Athanasius Kircher (ur. 2 maja 1602 w Geisa, zm. 27 listopada 1680 w Rzymie) – niemiecki teolog i jezuita, wynalazca i konstruktor, znawca języków orientalnych, badacz hieroglifów egipskich, medyk i teoretyk muzyki. Autor ponad 40 książek i 2000 listów.
Życiorys thumb|250px|Atlantyda opisana w Timajosie i w Kritiaszu, mapa w dziele Kirchera Mundus subterraneus (Świat podziemny, 1665) W latach 1614–1618 uczęszczał do kolegium jezuickiego w Fuldzie; w 1616 roku wstąpił do zakonu jezuitów. Podczas wojny trzydziestoletniej (1618-1648) studiował teologię i przyrodoznawstwo na uniwersytetach w Paderborn, Münster i Kolonii. Po odbyciu studiów teologicznych w Moguncji (1625-1628) otrzymał święcenia kapłańskie; pracował jako profesor filozofii, matematyki, hebrajskiego i syryjskiego na uniwersytecie w Würzburgu.
W związku z zamętem lat wojny w 1631 roku uciekł do Francji, gdzie nauczał na papieskim uniwersytecie w Awinionie. To właśnie tutaj zaczął badać hieroglify egipskie. Pomimo że próby odczytania były błędne, Kircher słuszne zakładał, iż kluczem jest język koptyjski.
W 1633 roku przybył do Rzymu, gdzie osiadł i od 1638 roku pracował jako profesor matematyki w Collegium Romanum. W Rzymie od 1650 roku zaczął badać za pomocą szkieł powiększających wydzieliny chorych na dżumę. W krwi zadżumionych po raz pierwszy w 1669 roku dostrzegł „małe robaczki” – prawdopodobnie krwinki czerwone – i wysnuł z tego wniosek, że choroby zakaźne przenoszone są przez mikroorganizmy. Wyniki badań opublikował w Physiologia Kircheriana Experimentalis.
Kircher bardzo wcześnie zaczął się interesować kulturą chińską – chciał zostać misjonarzem w tym kraju. Jego dzieło China Monumentis (oparte w części na danych Michała Boyma) było czymś w rodzaju encyklopedii o Chinach. Kircher podkreślał mistyczne elementy historii chińskiej, wskazując na fakt, że już bardzo wcześnie pojawili się na ziemi chińskiej nestorianie.
Autor oryginalnych eksperymentów naukowych. W 1671 roku opisał znaną już od 1665 laterna magica – przez dłuższy czas uważano, że to on był jej wynalazcą.
Wybrane dzieła
Lingua Aegyptiaca restituta (1643) Oedipus Aegyptiacus (1652–1655) (pol. Siedemdziesiąt dwa imiona Boga) China monumentis (1677) Organum mathematicum (1668) Physiologia Kicheriana experimentalis (1680)
Zobacz też Sinolatynistyka Tytus Burattini
Bibliografia Athanasius Kircher – il museo del mondo, Roma, Palazzo di Venezia, 28 febbraio-22 aprile 2001, Ministero per i Beni e le Attività Culturali, Ufficio Centrale per i Beni Archivistici. A cura di Eugenio Lo Sardo. Roma, De Luca 2001. , . Giunia Totaro, L’autobiographie d’Athanasius Kircher. L'écriture d’un jésuite entre vérité et invention au seuil de l'œuvre. Introduction et traduction française et italienne, Bern: Peter Lang 2009. , s. 430
Linki zewnętrzne Athanasius Kircher dzieła w archive.org, FBC, Google Athanasius Kircher – dzieła w bibliotece Polona
Kategoria:Kolekcjonerzy XVII wieku Kategoria:Koptolodzy Kategoria:Niemieccy duchowni katoliccy Kategoria:Niemieccy egiptolodzy Kategoria:Niemieccy jezuici Kategoria:Niemieccy teolodzy Kategoria:Niemieccy teoretycy muzyki Kategoria:Niemieccy wynalazcy Kategoria:Nauczyciele akademiccy Papieskiego Uniwersytetu Gregoriańskiego Kategoria:Urodzeni w 1602 Kategoria:Zmarli w 1680