thumb|200px|Widoczny na horyzoncie opad przelotny z chmury Stratocumulus cumulogenitus thumb|Opady śniegu w Dreźnie|211x211pxthumb|200px|Przeciętne sumy opadu w Polsce. Lata 1971 - 2000Atlas Klimatyczny Polski IMGW 2005 Opad atmosferyczny – ogół ciekłych lub stałych produktów kondensacji pary wodnej spadających z chmur na powierzchnię Ziemi, unoszących się w powietrzu oraz osiadających na powierzchni Ziemi i przedmiotach. Opady dzieli się na: osiadające - osady, unoszące się w powietrzu i spadające na powierzchnię ziemiMiędzynarodowy Atlas Chmur, Państwowy Instytut Hydrologiczno-meteorologiczny, 1956. Do opadów spadających na powierzchnię ziemi zalicza się: deszcz, mżawkę, śnieg, krupy oraz grad. Opad, który nie dociera do powierzchni Ziemi, nazywa się virgą.
Pomiar opadów Wielkość opadów podaje się w milimetrach słupa wody lub litrach wody na metr kwadratowy (l/m2) powierzchni na dobę (wartości liczbowe pomiaru wyrażone w obu tych jednostkach są sobie równe). Innymi słowy, 1 mm opadu odpowiada 1 l wody rozlanemu na powierzchni 1 m²Stanisław Bac, Tytus Bartoszak, Bohdan Dobrzański, Uprawa roślin Tom 1, wyd. V, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1974.. W przypadku śniegu odpowiada to wodzie powstałej po jego stopieniu. Zwykle przy podawaniu wartości pomiaru dla aktualnej sytuacji pomijane jest określenie, że dotyczy on doby.
Do pomiaru wysokości opadów stosuje się deszczomierz (pluwiometr). Do ciągłego zapisu opadu ciekłego i oceny jego intensywności w różnych odcinkach czasowych służy pluwiograf.
Rodzaj opadów wraz z natężeniem w zależności od rodzaju chmur hydrometeoryAsNsScStCuCbbezramki|25x25pxdeszcz 1 2 1 1 3bezramki|25x25pxmżawka 1 2bezramki|25x25pxśnieg 1 3 3bezramki|25x25pxgrad 3bezramki|25x25pxkrupy śnieżne 2 2 3bezramki|25x25pxśnieg ziarnisty 2bezramki|25x25pxziarna lodowe 1 2 3bezramki|25x25pxSłupki lodowe 1 1-słabe, 2-umiarkowane, 3-silne
Podział opadów Ze względu na sposób opadania opady osiadające – osady (osad atmosferyczny) dzieli się na: rosa, szron, nalot płynny oraz stały tzw. "zamróz", szadź, gołoledź opady unoszące się w powietrzu: mgły i chmury, pył wodny, virga opady spadające na powierzchnię ziemi: deszcz, śnieg, krupy, grad Ze względu na przyczyny rozróżniamy opad orograficzny opad konwekcyjny opad frontalny
Ze względu na czas trwania rozróżniamy opady ciągłe – trwają nieprzerwanie przynajmniej przez godzinę poprzedzającą termin obserwacji; padają z chmur stratocumulus, altostratus, nimbostratus pokrywających całe niebo, opady przelotne – charakteryzują się nagłym wystąpieniem i nagłym zanikiem, trwają krótko, a w okresach pomiędzy ich występowaniem pojawia się całkowicie bezchmurne niebo; padają z chmur cumulus i cumulonimbus, opady z przerwami – gdy niebo pozostaje całkowicie lub prawie całkowicie zachmurzone nawet wtedy, kiedy deszcz nie pada; padają z chmur stratocumulus i altostratus.
Znaczenie opadów dla rolnictwa Niedobór opadów powoduje wysychanie gleby przez co rośliny nie mogą w łatwy sposób pobierać składników pokarmowych, wolniej się rozwijają, przedwcześnie dojrzewają przez co plony są obniżone. Prace agrotechniczne w wyschniętej jak nadmiernie wilgotnej ziemi są utrudnione. Długotrwały brak opadów doprowadza do zamierania roślin i nieurodzaju. Krótkie intensywne deszcze z chmur Cb z powodu wielkich kropel i bardzo wysokiego opadu w jednostce czasu są mniej pożądane niż opady długotrwałe, o mniejszej intensywności, które lepiej wsiąkają w glebę i nie wywołują intensywnej erozji wodnej gleby. Ważnym czynnikiem plonotwórczym jest właściwy rozkład opadów w czasie. Dobre plony zbóż uzyskuje się przy niewielkich opadach w zimie i wczesną wiosną, jednakże wyższe opady są potrzebne w czasie strzelania w źdźbło i kwitnienia w maju. Okopowe dla dobrego plonu potrzebują wyższych opadów od czerwca do sierpnia. Gradobicia są niebezpieczne szczególnie dla młodych roślin i podczas kwitnienia. Pokrywa śnieżna chroni glebę i rośliny przed niekorzystnymi czynnikami pogodowymi.
Opady na innych planetach Wenus – z chmur złożonych z kwasu siarkowego padają kwaśne deszcze, nie docierają one jednak do powierzchni z uwagi na temperaturę.
Zobacz też
strefy klimatyczne cień opadowy inwersja opadów opad średni w zlewni opad konwekcyjny opad wielkoskalowy obieg wody w przyrodzie monsun izohieta
Przypisy