thumb|Grób Ludwiki Nitschowej i Romana Nitscha na cmentarzu Powązkowskim Ludwika Nitschowa (ur. 6 grudnia 1889 w Radłowie, zm. 28 marca 1989 w Warszawie) – polska rzeźbiarka.
Życiorys Była córką Jerzego Kraskowskiego (powstańca 1863) i Marii z Wendorffów (artystki malarki), żoną Romana Nitscha (serologa i bakteriologa, profesora Uniwersytetu Jagiellońskiego i Warszawskiego).
Po ukończeniu liceum przez dwa lata studiowała prywatnie u Leona Wyczółkowskiego w Krakowie. W latach 1909–1912 uczyła się w Szkole Sztuk Pięknych dla Kobiet Marii Niedzielskiej, którą ukończyła z medalem. W latach 1918–1919 przebywała w Paryżu, po czym powróciła do Warszawy. W latach 1920–1926 studiowała rzeźbę w Warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych w pracowni Tadeusza Breyera.
W 1927 z grupą uczniów Breyera założyła Stowarzyszenie Artystów Rzeźbiarzy „Forma”, realizującą zamówienia na nagrobki, rzeźby kościelne i architektoniczne. Pierwsze wystawy prac malarskich i rzeźbiarskich artystka miała w galerii Zachęta Narodowa Galeria Sztuki w 1929 i 1930. Później wystawiała m.in. w Instytucie Propagandy Sztuki (w latach 1930–1937) oraz w Brukseli i Paryżu.
W latach 30. była członkiem zarządu Związku Zawodowego Artystów Rzeźbiarzy, od 1945 członkiem Związku Polskich Artystów Plastyków.
Lata II wojny światowej spędziła w Warszawie. W 1950 rozpoczęła pracę na Wydziale Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. W 1956 została mianowana profesorem nadzwyczajnym. Była kierownikiem katedry rzeźby oraz prodziekanem wydziału. Jej uczniami byli m.in. Kazimierz Gustaw Zemła i Stanisław Kulon. Pracę w ASP zakończyła w 1962 przechodząc na emeryturę.
Zmarła w Warszawie, pochowana na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 345 wprost-1-5).
Ważniejsze prace
pomnik Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie (1935) pomnik Syreny (1939, do rzeźby w latach 1936–1937 pozowała Krystyna Krahelska) płaskorzeźba Murarstwo na placu Konstytucji (1952) posąg Kopernika przy wejściu głównym do Pałacu Kultury i Nauki (1955) pomnik Papieża Jana XXIII we Wrocławiu (1968) pomnik Stefana Starzyńskiego w Ogrodzie Saskim (1980, przeniesiony w 2008 na ul. Saską) rzeźby portretowe m.in. Stanisława Noakowskiego (1973) pomnik Mikołaja Kopernika w Piotrkowie Trybunalskim (1973) pomnik Fryderyka Chopina w Ustce, a także w Manchesterze i Guadalajarze
Ordery i odznaczenia Order Sztandaru Pracy I klasy Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (11 lipca 1955) „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”. Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955) - Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/196 – na wniosek Ministra Kultury i Sztuki. Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Medal Komisji Edukacji Narodowej Krzyż „Za Zasługi dla ZHP” Złoty Medal „Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej” Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” Złota Odznaka „Za opiekę nad zabytkami” Złota Odznaka Honorowa Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej Źródło:Kto jest kim w Polsce 1989, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1989, s. 912..
Nagrody
Nagroda III „Salonu Zimowego” w Instytucie Propagandy Sztuki za posąg Marii Skłodowskiej-Curie (1932) Nagroda Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego (1933) Nagroda Państwowa II stopnia za całość twórczości rzeźbiarskiej (1955) Nagroda I stopnia na wystawie „Rzeźba w 15-lecie PRL” za rzeźbę Chopin na Majorce (1961) Nagroda m. st. Warszawy (1961) Nagroda resortowa I stopnia (1963) Nagroda na wystawie „25 lat rzeźby warszawskiej” za Egzekucję (1967)
Upamiętnienie Od 2025 roku jest patronem Liceum Sztuk Plastycznych Cosinus w Warszawie.
Galeria
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci Szkoły Sztuk Pięknych w Warszawie Kategoria:Członkowie Związku Polskich Artystów Plastyków Kategoria:Ludzie urodzeni w Radłowie Kategoria:Ludzie związani z Warszawą Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Za Zasługi dla ZHP Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Medalem „Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej” Kategoria:Odznaczeni Odznaką Nagrody Państwowej Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy Kategoria:Odznaczeni Złotą Odznaką Honorową Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej Kategoria:Odznaczeni Złotą odznaką „Za opiekę nad zabytkami” Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polscy rzeźbiarze Kategoria:Rzeźbiarze aktu Kategoria:Rzeźbiarze związani z Warszawą Kategoria:Urodzeni w 1889 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie Kategoria:Zmarli w 1989