirtembergia) Komandor II klasy Orderu Fryderyka (Wirtembergia) Wielka Wstęga Orderu Leopolda (Belgia) Krzyż Wielki Orderu Świętego Aleksandra (Bułgaria) Order Podwójnego Smoka I klasy III stopnia (Chiny) Krzyż Wielki Orderu Danebroga z brylantami (Dania) Komandor Królewskiego Orderu Wiktoriańskiego (Wielka Brytania) Wielka Wstęga Orderu Wschodzącego Słońca (Japonia) Wielka Wstęga Orderu Świętego Skarbu (Japonia) Krzyż Wielki Orderu Świętych Maurycego i Łazarza (Włochy) Krzyż Wielki Orderu Korony Włoch (Włochy) Krzyż Wielki Orderu Oranje-Nassau (Niderlandy) Krzyż Wielki Orderu Leopolda z brylantami (Austro-Węgry) Kawaler Orderu Korony Żelaznej II klasy (Austro-Węgry) Krzyż Wielki Orderu Franciszka Józefa (Austro-Węgry) Order Lwa i Słońca I klasy (Persja) Komandor Orderu Avis (Portugalia) Krzyż Wielki Orderu Gwiazdy Rumunii (Rumunia) Krzyż Wielki Orderu Korony Rumunii (Rumunia) Order Świętego Aleksandra Newskiego (Imperium Rosyjskie) Order Świętej Anny I klasy (Imperium Rosyjskie) Order Świętego Stanisława I klasy (Imperium Rosyjskie) Komandor Krzyża Wielkiego Orderu Miecza (Szwecja) Komandor Orderu Takowy (Serbia) Order Marii Krystyny IV klasy (Hiszpania) Order Osmana I klasy (Imperium Osmańskie)
Przypisy
Linki zewnętrzne
Sylwetka Helmutha von Moltkego (młodszego) Helmuth Johannes Ludwig von Moltke w portalu firstworldwar.com
Kategoria:Generałowie Armii Cesarstwa Niemieckiego Kategoria:Uczestnicy wojny francusko-pruskiej Kategoria:Uczestnicy I wojny światowej (Cesarstwo Niemieckie) Kategoria:Odznaczeni wojskowym Orderem Pour le Mérite Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Żelaznym Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Czarnego Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Czerwonego Kategoria:Odznaczeni Orderem Korony (Prusy) Kategoria:Odznaczeni Orderem Hohenzollernów Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Korony Bawarskiej Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Wojskowej (Bawaria) Kategoria:Odznaczeni Orderem Korony Wirtemberskiej Kategoria:Odznaczeni Orderem Lwa Zeryngeńskiego Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętych Maurycego i Łazarza Kategoria:Odznaczeni Orderem Korony Włoch Kategoria:Odznaczeni Orderem Osmana Kategoria:Odznaczeni Orderem Lwa i Słońca Kategoria:Odznaczeni Orderem Krzyża Takowy Kategoria:Odznaczeni Orderem Miecza Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Aleksandra Newskiego (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętej Anny Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Stanisława (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Pochowani w Berlinie Kategoria:Urodzeni w 1848 Kategoria:Zmarli w 1916